Artykuł Jak przygotować się do działu spadku, aby uniknąć konfliktu? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Dlatego zawsze wyjaśniam, że dobre przygotowanie do działu spadku może oszczędzić rodzinie wielu miesięcy stresu, kosztów i niepotrzebnych sporów. W ogóle to przygotowanie jest istotne. Powtarzam często, że plan i przygotowanie to podstawa! Zacznijmy jednak od początku:
Czym właściwie jest dział spadku? To procedura, w której spadkobiercy ostatecznie dzielą między siebie majątek pozostawiony przez zmarłego. Samo stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia nie oznaczają jeszcze fizycznego podziału majątku. Po śmierci spadkodawcy wszyscy spadkobiercy stają się współwłaścicielami całego spadku w odpowiednich udziałach. Dopiero dział spadku powoduje, że konkretne składniki majątku trafiają do konkretnych osób. Może on nastąpić w drodze umowy między wszystkimi spadkobiercami albo na podstawie orzeczenia sądu. Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.
Najważniejszym krokiem przed działem spadku jest dokładne ustalenie, co właściwie wchodziło w skład majątku zmarłego.
To moment, którego nie warto bagatelizować. Wiele sporów zaczyna się od sytuacji, w której jedna osoba uważa, że „wszystko zostało ujawnione i wskazane we wniosku”, a druga dopiero po pewnym czasie dowiaduje się o innym koncie bankowym, darowiźnie na rzecz rodzeństwa, albo nawet jeszcze innej nieruchomości. Dlatego radzę rozpocząć od przygotowania kompletnej listy składników majątku oraz zobowiązań. W skład spadku mogą wchodzić między innymi mieszkania, domy, działki, samochody, środki na rachunkach bankowych, udziały w spółkach, oszczędności, p – i wiele innych elementów, o których możesz nawet nie pomyśleć.
W praktyce warto zgromadzić dokumenty jeszcze przed rozpoczęciem rozmów o podziale majątku. Mam tu na myśli odpis księgi wieczystej, historię rachunków bankowych, dokumenty , umowy darowizn czy dokumenty dotyczące działalności gospodarczej. Wiem, że to nie jest łatwe, ale etap przygotowania do sprawy jest istotny. Jeżeli pojawiają się wątpliwości, pomocny może być także spis inwentarza albo wykaz inwentarza. Szczególnie istotne jest ustalenie, czy za życia spadkodawca przekazywał większe darowizny – zwłaszcza jednemu z dzieci, gdy dział spadku dotyczy rodzeństwa. Takie kwestie często mają znaczenie przy późniejszych rozliczeniach między spadkobiercami. Z doświadczenia wiem, że transparentność na tym etapie znacząco zmniejsza ryzyko konfliktu.
Kolejnym krokiem powinno być spokojne ustalenie oczekiwań wszystkich spadkobierców. Brzmi prosto, ale właśnie tutaj najczęściej pojawiają się emocje. Jedna osoba chce możliwie szybkiej sprzedaży mieszkania, druga chce je zatrzymać, a kolejna oczekuje szybkiej spłaty. Warto pamiętać, że dział spadku nie zawsze oznacza fizyczny podział wszystkiego „po równo”. Często najlepszym rozwiązaniem jest przyznanie nieruchomości jednej osobie z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców. Czasami korzystniejsza okazuje się sprzedaż majątku i podział pieniędzy. Nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania. Kluczowe jest jednak to, aby rozmawiać o oczekiwaniach otwarcie i odpowiednio wcześnie.
W takich sytuacjach ogromną rolę może odegrać mediacja. Zawsze zachęcam, aby przynajmniej rozważyć tę możliwość, zanim sprawa trafi do sądu. Mediacja jest dobrowolna i może odbywać się zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i już w trakcie sprawy. Aktualne przepisy kodeksu postępowania cywilnego wyraźnie przewidują możliwość prowadzenia mediacji w sprawach cywilnych, w tym spadkowych.
Dlaczego mediacja tak często pomaga? Ponieważ pozwala spokojnie porozmawiać w obecności „neutralnej”, bezstronnej osoby, zanim konflikt całkowicie się zaostrzy. W sądzie strony zwykle skupiają się na udowodnieniu swoich racji. W mediacji łatwiej znaleźć rozwiązanie, które będzie akceptowalne dla wszystkich. To szczególnie ważne w sprawach rodzinnych, gdzie po zakończeniu postępowania ludzie nadal pozostają rodziną. W praktyce mediacja pozwala też ograniczyć koszty i znacząco skrócić czas rozwiązania sporu. Wieloletnie postępowania sądowe dotyczące działu spadku potrafią bardzo mocno obciążyć emocjonalnie wszystkich uczestników.
Warto również pamiętać, że niektóre działania podejmowane jeszcze przed działem spadku mogą prowadzić do dodatkowych problemów. Często spotykam się z sytuacją, w której jeden ze spadkobierców sam korzysta z mieszkania, sprzedaje rzeczy należące do spadku albo podejmuje decyzje bez wiedzy pozostałych. Tymczasem do czasu działu spadku wszyscy spadkobiercy mają określone prawa do majątku spadkowego. Przepisy przewidują nawet ograniczenia dotyczące rozporządzania udziałem w konkretnych składnikach majątku bez zgody innych spadkobierców. Dlatego zawsze radzę, aby ważne decyzje konsultować wspólnie i dokumentować ustalenia na piśmie. Nawet prosty e-mail albo podpisane porozumienie mogą później zapobiec poważnemu sporowi.
Nie można też zapominać, że każda sprawa spadkowa ma swoją specyfikę. Inaczej wygląda dział spadku po rodzicach obejmujący jedno mieszkanie, a inaczej sytuacja, w której w grę wchodzi firma rodzinna, kilka nieruchomości albo konflikty dotyczące testamentu czy zachowku. Inaczej też jest w sytuacjach, gdy do dziedziczenia dochodzi nie tylko rodzeństwo- albo dzieci z różnych związków. Tak czy inaczej: w takich sprawach emocje mają duże znaczenie. Czasami naprawdę bardzo duże. I warto to sobie uświadomić. Warto też oddzielić fakty od emocji. Wiem, że to trudne, ale trzeba to zrobić.
Im wcześniej spadkobiercy uzyskają rzetelną informację o swoich prawach i obowiązkach – i oczywiście o tym, co wchodzi w skład spadku, tym większa szansa na spokojne rozwiązanie sprawy.
Jakie są najczęstsze obawy ludzi, którzy chcą wnieść sprawę o dział spadku do sądu? Z mojego doświadczenia wynika, że najczęściej to:
A jakie są Twoje obawy? Napiszesz w komentarzach? Jedna z tych, czy może coś jeszcze innego?
Co prawda nie ma konkretnego terminu, w którym sprawa o dział spadku musi być przeprowadzona. Ale… nie warto z tym zwlekać. Wiem, że często spadkobiercy odwlekają jednak wniesienie takiej sprawy. Rozumiem to. Często jest tak ponieważ:
Czy to też twoje powody? A może masz jeszcze inne powody, dla których zwlekasz ze sprawą spadkową?
Dobrze przygotowany wniosek o dział spadku pozwala uniknąć wielu rodzinnych konfliktów. Najważniejsze jest dokładne ustalenie składu majątku spadkowego, zebranie dokumentów i otwarta rozmowa o oczekiwaniach wszystkich spadkobierców. Warto pamiętać, że dział spadku może nastąpić zarówno przed sądem, jak i w drodze porozumienia między stronami. Jeżeli istnieje szansa na rozmowę, mediacja często okazuje się najlepszym rozwiązaniem – szybszym, mniej kosztownym i zdecydowanie mniej obciążającym emocjonalnie.
Tak więc: dokumenty to jeden aspekt. Ale (jeśli tylko jest to możliwe) otwarta rozmowa z pozostałymi spadkobiercami to ważna kwestia. Może nawet od tego dobrze byłoby zacząć?
Może Wasze oczekiwania i potrzeby wcale nie są sporne? A może kwestii spornych jest mniej niż myślicie? Może każdy zakłada coś innego- a po szczerej rozmowie okaże się, że kwestii spornych nie jest tak dużo? Możliwe, że dojdziecie do porozumienia co do wartości nieruchomości i nie trzeba będzie zlecać opinii biegłemu? Tak się zdarza – i to wcale nie tak rzadko.
