Wielokrotnie od Pacjentek słyszałem stwierdzenie „mój lekarz powiedział żeby nie robić III-badań prenatalnych, bo w badaniu połówkowym było wszystko ok.” Jest to absolutną nieprawdą. Takie stwierdzenie świadczy o braku znajomości wytycznych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Jeżeli ktoś Państwu coś takiego powiedział, znaczy to że nie ma zupełnie żadnego pojęcia o diagnostyce prenatalnej!
Powyższe stwierdzenie może wynikać z faktu że NFZ refunduje u niektórych kobiet tylko dwa badania prenatalne. Jednak to że refundowane są dwa badania, nie oznacza że jest to rozwiązanie najlepsze dla Waszego dziecka.
Według wytycznych, zarówno Polskich jak i międzynarodowych, jeżeli ciąża przebiega prawidłowo wykonujemy trzy badania prenatalne. Natomiast u kobiety u której w badaniu stwierdzono wadę płodu, z reguły trzeba wykonać dużo więcej szczegółowych badań niż tylko trzy.
A więc III-badanie prenatalne powinno być wykonane u każdej kobiety u której w II-badaniu prenatalnym nie stwierdzono żadnych anomalii płodu. Natomiast jeżeli w II-badaniu prenatalnym znaleziona została wada płodu, wówczas dziecko będzie oglądane częściej – jak często to zależy od tego jaka to jest wada.

Dlaczego III-badanie prenatalne powinno być wykonywane u każdej kobiety?

Powodów jest wiele, ale podam jeden z nich, taki najbardziej przemawiający do wyobraźni. W 20 tygodniu dziecko waży około 350g. Powiedzmy że jest całkiem zdrowe. Kto Państwu zagwarantuje, że gdy to samo dziecko będzie miało 1500g (30 tydzień ciąży), dalej będzie zupełnie zdrowe? To tak jakby osoba 20-to letnia poszła do kardiologa, ten zbada i powie że jest wszystko dobrze. Ale czy jest to równoznaczne z tym że ta sama osoba nie będzie miała choroby serca w wieku 30-lat? Z pewnością nie. A ta osoba nie zwiększy swojej masy kilkukrotnie, natomiast dziecko w trakcie życia wewnątrzmacicznego – owszem.
Diagnostyka prenatalna jest po to aby daną chorobę wykryć jak najszybciej. Dzięki temu będziemy mogli jak najszybciej podjąć odpowiednie kroki, zmierzające do wyleczenia lub zminimalizowania skutków danej choroby.

Artykuł Czy robić trzecie badanie prenatalne? Po co? pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.

Co to jest test podwójny?

Test podwójny często jest nieprawidłowo nazywany testem PAPP-A. Nieprawidłowo, ponieważ w skład testu podwójnego wchodzi nie tylko oznaczenie białka PAPP-A, ale także oznaczenie wolnej podjednostki beta gonadotropiny kosmówkowej (b-HCG). A więc w teście podwójnym sprawdzamy nie tylko PAPP-A, ale także wolne b-HCG.

Po co robić test podwójny?

Test podwójny jest integralną częścią badania prenatalnego I-trymestru. A więc wykonuje się go pomiędzy 11+0 a 13+6 tygodniem ciąży. Dlaczego? W pierwszym trymestrze chcemy sprawdzić budowę genetyczną Waszego dziecka. Chcemy to zrobić za pomocą badania USG oraz za pomocą badania krwi czyli właśnie testu podwójnego.
Jednak jest jeden problem – ani w USG, ani w teście podwójnym nie widać genów dziecka. Widzimy jego narządy wewnętrzne, rączki, nóżki, ale nie widzimy genów. W związku z tym jak odpowiedzieć na pytanie czy budowa genetyczna dziecka jest prawidłowa?
Otóż są opracowane pewne algorytmy, wzory matematyczne, do których to wzorów podstawiamy wyniki naszych badań. Do powyższych obliczeń wykorzystywane są takie dane jak np. długość dziecka, wielkość NT, indeks pulsacji przepływu przez przewód żylny itp. Dane te uzyskujemy wykonując badanie USG. Jednak do tego samego wzoru matematycznego oprócz danych z USG, można podstawić dodatkowo wyniki uzyskane z badania krwi – czyli z testu podwójnego.
Czyli kiedy nieinwazyjna ocena budowy genetycznej Waszego dziecka będzie dokładniejsza? Oczywiście wtedy, kiedy będziemy mieć o dziecku jak najwięcej informacji. A więc gdy będziemy znać dokładne jego budowę (USG) oraz zachowanie się pewnych hormonów u matki (test podwójny).
Właśnie dlatego wg wytycznych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego oraz Fetal Medicine Foundation zalecane jest wykonanie testu podwójnego u każdej pacjentki która poddaje się diagnostyce prenatalnej.