Jeżeli sytuacja jest skomplikowana albo już pojawiają się napięcia między spadkobiercami, warto odpowiednio wcześnie skonsultować się z prawnikiem. Czasami jedno dobrze przeprowadzone spotkanie pozwala uniknąć wieloletniego sporu sądowego i zabezpieczyć interesy całej rodziny.
Potrzebujesz pomocy w sprawie o dział spadku? Chcesz skonsultować wniosek przed wniesieniem sprawy do sądu? Napisz do mnie!
Prowadziłam wiele takich spraw. Myślę, że będę w stanie Ci pomóc!
Artykuł Jak przygotować się do działu spadku, aby uniknąć konfliktu? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Dziedziczenie w rodzinach patchworkowych – adwokat wyjaśnia jak to działa pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Rodziny patchworkowe są dziś codziennością – tworzysz taką rodzinę być może sam – budując relację z mężem czy żoną, który ma dzieci z poprzedniego związku, albo wychowujesz wspólnie dzieci „moje, twoje i nasze”. Z doświadczenia wiem, że za tą różnorodnością relacji stoją realne więzi, często silniejsze niż formalne pokrewieństwo. Niestety prawo spadkowe nie zawsze nadąża za tym, co dzieje się w życiu. Dlatego w tym artykule wyjaśnię, jak wygląda dziedziczenie w rodzinie patchworkowej według aktualnego stanu prawnego w Polsce i na co szczególnie trzeba uważać. Wiem, o tym nie myśli się na co dzień. Ale wierz mi: czasami jednak warto o tym pomyśleć.
Mówiąc najprościej, rodzina patchworkowa to taka, w której małżonkowie tworzą wspólne gospodarstwo domowe, wychowując dzieci z różnych związków – swoje biologiczne, czasem przysposobione albo dzieci małżonka z innego związku. Z punktu widzenia emocji to często pełnoprawna rodzina. Z punktu widzenia prawa – już niekoniecznie.
Wyjaśnię to wprost: w polskim systemie prawnym kluczowe znaczenie ma pokrewieństwo, małżeństwo oraz przysposobienie (adopcja). Sam fakt wspólnego wychowywania dziecka męża czy żony nie tworzy żadnych skutków w zakresie dziedziczenia. To oznacza, że pasierb (czyli dziecko Twojego małżonka) co do zasady nie dziedziczy po Tobie tak jak własne dziecko. Dziedziczy jednak po swoim rodzicu – i w pewnych okolicznościach, jeśli nie podejmiecie żadnych działań może okazać się to problematyczne.
Jeżeli nie zostanie sporządzony testament, zastosowanie ma dziedziczenie ustawowe. o tym już pisałam. To właśnie przepisy, a raczej brak znajomości przepisów najczęściej prowadzi do konfliktów w rodzinach patchworkowych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w pierwszej kolejności dziedziczą małżonek oraz dzieci spadkodawcy – i to niezależnie od tego, czy pochodzą z jednego czy kilku związków. Dziedziczą oni co do zasady w częściach równych, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 spadku .
To oznacza, że:
Pasierb może dziedziczyć ustawowo tylko w wyjątkowej sytuacji – gdy nie ma żadnych bliższych spadkobierców: małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, rodzeństwa czy dziadków spadkodawcy . Co więcej, nawet wtedy musi być spełniony dodatkowy warunek: jego oboje rodzice biologiczni nie mogą już żyć .
W praktyce oznacza to jedno: w zdecydowanej większości przypadków pasierb nie dziedziczy nic. Nawet jeśli był wychowywany przez zmarłego od dziecka.
Dodam jeszcze jedną istotną rzecz – pasierbom nie przysługuje zachowek, czyli minimalna część spadku, o którą mogą walczyć najbliżsi członkowie rodziny, jeśli zostali pominięci w testamencie. To dodatkowo pogłębia ich niekorzystną sytuację.
To jeden z najczęstszych scenariuszy, jakie widzę w rodzinach patchworkowych – i jednocześnie jeden z najbardziej problematycznych. Najpierw umiera jeden z małżonków. Z ustawy dziedziczy drugi małżonek oraz biologiczne dzieci zmarłego małżonka. Formalnie wszystko jest w porządku, ale… nikt nie przeprowadza sprawy spadkowej. Nie ma stwierdzenia nabycia spadku, nie ma działu spadku, nie ma uporządkowania kwestii własności. W księdze wieczystej dalej wpisany jest małżonek, który już nie żyje.
Mija czas i umiera drugi małżonek. Wtedy dochodzi do drugiego otwarcia spadku – i nagle okazuje się, że dziedziczą dzieci tego małżonka, często z różnych związków. Co to oznacza w praktyce? Dzieci z różnych związków – często sobie obce, co więcej nie darzące się sympatią lub mające ze sobą słaby kontakt – stają się współwłaścicielami jednej nieruchomości czy innych wartościowych składników majątku.
I tu zaczynają się realne problemy. Każdy ze spadkobierców ma swój udział, ale nikt nie ma pełnej kontroli i nie może samodzielnie decydować. Jedni chcą sprzedać, inni zatrzymać nieruchomość. Jedni chcą wynajmować, inni korzystać osobiście. Pojawiają się różne oczekiwania finansowe, różne potrzeby życiowe i – co bardzo częste – brak zaufania między współwłaścicielami. A taka sytuacja w praktyce generuje sporo problemów.
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy któreś z dzieci jest małoletnie. Wtedy jego udziałem zarządza przedstawiciel ustawowy (najczęściej drugi rodzic), ale każda poważniejsza decyzja – sprzedaż nieruchomości, dział spadku, zniesienie współwłasności – wymaga zgody sądu. To oznacza dodatkowy czas, formalności i ograniczenia. Uzyskanie zgody np. na sprzedaż jest co prawda możliwe, ale czasami cała procedura trwa dość długo. W praktyce często blokuje to jakiekolwiek sensowne decyzje dotyczące majątku. Nieruchomość stoi, generuje koszty, a współwłaściciele nie mogą dojść do porozumienia ani skutecznie działać.
Co więcej, brak wcześniejszego uregulowania spadku po pierwszym zmarłym małżonku powoduje, że cały proces staje się jeszcze bardziej skomplikowany. Trzeba „cofnąć się” do dziedziczenia po tym pierwszym zmarłym małżonku, ustalać udziały, analizować, kto i co faktycznie odziedziczył. To wydłuża postępowania i zwiększa ryzyko błędów oraz konfliktów.
Powiem wprost: to jedna z najgorszych konfiguracji, jakie mogą powstać w rodzinie patchworkowej. Współwłasność między dziećmi z różnych związków, często bez wcześniejszych ustaleń i przy udziale małoletnich, niemal zawsze prowadzi do impasu.
Jak temu zapobiec? Kluczowe są dwie rzeczy. Po pierwsze – nie odkładać spraw spadkowych. Już po śmierci pierwszego małżonka warto przeprowadzić stwierdzenie nabycia spadku i – jeśli to możliwe – dział spadku, aby jasno określić, kto jest właścicielem konkretnych składników majątku. Czasem jednak ze względów praktycznych i życiowych przeprowadzenie tego działu spadku jest mocno utrudnione. Dlatego bardzo ważną kwestią jest „po drugie”. Po drugie – planować z wyprzedzeniem, czyli sporządzić testamenty, które uwzględnią realia rodziny patchworkowej i pozwolą uniknąć przypadkowej współwłasności.
Z doświadczenia wiem, że wiele osób odkłada te sprawy, bo „na razie nie ma problemu”. Problem pojawia się później – i wtedy jest znacznie trudniejszy do rozwiązania. Zwłaszcza gdy dotyczy to nieruchomości.
W teorii współwłasność nieruchomości wydaje się rozwiązaniem „sprawiedliwym” – kilka osób dziedziczy majątek i każdy ma w nim określony udział. W praktyce jednak bardzo często prowadzi to do napięć i realnych trudności, zwłaszcza w rodzinach patchworkowych, gdzie współwłaścicielami zostają osoby o różnych interesach, potrzebach i możliwościach finansowych – co istotne jeśli chodzi o spłatę.
Pierwszy problem to koszty utrzymania nieruchomości. Każdy współwłaściciel powinien uczestniczyć w wydatkach proporcjonalnie do swojego udziału – chodzi o remonty, podatki, opłaty eksploatacyjne czy ubezpieczenie. W praktyce często bywa tak, że jedna osoba korzysta z nieruchomości na co dzień (np. mieszka w niej), a inni współwłaściciele nie widzą powodu, aby dokładać się do kosztów. Z drugiej strony osoby ponoszące wydatki oczekują rekompensaty. To prosta droga do sporów i wzajemnych roszczeń.
Druga kwestia to właśnie sposób korzystania z nieruchomości. Każdy współwłaściciel ma prawo do współposiadania rzeczy, ale nie zawsze da się to pogodzić w praktyce. Trudno jednocześnie mieszkać w jednym lokalu, wynajmować go i traktować jako inwestycję. Pojawiają się pytania: kto ma klucze? kto podejmuje decyzje o wynajmie? Czy można sprzedać udział bez zgody innych? Brak jasnych ustaleń często prowadzi do paraliżu decyzyjnego.
Kolejny problem to ryzyko utraty wartości nieruchomości. Jeżeli współwłaściciele nie są zgodni co do remontów czy inwestycji, nieruchomość może stopniowo tracić na wartości. Zaniechanie koniecznych prac, brak środków albo konflikt między współwłaścicielami sprawiają, że majątek, który miał być zabezpieczeniem na przyszłość, zaczyna przynosić straty.
Nie można też pominąć kwestii wyjścia ze współwłasności. Każdy współwłaściciel ma prawo żądać jej zniesienia – ale to często oznacza długotrwałe postępowanie sądowe albo konieczność sprzedaży nieruchomości. W efekcie nierzadko dochodzi do sprzedaży poniżej wartości rynkowej, tylko po to, aby zakończyć konflikt.
Z mojego doświadczenia wynika jedno: współwłasność nieruchomości rzadko sprawdza się jako rozwiązanie długoterminowe. Może być etapem przejściowym, ale jeśli sprawa nie zostanie uporządkowana – czy to poprzez podział (co rzadko jest możliwe), sprzedaż, czy spłatę jednego ze współwłaścicieli – bardzo często staje się zarzewiem poważnych sporów. Dlatego planując dziedziczenie, warto zawczasu zastanowić się, czy rzeczywiście jest to rozwiązanie, które będzie służyć wszystkim zainteresowanym.
W mojej praktyce widzę jasno: brak działania za życia niemal zawsze kończy się konfliktem po śmierci. Dlatego jeżeli żyjesz w rodzinie patchworkowej, nie warto odkładać tych decyzji.
Najprostszym i najskuteczniejszym rozwiązaniem jest sporządzenie testamentu. To dokument, który pozwala Ci zdecydować, kto i w jakim zakresie odziedziczy Twój majątek. Możesz w nim uwzględnić małżonka, swoje dzieci czy też inne bliskie osoby – nawet jeśli nie są formalnie spokrewnione. Prawo daje tu dużą swobodę – po to właśnie pisze się testamenty- aby swobodnie dysponować swoim majątkiem.
Trzeba jednak pamiętać o zachowku. Jeżeli masz dzieci lub małżonka, nie możesz całkowicie ich zignorować – będą mogli dochodzić określonej części majątku, nawet wbrew Twojej woli.
Czasami rozwiązaniem może być przysposobienie (adopcja). To krok poważny, ale z punktu widzenia prawa może mieć to sens – dziecko przysposobione dziedziczy tak jak biologiczne. W wielu rodzinach patchworkowych to właśnie ten krok porządkuje sytuację na przyszłość. Nie zawsze jest to możliwe, wiem że to trudna decyzja i to temat na osobny wpis.
Można też rozważyć darowizny za życia, zapisy windykacyjne czy odpowiednie ukształtowanie własności (np. wspólność majątkowa małżeńska). Każde z tych rozwiązań ma swoje konsekwencje – podatkowe i prawne – dlatego zawsze analizuję je indywidualnie.
Największym błędem, jaki widzę, jest przekonanie: „jakoś to będzie”. W sprawach spadkowych bardzo rzadko „jakoś oznacza dobrze”.
Pamiętaj tylko: Największym błędem, jaki widzę, jest przekonanie: „jakoś to będzie”. W sprawach spadkowych bardzo rzadko „jakoś jest dobrze”.
czy nieruchomość, w której mieszkacie jest na pewno Wasza wspólna? A może to majątek osobisty tylko jednego z Was? Wiesz, jakie ma to konsekwencje jeśli chodzi o dziedziczenie ustawowe – i wyliczenie udziałów w odziedziczonym majątku?
Rodzina patchworkowa to obecnie rzeczywistość i emocje, ale prawo spadkowe nadal opiera się głównie na więzach formalnych. To prowadzi do kilku kluczowych wniosków:
Jeżeli jesteś w takiej sytuacji, nie zostawiaj tego na później. Każda rodzina patchworkowa ma swoją specyfikę i wymaga indywidualnego podejścia. Warto skonsultować swoją sytuację i zaplanować rozwiązania, które naprawdę zabezpieczą Twoich bliskich – tak, jak tego chcesz.
Potrzebujesz pomocy jeśli chodzi o sformułowanie testamentu? Napisz do mnie wiadomość.
Artykuł Dziedziczenie w rodzinach patchworkowych – adwokat wyjaśnia jak to działa pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Najczęstsze problemy przy dziale spadku – i co można z tym zrobić pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Oto krótka i zwięzła lista takich problemów. Odnajdujesz tu swój problem? Pisałam kiedyś, iż wierzę, że w każdej sytuacji można znaleźć jakieś rozwiązanie.
Problem: Spadkobiercy nie mogą sami dojść do porozumienia, kto powinien otrzymać konkretny składnik majątku.
Rozwiązanie: W takiej sytuacji można złożyć wniosek o sądowy dział spadku albo spróbować doprowadzić do ugody między spadkobiercami przy wsparciu prawnika.
Problem: Najczęściej konflikt dotyczy nieruchomości – jeden ze spadkobierców chce ją zatrzymać, inni chcą sprzedaży.
Rozwiązanie: Możliwe są różne rozwiązania: przyznanie nieruchomości jednej osobie ze spłatą pozostałych, sprzedaż i podział pieniędzy albo fizyczny podział nieruchomości.
Problem: Zdarza się, że jedna osoba mieszka w domu lub korzysta z majątku, nie rozliczając się z innymi spadkobiercami. Nie zawsze jest tak, iż inni spadkobiercy wyrazili na to zgodę.
Rozwiązanie: W postępowaniu o dział spadku można domagać się rozliczenia korzystania z majątku lub wynagrodzenia za jego używanie. Ale nie wszystko w takiej sprawie sąd zrobi „sam z siebie”, to Ty jako strona musisz wykazać się inicjatywą dowodową, składając odpowiednie wnioski.
Problem: Spadkobiercy nie zgadzają się co do wartości domu, mieszkania lub innych składników majątku.
Rozwiązanie: W sprawach o dział spadku często powołuje się biegłego rzeczoznawcę, który wycenia nieruchomość. Co więcej: jeśli jest szansa na porozumienie: można zlecić prywatnie wykonanie takiej opinii.
Problem: Jedna osoba nie chce zgodzić się na podział majątku lub unika rozmów. Tymczasem wszyscy pozostali spadkobiercy są zgodni.
Rozwiązanie: W takiej sytuacji można złożyć wniosek do sądu – dział spadku może zostać przeprowadzony nawet bez zgody wszystkich spadkobierców. Można też spróbować mediacji – całkiem często daje to dobry rezultat.
Problem: Spadkobiercy często nie wiedzą, jakie dokumenty należy przygotować do sądu.
Rozwiązanie: Należy zgromadzić m.in. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia oraz dokumenty dotyczące majątku – np. odpis księgi wieczystej w przypadku nieruchomości.
Problem: Jeden ze spadkobierców twierdzi, że poniósł koszty remontu lub utrzymania nieruchomości. To częsta sytuacja.
Rozwiązanie: W postępowaniu o dział spadku można rozliczyć takie nakłady, o ile zostaną odpowiednio udokumentowane. Rada: jeśli to Ty dokonujesz nakładów na nieruchomość stanowiącą współwłasność: zachowaj faktury i wszystkie dokumenty, które potwierdzą dokonywanie tych nakładów.
Problem: Kilka osób chce sprzedaży domu lub mieszkania, ktoś inny chce go zachować.
Rozwiązanie: Sąd może zdecydować o przyznaniu nieruchomości jednej osobie ze spłatą albo o sprzedaży i podziale pieniędzy. Ale to właśnie taka sytuacja, kiedy najlepiej jest sie porozumieć. Wiem, brzmi banalnie. Ale… może mediacja będzie rozwiązaniem?