O teście podwójnym bardzo obrazowo…..

W tym miejscu opiszę bardzo obrazowo po co wykonywać test podwójny.
Wyobraźmy sobie wszystkie kobiety w Polsce, która są pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży.
Jeżeli każdej z nich zrobimy TYLKO USG prenatalne to spośród wszystkich kobiet które mają w brzuchu dziecko z wadą genetyczną znajdziemy 80% spośród tych chorych dzieci.
Jeżeli każdej z tych kobiet zrobimy TYLKO test podwójny to spośród wszystkich chorych genetycznie dzieci znajdziemy około 55% z nich.
Jeżeli każdej z tych kobiet zrobimy ZARÓWNO USG jak i test podwójny to spośród wszystkich chorych genetycznie dzieci znajdziemy około 90-95% z nich.
Żeby wykryć jeszcze więcej chorób genetycznych to musielibyśmy każdej kobiecie w Polsce pobierać płyn owodniowy lub fragment kosmówki, czego z wiadomych względów oczywiście się nie robi.
A więc jednym słowem – test podwójny zwiększa wykrywalność nieprawidłowości genetycznych o około 10 – 15%. Czy warto? Według mnie jak najbardziej warto.

Artykuł Test podwójny – co to jest, czy robić a jeśli tak to po co? pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.

Wiele pacjentek uważa że 3D czy 4D to oglądanie twarzy dziecka, czy innych części „powierzchni jego ciała”. Ale to tylko wierzchołek góry lodowej zastosowań technik objętościowych. Jest to tzw. tryb render czyli rekonstrukcja twarzy dziecka. W przypadku występowania wad twarzoczaszki jak np. rozszczep wargi, technika ta pozwala zobrazować rodzicom „jak ta wada wygląda”. A więc rozszczep wargi rozpoznawany jest przez lekarza w trybie B-Mode, natomiast uwidaczniamy go rodzicom za pomocą trybu render 3/4D.

Tryb ten (render) w przypadku zdrowego dziecka umożliwia zobaczenie twarzy dziecka co przyczynia się z pewnością do umocnienia więzi emocjonalnej rodziców z dzieckiem. Pozwala także zaspokoić ciekawość – dając odpowiedź na pytanie: jak wygląda moje dziecko?

Ale tak jak pisałem – rekonstrukcja twarzy dziecka to tylko mała część z możliwych zastosowań technik objętościowych. Pozostałe z trybów 3D/4D takie jak: STIC, Multiplanar View, Omni View, czy obrazowanie tomograficzne – nie są już tak „spektakularne” dla pacjentki jak oglądanie buzi dziecka. Dają jednak one (w pewnych sytuacjach) dużo więcej informacji na temat budowy anatomicznej dziecka.

A więc dlaczego w internecie jest tak mało informacji na temat trybów takich jak STIC czy Omni View? A na zdecydowanej większości stron jest tylko rekonstrukcja twarzy dziecka? Odpowiedź jest bardzo prosta – zastosowanie tych trybów jest trudne. Wymaga przede wszystkim dużej wiedzy, oraz umiejętności osoby badającej. Wymaga też odpowiedniego sprzętu. Lekarzy posługujących się pełną gamą trybów objętościowych jest w skali całego kraju niewielu. Przykład zastosowania objętościowych technik oceny serca dziecka – STIC – mogą Państwo zobaczyć w zakładce poświęconej echokardiografii płodu.
Zaznaczę w tym miejscu, że nie są to techniki wykorzystywane u wszystkich pacjentek. Są one używane w konkretnych przypadkach, aby doprecyzować diagnozę jeszcze przed narodzeniem dziecka. A to w wielu przypadkach przekłada się na jego skuteczniejsze leczenie po porodzie.