Problem: Spadkobiercy nie wiedzą dokładnie, co wchodzi w skład spadku.
Rozwiązanie: Należy ustalić wszystkie składniki majątku – nieruchomości, pieniądze, samochody czy inne prawa majątkowe. Może… zlecenie sprawy detektywowi będzie też jakąś opcją? Wiele rejestrów jest jawnych – na początek poszukiwania możesz zacząć we własnym zakresie.
Problem: Zdarza się, że ktoś nie ujawnia wszystkich składników majątku spadkowego.
Rozwiązanie: W takiej sytuacji można domagać się ustalenia pełnego składu majątku przed sądem. jak wspomniałam: w pewnym zakresie poszukiwania majątku można przeprowadzić we własnym zakresie.
Problem: Sprawy spadkowe często wiążą się z silnymi emocjami.
Rozwiązanie: Pomoc prawnika lub mediatora może pomóc w wypracowaniu rozwiązania akceptowalnego dla wszystkich stron. Można zacząć od mediacji – całkiem często udaje się wypracować jakieś porozumienie. Niestety- w sprawach spadkowych chodzi nie tylko o pieniądze. Właśnie tego dotyczył jeden z ostatnich artykułów na blogu.
Problem: Trudno jest przeprowadzić wspólne rozmowy i ustalić szczegóły podziału majątku – nie ma możliwości aby wszyscy spotkali się w kancelarii notarialnej.
Rozwiązanie: W takich sytuacjach sprawa często trafia do sądu, który rozstrzyga spór formalnie. W niektórych sprawach rozwiązaniem może być udzielenie pełnomocnictwa – jednak nie zawsze będzie to możliwe. Porozmawiaj z notariuszem oraz z adwokatem.
Problem: Osoba, która chce zatrzymać nieruchomość, nie ma środków na spłatę pozostałych.
Rozwiązanie: Możliwe jest ustalenie spłaty w ratach albo sprzedaż nieruchomości i podział środków. Do rozważenia pozostaje kredyt – jeśli osoba, która chce „przejąć” nieruchomość ma zdolność kredytową.
Problem: Niektóre postępowania spadkowe trwają nawet kilka lat.
Rozwiązanie: Dobrze przygotowany wniosek i jasno określone żądania mogą znacząco przyspieszyć postępowanie. No i zawsze można też zawrzeć ugodę. Ustalcie też, co tak naprawdę jest sporne.
Problem: Wiele osób nie wie, jaka forma będzie najlepsza w ich sytuacji.
Rozwiązanie: Jeśli wszyscy są zgodni – możliwy jest dział spadku u notariusza. W przypadku sporu konieczne jest postępowanie sądowe.
Problem: Zdarza się, że spadek pozostaje niepodzielony przez wiele lat.
Rozwiązanie: Dział spadku można przeprowadzić nawet po długim czasie od śmierci spadkodawcy. Może prywatna opinia zlecona biegłemu będzie rozwiązaniem? Pozostaje też kwestia, jakimi dowodami dysponują strony – np. faktury czy zdjęcia.
Problem: Im większa wartość majątku, tym częściej pojawiają się konflikty i silne emocje.
Rozwiązanie: W takich sytuacjach kluczowe jest profesjonalne przygotowanie strategii prowadzenia sprawy. Przedłużający się konflikt nikomu nie służy, nieruchomość – nie mówiąc już o ruchomościach mogą tracić na wartości.
Problem: Zdarza się, że ktoś próbuje przejąć cały spadek lub jego większość.
Rozwiązanie: W postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga podział zgodnie z udziałami spadkobierców. Może problemem jest wysokość spłat czy dopłat? Być może prywatna opinia biegłego będzie jakimś pomysłem?
Problem: Część spadkobierców chce sprzedać dom lub mieszkanie, inni się sprzeciwiają.
Rozwiązanie: Sąd może zarządzić sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanych środków. Ale to najgorsze rozwiązanie dla wszystkich. Może ci, którzy sprzedawać nie chcą będa w stanie spłacić pozostałych?
Problem: Wiele osób nie wie, jakie prawa przysługują im przy dziale spadku i co jeszcze mogą wnosić podczas takiej sprawy.
Rozwiązanie: Warto skorzystać z pomocy prawnika, który wyjaśni możliwe rozwiązania i pomoże przeprowadzić sprawę bezpiecznie. Można czytać blogi prawnicze, takie jak mój. Nieznajomość prawa szkodzi, a o pewne rzeczy nie będzie można już wnosić w innych postępowaniach.
To takie najczęściej spotykane trudności i problemy. Na pewno są jeszcze inne. Miałeś może sprawę o dział spadku przed sądem? Co było największym problemem? Jak udało się rozwiązać te problemy?
Wiem – łatwo się mówi. Zrobić już dużo trudniej.
Potrzebujesz porady w sprawie spadkowej? napisz do mnie wiadomość! Takie sprawy prowadzę od kilkunastu lat, myślę iż będę w stanie pomóc także Tobie!
Artykuł Najczęstsze problemy przy dziale spadku – i co można z tym zrobić pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł O co naprawdę chodzi w sprawach spadkowych – jeśli nie chodzi o pieniądze? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>I choć w centrum sporu jest mieszkanie, dom czy pieniądze, doświadczenie wielu prawników pokazuje, że w sprawach spadkowych rzadko chodzi tylko o pieniądze.
Za pozwami o zachowek, sporami o dział spadku czy podważaniem testamentów kryją się często znacznie głębsze emocje i historie rodzinne.
Jednym z najczęstszych powodów sporów spadkowych jest poczucie niesprawiedliwości.
Wiele osób mówi wprost:
Często konflikt powstaje wtedy, gdy jedno z dzieci otrzymuje znacznie więcej niż pozostałe. Może to być:
Dla osoby pominiętej w podziale majątku spór sądowy bywa sposobem na przywrócenie poczucia równowagi w rodzinie.
W wielu sprawach spadkowych wraca temat, który w rodzinie był obecny od lat: nierówne traktowanie dzieci przez rodziców.
Czasami jedno z dzieci było:
Pozostałe dzieci często przez lata milczą, ale gdy pojawia się kwestia spadku, dawne emocje wracają.
Spór o zachowek staje się wtedy nie tylko walką o pieniądze, ale również próbą wyrównania dawnych krzywd.
Z drugiej strony często zdarza się sytuacja odwrotna.
Jedno z dzieci przez wiele lat:
Gdy po śmierci rodzica pojawia się roszczenie o zachowek ze strony rodzeństwa, osoba opiekująca się rodzicem może odczuwać ogromną niesprawiedliwość.
Pojawiają się wtedy argumenty:
W takich sytuacjach spór spadkowy dotyczy nie tylko pieniędzy, ale również uznania wysiłku i poświęcenia. Przez wiele lat prowadziłam całkiem sporo spraw spadkowych, w których właśnie tak było: jedna osoba z rodzeństwa przez lata opiekowała się starszymi rodzicami. Czasem była to stosunkowo drobna pomóc, ale były też sytuacje gdy taka opieka nad starszym rodzicem wymagała od tego dziecka sporych poświęceń – np. przeprowadzenia się do tego rodzica, ograniczenia pracy zawodowej, zrezygnowanie z wyjazdów na wakacje – i wiele innych. A potem – po kilku latach gdy rodzic już nie żyje- pojawia się rodzeństwo i domaga się sprawiedliwego (czyli „po równo”) podziału odziedziczonego majątku.
Dlatego też napisałam jakiś czas temu artykuł o tym, że dziedziczenie nie jest za opiekę. Opieka nad rodzicem nie ma wpływu na dziedziczenie ustawowe. Tylko ważny testament ma wpływ na dziedziczenie ustawowe. Warto o tym pamiętać. I jeśli jest taka sytuacja – w miarę możliwości otwarcie porozmawiać o przekazaniu majątku.
Sprawy spadkowe bardzo często są ostatnim rozdziałem konfliktów, które zaczęły się wiele lat wcześniej.
Przy okazji sporu o spadek pojawiają się tematy takie jak:
Majątek staje się wtedy symbolem tego, kto był bliżej rodzica i kto był dla niego ważniejszy.
Dla niektórych osób spór o spadek ma również wymiar symboliczny.
Chodzi nie tylko o majątek, ale o pytania:
Dlatego w praktyce sądowej często pojawiają się sprawy o:
Dla wielu osób sprawa spadkowa jest także próbą zamknięcia ważnego etapu życia.
Śmierć rodzica często powoduje powrót do przeszłości:
Postępowanie sądowe może być dla niektórych osób sposobem na uporządkowanie tych emocji i symboliczne zakończenie rodzinnej historii.
Może chodzi więc o pieniądze, może o jedną z kwestii, o których napisałam powyżej, a może o coś jeszcze zupełnie innego? Jestem ciekawa co o tym myślisz.
A może też chodzi o to, że chodzi o stare, „zadawnione”, odłożone na półkę konflikty w rodzinie?
Spadek bardzo często nie tworzy konfliktu, lecz jedynie ujawnia konflikty, które istniały w rodzinie od dawna.
Często są to sytuacje takie jak:
Śmierć rodzica sprawia, że te napięcia wracają – a majątek staje się ich widocznym symbolem.
otóż… Nie zawsze. W wielu przypadkach tego sądu da się uniknąć.
W wielu przypadkach możliwe jest:
Czasami spokojna rozmowa z udziałem prawnika/ mediatora pozwala uniknąć wieloletniego procesu i dalszego pogłębiania konfliktu w rodzinie.
Nie musi tak być! W wielu przypadkach możliwe jest znalezienie rozwiązania, które pozwala:
Często wymaga to jednak spokojnej analizy sytuacji prawnej i emocjonalnej. W tym też właśnie pomagam.
Choć sprawy spadkowe dotyczą majątku, bardzo często kryją się za nimi głębsze powody.
Najczęściej są to:
Dlatego każda sprawa spadkowa jest inna i wymaga nie tylko znajomości prawa, ale także zrozumienia relacji rodzinnych. Nie zmienię przepisów prawa spadkowego (innych też nie), ale postaram się znaleźć rozwiązanie.
Jest tak? Jak myślisz? Czy w sprawach spadkowych takich jak dział spadku i zachowek chodzi tylko o pieniądze? A może pieniądze to tylko kwestia drugoplanowa? Miałeś sprawę spadkową? Chodziło tylko o pieniądze? Czy może o coś innego? Daj znać w komentarzach.
Artykuł O co naprawdę chodzi w sprawach spadkowych – jeśli nie chodzi o pieniądze? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Dział spadku między rodzeństwem pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Śmierć bliskiej osoby to zawsze trudne doświadczenie – nie tylko emocjonalnie, ale i formalnie. Bardzo często spotykam się z sytuacją, w której rodzeństwo dziedziczy wspólnie majątek po rodzicach i nie wie, co zrobić dalej. W tym artykule wyjaśnię, na czym polega dział spadku, jakie są możliwości jego przeprowadzenia oraz jak wygląda postępowanie sądowe – wszystko w sposób prosty i zrozumiały. Tak! Pisałam już o dziale spadku wiele razy, ale o ten dział spadku między rodzeństwem dostaję tyle pytań, że postanowiłam napisać jeszcze kolejny artykuł –
Kiedy kilka osób – najczęściej rodzeństwo – dziedziczy majątek po zmarłym, powstaje tzw. współwłasność majątku spadkowego. Oznacza to, że każdy ze spadkobierców ma udział w całości majątku, ale nie jest właścicielem konkretnej rzeczy. Innymi słowy: wszyscy jesteście współwłaścicielami wszystkiego.
Dział spadku to procedura, która ma na celu zakończenie współwłasności oraz jej „rozliczenie” i przyznanie konkretnych składników majątku konkretnym osobom. Może to wyglądać na kilka sposobów. Najczęściej najbardziej wartościowy, ale też sporny składnik spadku to nieruchomość. Co więc może stać się z tą nieruchomością?
W przypadku nieruchomości wchodzącej w skład spadku jest kilka możliwości:
Nie każda nieruchomość może być podzielona fizycznie – na mniejsze nieruchomości. W sumie to tylko nieliczne nieruchomości będą stwarzać możliwość takiego podziału. Szczególnie trudne jest to przy zabudowanych nieruchomościach. No i raczej oczywistą kwestia jest to, że mieszkania w bloku podzielić się fizycznie nie da. Trzeba więc szukać innych rozwiązań.
Dział spadku można przeprowadzić zarówno umownie, jak i sądownie. Co ważne – nie ma obowiązku dokonywania działu spadku od razu. Współwłasność może trwać latami, choć w praktyce często prowadzi to do konfliktów – na tle tego kto korzysta z nieruchomości i kto ponosi koszty.
Z mojego doświadczenia wynika, że pozostawanie przez dłuższy czas we współwłasności odziedziczonego majątku – zwłaszcza nieruchomości – bardzo rzadko kończy się dobrze. Na początku często wydaje się to najprostszym rozwiązaniem: „nic nie róbmy, zobaczymy później”.
Problem w tym, że „później” niemal zawsze przynosi więcej trudności niż korzyści. Przede wszystkim pojawiają się bieżące koszty utrzymania nieruchomości – podatki, opłaty za media, remonty, ubezpieczenie. W praktyce rzadko bywa tak, że wszyscy współwłaściciele partycypują w nich równo i terminowo. Często jedna osoba ponosi większe wydatki, co rodzi poczucie niesprawiedliwości i prowadzi do narastających rozliczeń oraz konfliktów.
Kolejnym źródłem napięć jest sposób korzystania z nieruchomości. Bardzo często zdarza się, że jedno z rodzeństwa mieszka w odziedziczonym domu lub korzysta z niego na co dzień, podczas gdy pozostali nie mają z tego żadnej realnej korzyści. Z czasem pojawiają się pretensje: o brak wynagrodzenia za korzystanie, o pogorszenie stanu nieruchomości, o podejmowanie decyzji bez zgody innych. To są sprawy, w których konflikt i emocje potrafią bardzo szybko eskalować i prowadzić do poważnych sporów rodzinnych.
Nie można też zapominać o tym, że wartość nieruchomości zmienia się w czasie – czasem rośnie, ale bywa też, że ta wartość spada, np. wskutek braku remontów czy zmian na rynku, wielu innych czynników. Odkładanie działu spadku oznacza więc pewnego rodzaju „grę na czas”, która nie zawsze się opłaca. Co więcej, im dłużej trwa współwłasność, tym trudniej później dojść do porozumienia co do wartości majątku i sposobu jego podziału.
Wreszcie jest jeszcze jeden aspekt, o którym wiele osób nie myśli na początku – ryzyko dalszego dziedziczenia. Jeśli jeden ze współwłaścicieli umrze, jego udział przechodzi na jego spadkobierców. W praktyce oznacza to, że do już istniejącej współwłasności dołączają kolejne osoby – często z zupełnie innymi interesami i oczekiwaniami. W efekcie sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, a w miejsce jednej sprawy spadkowej pojawia się konieczność prowadzenia kolejnych postępowań.
Dlatego w takich sprawach niemal zawsze rekomenduję, aby nie odkładać decyzji w nieskończoność. Uporządkowanie sytuacji prawnej – nawet jeśli wymaga rozmów czy trudnych ustaleń – daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala uniknąć wielu problemów, które z czasem tylko narastają.
Tak! Tak. Zgadza się. Jedno krótkie słówko. Darowizny. Konkretnie darowizny od rodziców na rzecz jednego tylko z dzieci, dokonane jeszcze za życia rodziców.
To jeden z najbardziej wrażliwych i konfliktowych tematów, z jakimi spotykam się w praktyce. Bardzo często jeszcze za życia rodzice przekazują jednemu z dzieci znaczący majątek – na przykład mieszkanie, działkę czy dużą kwotę pieniędzy – a po ich śmierci pozostałe rodzeństwo czuje się pokrzywdzone. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma tzw. zaliczenie darowizn na schedę spadkową. Co to oznacza w praktyce? Jeżeli darowizna była dokonana na rzecz jednego ze spadkobierców ustawowych (czyli najczęściej dziecka), co do zasady przyjmuje się, że powinna ona zostać „wyrównana” przy dziale spadku. Innymi słowy – wartość tej darowizny dolicza się do majątku spadkowego tylko na potrzeby rozliczeń między rodzeństwem, aby zachować sprawiedliwość podziału.