Artykuł Po co są techniki objętościowe takie jak 3D czy 4D? USG 3D cz.2. pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.

Nic bardziej mylnego. Techniki objętościowe (czyli 3D, 4D, HD-Live czy STIC) umożliwiają w pewnych sytuacjach na doprecyzowanie postawionej diagnozy. Natomiast wykluczenie choroby dziecka czy wady rozwojowej następuje na podstawie obrazu 2D – tryb B-Mode, Color Doppler, doppler spektralny.

A więc jeżeli zależy Państwu na potwierdzeniu prawidłowej anatomii waszego dziecka, w zupełności wystarczy jeżeli wybierzecie „zwykłe” badanie prenatalne. Oczywiście pozostaje tutaj jeszcze kwestia lekarza wykonującego badanie o czym pisałem powyżej.

Natomiast jeżeli chcecie zobaczyć buzię dziecka – wówczas wybieracie opcję 3/4D – nie ma to nic wspólnego z jakością wykonywanego badania.

W moim gabinecie obrazowanie 3/4D/HD-Live w trybie render czyli rekonstrukcji, są wykorzystywane u każdej pacjentki, jeżeli tylko pozwalają na to warunki badania (ułożenie dziecka, waga pacjentki), bez dodatkowych kosztów. Obrazowanie to jest swego rodzaju „miłym dodatkiem” do tego co w diagnostyce prenatalnej najważniejsze – czyli do oceny i potwierdzenia prawidłowej budowy Waszego dziecka.

Artykuł Badanie prenatalne 2D a badanie prenatalne 3/4D. Jakie są różnice? USG 3D cz.1. pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.

Artykuł Czy ważny jest aparat USG na którym jest wykonywanie badanie? pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.

Co rozumieć przez termin doświadczenie? Jest to pojęcie szerokie – z jednej strony chodzi o ilość badań wykonywanych każdego dnia. Wiadomo im więcej takich badań wykonuje dany lekarz, tym jego doświadczenie jest większe.

Ale ilość to nie wszystko – weźmy prosty przykład: pewnego rodzaju odmiana fizjologii – ARSA czyli błądząca tętnica podobojczykowa prawa. Jeżeli ktoś nie wie jak jej szukać, nigdy jej nie znajdzie. Słyszałem od wielu świetnych lekarzy, że nigdy w USG tego naczynia nie widzieli. Pomimo że wykonują kilkanaście badań dziennie. Jak to możliwe skoro częstość jej występowania to (zależnie od piśmiennictwa) ok. 0,5% populacji. A więc osoba wykonująca kilkanaście badań dziennie powinna widzieć to naczynie nie rzadziej niż raz na dwa – cztery tygodnie.

To jest tylko przykład, ARSA to akurat nie wada, to odmiana fizjologii (chyba że występuje u płodu w korelacji z innymi „markerami nieprawidłowości genetycznych”, ale to już inny temat), zazwyczaj nieznalezienie jej nie wpływa na rokowanie u dziecka. Ale podobnie jest np. z TGA czyli przełożeniem wielkich pni tętniczych. Ktoś kto nie wie jak szukać tej wady serca, nigdy jej nie znajdzie. A tutaj konsekwencje dla dziecka mogą być dużo poważniejsze.

Artykuł Przez kogo powinno być wykonywane badanie prenatalne? pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.

A więc „badaniem prenatalnym” jest zarówno szczegółowe badanie USG oceniające dokładnie anatomię dziecka, jak i badanie USG polegające tylko na pomiarach dziecka. „Badaniem prenatalnym” jest także wykonywany czasem w trakcie ciąży rezonans magnetyczny dziecka, badanie krwi pępowinowej czy płynu owodniowego. To wszystko są „badania prenatalne” gdyż są one wykonywane „prenatalnie” czyli przed urodzeniem.

Przyjęło się używać terminu „badanie prenatalne” do szczegółowej oceny ultrasonograficznej nienarodzonego dziecka. Jednak, tak jak napisałem powyżej, ta ocena ultrasonograficzna może być mniej lub bardziej szczegółowa. Dlatego tak ważny jest fakt gdzie macie Panie wykonywane to badanie.

Artykuł Co to są badania prenatalne? pochodzi z serwisu BadaniePrenatalne.pl.