Są jednak ważne wyjątki, o których trzeba pamiętać. Rodzice mogą bowiem wyraźnie zaznaczyć w umowie darowizny, że nie ma ona podlegać zaliczeniu na schedę spadkową – i wtedy sytuacja wygląda inaczej. Poza tym drobne, zwyczajowe darowizny (np. prezenty okolicznościowe) w ogóle nie są brane pod uwagę. Istotne jest również to, że przy ustalaniu wartości darowizny bierze się pod uwagę jej wartość z chwili dokonania, ale według cen z chwili działu spadku, co często prowadzi do sporów i wymaga opinii biegłego.
W praktyce sprawy, w których występują wcześniejsze darowizny, są znacznie bardziej złożone i emocjonalne. Często słyszę argumenty o „faworyzowaniu” jednego z dzieci albo przeciwnie – o szczególnych okolicznościach, które uzasadniały taką decyzję rodziców. Dlatego w takich sytuacjach zawsze podchodzę do sprawy bardzo indywidualnie, analizując dokumenty i historię przekazania majątku.
I to jest właśnie najważniejszy problem – relacje i emocje. Kiedy mamy do czynienia np. ze sprawa o zniesienie współwłasności między dalekimi krewnymi, czy nawet obcymi sobie osobami – nie pojawia się problem, o którym piszę w tym akapicie. Relacje między rodzeństwem żal, poczucie niesprawiedliwości… Szczególnie jest to widoczne w sytuacjach gdy jedna osoba z rodzeństwa musiała opiekować się starszymi rodzicami, a rodzice nie napisali testamentu. Bo tak to (niestety?) jest: okoliczność opiekowania się rodzicami nie ma wpływu na dziedziczenie ustawowe. Rozumiem, iż w sytuacji gdy rodzice żyją nikt o tym nie myśli, ale później – gdy przychodzi do sprawy spadkowej pojawiają się żal, pretensje i rozczarowanie.
W sprawach spadkowych bardzo często na pierwszy plan wysuwają się kwestie majątkowe – podział majątku, zachowek, rozliczenia. Ale… Z mojego doświadczenia wynika jednak jasno: tu niemal nigdy nie chodzi wyłącznie o pieniądze.
Za każdą sprawą stoją:
Sprawy o dział spadku między rodzeństwem bardzo rzadko są wyłącznie o pieniądze – choć na pierwszy rzut oka właśnie tak wyglądają. Z mojego doświadczenia wynika, że u ich podstaw niemal zawsze leżą emocje, poczucie niesprawiedliwości i dawne, nierozwiązane konflikty rodzinne. Śmierć rodziców często uruchamia to, co przez lata było przemilczane: żal o nierówne traktowanie, poczucie bycia mniej ważnym, pretensje o brak wsparcia czy zaangażowania. Spór o majątek staje się wtedy tylko „pretekstem”, a tak naprawdę chodzi o coś znacznie głębszego – o uznanie, szacunek, a czasem zwykłe „zauważenie” krzywdy.
Często widzę sytuacje, w których jedna osoba przez lata opiekowała się rodzicami i czuje, że należy jej się więcej, podczas gdy pozostałe rodzeństwo patrzy na to wyłącznie przez pryzmat formalnych udziałów w spadku. Z drugiej strony są też przypadki, gdy ktoś czuje się pominięty, bo wcześniej nie otrzymał wsparcia, jakie dostało inne rodzeństwo. W takich momentach rozmowa przestaje być rzeczowa, a zaczyna być emocjonalna – pojawiają się zarzuty, które nie mają bezpośredniego związku z majątkiem, ale mają ogromne znaczenie dla stron.
Mam rację? W Twojej sytuacji też tak jest? Rozumiem to i uwzględniam w swojej pracy. Dlatego nie skupiam się wyłącznie na przepisach, ale również na tym, jak poprowadzić sprawę, aby ograniczyć konflikt tam, gdzie to możliwe. Jeżeli widzę przestrzeń do porozumienia – dążę do niego. Jeżeli spór jest nieunikniony – działam zdecydowanie, ale z pełną świadomością jego konsekwencji. Może tego nie wiedziałeś – ale po wniesieniu sprawy do sądu też można zawrzeć ugodę. I tak, w sprawach „działowych” – właśnie takich jak o dział spadku często doradzam takie rozwiązanie.
Artykuł Dział spadku między rodzeństwem pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Babcia darowała mi dom. Teraz wujek domaga się spłaty – czy ma do tego prawo? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Prawo to nie tylko paragrafy, to konkretne historie konkretnych ludzi. Myślisz, że to Ciebie nie dotyczy?
Babcia Halinka była dla mnie najbliższą osobą. Po śmierci dziadka to ja we wszystkim pomagałem. Syn babci – mój wujek nie kiwnął nawet palcem aby pomóc babci w remoncie czy w zakupach. pomimo bardzo wielu obowiązków na studiach to tylko ja pomagałem babci, woziłem do lekarza i zajmowałem się domem. Kilka lat temu babcia podarowała mi dom. To był praktycznie cały jej majątek. Dom był dość stary i wymagał remontu. Zrobiłem ten remont sam – ze swoich pieniędzy. Babcia cały czas tam mieszkała. Wujek nawet nie chciał słyszeć o czymkolwiek – nigdy nie interesował się tym, w jakich warunkach żyje babcia. Babcia zmarła kilka miesięcy temu. No i co? Teraz to wujek się odezwał! Ale nie po to, aby zapytać czy może mi w czymś pomóc. Co to, to nie… Odezwał się, bo chce ode mnie pieniędzy. Mówi, że to z tytułu zachowku… Ale to bardzo duża kwota. Niedawno skończyłem studia, nie wiem skąd mam wziąć takie pieniądze. Chyba musiałbym sprzedać ten dom, a tak bardzo się do niego przywiązałem… Czy wujek może teraz podważać darowiznę? No i wydałem tyle pieniędzy na remont. Czy sąd to w ogóle weźmie pod uwagę? Co ja mam teraz zrobić?
Naprawdę będę musiał coś temu wujkowi płacić? Przecież nie było testamentu… A wujek nigdy nie interesował się sytuacją babci.
Może to Ci się wydać nieintuicyjne czy wręcz bezsensowne, no ale… tak, jak najbardziej jest to możliwe.
Nie było testamentu – bo przecież oprócz domu nie było już majątku. Więc… po co testament, prawda? Dom stanowił praktycznie cały majątek babci. I ten dom babcia podarowała wnukowi – właśnie w oparciu o umowę darowizny. Myślałeś może: nie ma testamentu, to nie będzie zachowku?
Niestety, nie do końca tak to działa. Przepisy prawa spadkowego przewidują doliczanie darowizn do masy spadkowej.
Czy wujek może podważyć umowę darowizny?
Raczej nie, umowa miała formę aktu notarialnego, nie ma żadnych błędów formalnych, a babcia była w pełni świadoma gdy podpisywała umowę.
Czy w takim razie wujek ma do czegoś prawo?
Na to pytanie już odpowiedź brzmi: tak, ma prawo! Przepisy przewidują coś takiego jak zachowek i właśnie do tego zachowku wujek – syn babci – ma prawo.
Teraz nie musisz – sama prośba czy wezwanie do zapłaty to tylko prośba czy wezwanie do zapłaty. Ale tak – jest możliwe, iż ten wujek wniesie pozew o zachowek. A jak sprawa będzie w sądzie to już inna historia- wtedy trzeba działać.
jest kilka takich czynników:
Na pewno trzeba będzie ustalić, czy wujek dostał od babci jakieś znaczące darowizny – jeszcze za jej życia. Jeśli tak: takie darowizny dla wujka miałyby wpływ na wysokość zachowku.
Może były jakieś długi – to też może być istotne.
No i w takiej sytuacji istotna kwestią pozostają nakłady na nieruchomość – w końcu znacząco zwiększyły wartość nieruchomości.
Jest też możliwe, iż sąd obniży wysokość zachowku ze względu na tzw. zasady współżycia społecznego. Ale tu inicjatywa należy do Ciebie – jako pozwanego.
To możliwe, ale… dość często sąd zasądza kwotę niższą. Jest tak choćby dlatego, iż często powód w pozwie wskazuje mocno zawyżoną kwotę tytułem zachowku. W razie sporu w tym zakresie sąd dopuści dowód z opinii biegłego.
Ten kto wnosi pozew musi wskazać konkretna kwotę i ją uzasadnić.
Są też dalsze okoliczności – właśnie np. taka, iż pozwany może wnosić o obniżenie zachowku ze względu na zasady współżycia społecznego.
Tu jest jednak kwestia inicjatywy ze strony pozwanego. Jeśli pozwany powoła się na takie zasady i będzie domagać się obniżenia zachowku: powstanie konieczność udowodnienia swoich twierdzeń. Nie wystarczy, że jako pozwany napiszesz w piśmie procesowym, że wnosisz o obniżenie zachowku, bo ten powód to jednak zachowywał się w sposób sprzeczny z ogólnie przyjętymi normami. To obniżanie wysokości zachowku to dość złożone zagadnienie- ponieważ nie ma w żadnym przepisie katalogu takich zasad współżycia społecznego.
Podanie realnej kwoty w pozwie to ważna kwestia. I w sytuacji gdy reprezentuję powoda: przywiązuję do tego dużą wagę.
Na pewno w zakreślonym przez sąd terminie wnosić odpowiedź na pozew. Przemyśl swoje stanowisko. Prawdopodobnie jakąś kwotę będziesz musiał zapłacić. ALE:
1/ jeśli robiłeś znaczące nakłady na tę nieruchomość – zwłaszcza już po dacie darowizny: zbierz wszystkie dowody, które to potwierdzą.
2/ zbierz dowody potwierdzające okoliczność, że to Ty opiekowałeś się babcią; mogą to być także zeznania świadków. jeśli będziesz wnosił o obniżenie zachowku z uwagi na wspomniane wcześniej zasady współżycia społecznego: to Ty musisz to wykazać. Tak, powtarzam to dość często, ale to naprawdę istotne.
3/ możesz w treści odpowiedzi na pozew wnosić o rozłożenie płatności zachowku na raty – to temat do przemyślenia, co realnie będzie możliwe z Twojej strony. I tak, to jest możliwość – opcja dla Ciebie, co nie oznacza że sąd na pewno tak zasądzi. Wiadomo, taki wniosek też trzeba uzasadnić!
Tak więc: nawet jeśli roszczenie wujka ma podstawy prawne: dalej jest coś, co możesz zrobić!
Jako strona w procesie sądowym musisz być aktywny. Nie licz na to, że :”sąd wie”, „sąd się domyśli” czy na to, iż sąd będzie sam szukać za Ciebie dowodów.
Ugoda to często dobry pomysł, pozostaje tylko pytanie na jakich warunkach? Ugoda za wszelką cenę, ugoda tylko po to, aby uniknąć sądu, ugoda dla tzw. „świętego spokoju” to nie będzie najlepszy pomysł. Ugoda na niekorzystnych warunkach, ugoda tylko na tzw. świętego spokoju – to nie jest coś, co chciałabym doradzić. W ugodzie można określić nie tylko samą wysokość zachowku, ale też sposób płatności tej kwoty. Dobrze jest porozmawiać o ugodzie z adwokatem – ugoda musi zabezpieczać Twoje interesy, a adwokat wytłumaczy też konsekwencje ugody – i co będzie jak jednak nie zapłacisz tej kwoty w terminie określonym w ugodzie.
Czyli: sprawa sądowa generuje koszty i mogą być to spore koszty. Między innymi dlatego warto rozważyć ugodę. Ale ugoda musi zabezpieczać też twoje interesy – nie warto godzić się na cokolwiek dla świętego spokoju.
Może w takiej sytuacji mediacja będzie rozwiązaniem? Może być, że tak! Jeśli mediatorem jest doświadczony prawnuk – mediacja może być dobrym pomysł. nawet przed decyzją o mediacji dobrze jest porozmawiać z adwokatem. Mediator to osoba bezstronna, nie będzie mieć na względzie Twojego interesu.
Można było! Można było np. rozważyć umowę dożywocia. Tak, w kodeksie cywilnym jest coś takiego. Nie w każdej sytuacji jest to dobry pomysł, ale są takie sytuacje kiedy taka forma przekazania nieruchomości naprawdę może się sprawdzić.
Umowa dożywocia to coś innego, niż umowa darowizny. Pisałam już o tym wiele razy, ale wrócę do tematu – jeśli będą pytania w tym zakresie. W dużym skrócie chodzi o to, iż ktoś przekazuje nieruchomość innej osobie w zamian za dożywotnią opiekę. To taki bardzo skrótowy opis – ale taki jest sens tej umowy. Tak więc: ktoś nie otrzymuje tej nieruchomości za darmo, ma określone w umowie obowiązki wobec osoby, która nieruchomość przekazała.
Tak, zdaję sobie sprawę że to dość kontrowersyjna umowa, że może budzić wiele kontrowersji i emocji. Ale… są sytuacje, kiedy taka umowa naprawdę się sprawdza.
I sytuacja opisana w tym artykule może być właśnie jedną z takich sytuacji.
Wiedziałeś o tym? Daj znać w komentarzach. Nie wiedziałeś? Też daj znać!
A jeśli potrzebujesz mojej pomocy w sprawie spadkowej – napisz do mnie wiadomość!
Artykuł Babcia darowała mi dom. Teraz wujek domaga się spłaty – czy ma do tego prawo? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Dom po babci od dawna niszczeje. Nie wiadomo, kto jest teraz właścicielem. Co możemy zrobić? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Sens wiadomości był taki:
Dom po babci Zosi stoi pusty od lat, nie było sprawy spadkowej, bo nikt nie miał głowy, aby taką sprawę przeprowadzić. Kilka razy była mowa o sprzedaży domu, ale… w księdze wieczystej dalej była wpisana babcia. No i z tego powodu do żadnej transakcji nie doszło. Dom wymaga remontu. Przez kilka lat nazbierało się kilka rzeczy do remontu. Tylko nikt nie chciał ani zrobić sprawy spadkowej, ani zrobić remontu. Tak więc stan domu ulega pogorszeniu. I boję się, że po kolejnej zimie będzie jeszcze gorzej. A to był taki ładny domek z ogrodem… Niestety babcia nie napisała testamentu. Tak więc nie było wiadomo, kto jest właścicielem i w jakiej części. Teraz sytuacja trochę się zmieniła, bo mój syn skończył studia i chciałby tam zamieszkać. Tylko… co z remontem? Bo taki remont to będzie przecież dużo kosztować?
Czy sprawę o to nabycie spadku możemy zrobić teraz i czy można już zacząć remont?
Można! W sumie to nawet trzeba. Takie sprawy nie podlegają przedawnieniu.
Sąd rejonowy, wydział cywilny – wg ostatniego miejsca pobytu spadkodawcy. Tak więc nie zawsze będzie to sąd w mieście, gdzie obecnie mieszkasz.
A może… może będzie możliwe aby notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia? Nie zawsze to możliwe, ale warto sprawdzić – jeśli będzie to możliwe: oszczędność czasu może być naprawdę spora. Pozostaje pytanie czy spadkobiercy będą w stanie stawić się w kancelarii notarialnej?
Nie było testamentu: ma miejsce dziedziczenie ustawowe. A to oznacza, iż w pierwszej kolejności dziedziczy małżonek i dzieci spadkodawcy.
Jeśli babcia była wdową: dziedziczą jej dzieci w równych częściach.
Spadkobiercy! Jeśli nie odrzucili spadku, to ten spadek nabyli i są współwłaścicielami. Jak nie ma testamentu: dziedziczenie następuje zgodnie z przepisami znajdującymi się w kodeksie cywilnym. Innych opcji już nie ma. Nawet jeśli spadkobiercy nie mają świadomości w tym zakresie: pozostają współwłaścicielami.
Współwłaścicielami są spadkobiercy – jak wspomniałam powyżej: nie odrzucili spadku, tak więc spadek nabyli.
Większym problemem w takich sprawach jest jednak: brak kontaktu z pozostałymi współwłaścicielami, konflikt między współwłaścicielami, brak porozumienia co do wartości nieruchomości…
Problemów może być wiele. Większym problemem może być sytuacja gdy ktoś z osób dziedziczących bezpośrednio po babci umrze i potrzebna będzie kolejna sprawa spadkowa.
Tak więc: z przeprowadzaniem spraw o stwierdzenie nabycia spadku nie należy zwlekać.
Odkładanie takich spraw na tzw. kiedyś nie rozwiąże problemu, a tylko wygeneruje kolejne problemy.
W takich sytuacjach doradzam kontakt z pozostałymi spadkobiercami i rozmowę w kwestii tego jak przeprowadzimy sprawę spadkową i jak dzielimy odziedziczony majątek.
Może zapytasz co w sytuacji, gdy nie mam żadnego kontaktu z innym spadkobierca? W dobie Internetu i mediów społecznościowych można spróbować coś ustalić. Jeśli się jednak nie uda: wnoś sprawę do sądu. Przepisy procedury przewidują różne rozwiązania – np. możliwość ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Trudne pytanie. W sumie nawet nie to, że pytanie trudne, co trudna odpowiedź. Inwestowanie dużych pieniędzy w dom, który nie jest Twoja własnością – to ryzyko i pole do konfliktów z pozostałymi współwłaścicielami. Najlepiej możliwie szybko zrobić sprawę o stwierdzenie nabycia spadku, a potem od razu porozumieć się co będzie dalej z tym domem – czyli kto go „przejmuje” i jaką kwotą oraz kiedy spłaca pozostałych współwłaścicieli.
Angażowanie własnych środków w remont domu stanowiącego współwłasność to niestety zawsze spore ryzyko.
Jeśli jednak chcesz podjąć ryzyko – bo np. wiesz, że się „dogadasz” z pozostałymi współwłaścicielami, albo już się „pogadaliście” – tylko niestety jeszcze nie dało się tych ustaleń spisać:
dokumentuj każdy dokonywany nakład, bierz imienne faktury na każdy zakup, a najlepiej zleć biegłemu rzeczoznawcy wycenę domu przed rozpoczęciem jakiegokolwiek remontu.
Tylko pamiętaj: ostrzegałam, że to jednak ryzyko!
Chcesz wiedzieć więcej jeśli chodzi o remont – w sytuacji gdy jest on niezbędny – a dom ma kilku współwłaścicieli?
Daj znać w komentarzach. Napiszę tylko jeszcze raz: to nie jest najlepsza z możliwych opcji i lepiej możliwie szybko porozumieć się z pozostałymi współwłaścicielami (nie tylko tak nieformalnie, podczas rozmowy). Najlepsza opcja to inwestować w nieruchomość w sytuacji gdy jest to Twoja wyłączna własność.
Może jeszcze chcesz wiedzieć:
W sytuacji gdy nie było sprawy spadkowej, w księdze wieczystej dalej jest wpisana babcia – raczej się nie da. Najpierw trzeba przeprowadzić sprawę spadkową.
Może być to kłopotliwe po wielu latach, ale jest możliwe. Wspominałam już, iż takie sprawy nie ulegają przedawnieniu?
Niestety upływ kolejnych lat może spowodować iż nieruchomość będzie tracić na wartości. To kolejny powód, aby przeprowadzić sprawę o stwierdzenie nabycia spadku
Wiedziałeś o tym? Daj znać w komentarzach. Nie wiedziałeś? Też daj znać!
A jeśli potrzebujesz mojej pomocy w sprawie spadkowej – napisz do mnie wiadomość!
Artykuł Dom po babci od dawna niszczeje. Nie wiadomo, kto jest teraz właścicielem. Co możemy zrobić? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Czy rodzeństwo może zmusić mnie do sprzedania domu po rodzicach? Adwokat wyjaśnia wątpliwości. pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>To ja – jako jedyny z rodzeństwa zajmowałem się rodzicami. Brat i siostra średnio się przejmowali ich sytuacja- nawet gdy rodzice pod koniec życia naprawdę potrzebowali pomocy. Mieszkałem z rodzicami – ale ja naprawdę im we wszystkim pomagałem. Poza tym robiłem remonty, bo dom tego wymagał. No wiadomo, że ze swoich pieniędzy – bo rodzice mieli niezbyt wysokie emerytury. Dowody? Ni wiem, musiałbym przejrzeć dokumenty, nie na wszystko brałem faktury, bo skąd miałem wiedzieć, że będą potrzebne? Po prostu robiłem remonty, bo rodzice nie mieli na to pieniędzy. Mogłem oszczędzać te pieniądze i teraz chociaż mieć środki na jakiś wkład własny. Nie wiem, czy jakiś bank da mi teraz kredyt.
Jakiś czas po śmierci rodziców mieszkałem w tym domu, płaciłem wszystkie rachunki. Ale tak zupełnie niespodziewanie, po prawie roku od pogrzebu mamy rodzeństwo się do mnie odezwało! Nawet się z tego powodu ucieszyłem. Tylko odezwali się… wyłącznie po to, aby omówić kwestię sprzedaży domu. Nie wiedziałem, co powiedzieć.
Rodzeństwo nalega na sprzedaż domu. I chce mnie do tego przymusić, bo chodzi im tylko o to, aby jak najszybciej dostać pieniądze.
Testament? Nie, rodzice nie napisali testamentów. Chyba w ogóle o tym nie rozmawialiśmy. Chyba dla nich to było oczywiste, że dom będzie mój – sokoro tu mieszkam od zawsze i się nimi opiekuję. Mogliśmy o tym porozmawiać, ale nawet nie wiedziałbym jak powiedzieć rodzicom, że mają napisać jakiś testament. Oni sami nigdy nie wyszli z takim tematem rozmowy.
Tak, niestety takie i podobne teksty słyszę w kancelarii dość często.
„Czy rodzeństwo może zmusić mnie do sprzedania domu?” – wiele razy słyszałam to pytanie.
Coraz częściej straszą mnie sądem. Nie mam pieniędzy, gdyż wydałem je na remont domu rodziców…
Czy rodzeństwo może zmusić mnie do tej sprzedaży domu? I co z pieniędzmi, które włożyłem w dom? czy odzyskam pieniądze, które włożyłem w dom rodziców?
Zmusić do podpisania umowy sprzedaży to nikt nie może. Ale. Jest coś, co rodzeństwo może zrobić – i pewnie zrobi. Otóż każdy ze spadkobierców może np. wnieść sprawę o dział spadku do sądu. A wtedy będziesz już musiał podjąć jakieś działanie. Możesz odwlekać udzielenie odpowiedzi rodzeństwu, ale jak już sąd poprosi Cię o złożenie odpowiedzi na wniosek – to trzeba będzie to zrobić – i to w terminie zakreślonym przez sąd.
Nie przepadam za takimi sytuacjami. Za takimi, kiedy można było coś zrobić wcześniej, ale z jakiegoś powodu nikt tego nie zrobił.
Rozumiem, że takie rozmowy z rodzicami są trudne. Ale może warto chociaż spróbować porozmawiać? Może rodzice nie mają świadomości, jak naprawdę wygląda sytuacja?
A jeśli z takiej rozmowy nic nie wyjdzie: nie zapomnij chociaż o dowodach, które potwierdzą że to Ty dokonywałeś tych nakładów na nieruchomość.
Jeśli nie było testamentu: jest dziedziczenie na zasadach określonych w ustawie – czyli w kodeksie cywilnym. A zgodnie z treścią przepisu jest tak, iż dzieci dziedziczą w równych częściach. Nie- zdecydowanie okoliczność zameldowania nie ma tu nic do rzeczy. Co więcej: fakt opieki nad rodzicami też nie zmienia zasad dziedziczenia ustawowego.
Zasady dziedziczenia ustawowego może zmienić testament – i po to też pisze się testamenty.
Tak więc: na podstawie ustawy dzieci dziedziczą w równych częściach.
Jeszcze raz: bez testamentu dzieci dziedziczą w takim samym stopniu. Chcesz aby było inaczej? Napisz przemyślany testament. No i oczywiście pamiętaj, że jest coś takiego, jak zachowek.
To Ty mieszkasz z rodzicami, pomagasz im we wszystkich kwestiach, a rodzeństwo mieszka w innych miastach i ogranicza się do wizyt w okresie świątecznym? Masz o czym myśleć.
Wracając do sytuacji: jeśli spadkobiercy nie dojdą do porozumienia, każdy z nich może wnieść sprawę do sądu.
To zależy. Zależy jakie będą stanowiska stron. Podział fizyczny takiej nieruchomości – domu na niewielkiej działce rzadko kiedy jest możliwy. Tak więc: najczęściej sąd przyznaje nieruchomość na własność jednemu ze współwłaścicieli – a pozostałym zasądza spłatę, zgodną z wyceną domu. Możliwości są tu różne, może być tak iż – jeśli tych współwłaścicieli jest wielu: sąd przyzna dom na własność dwóch osób – z zasądzeniem spłaty na rzecz pozostałych.
Czy może być tak, iż to rodzeństwo spłaci Ciebie – kwotą odpowiadającą wartości udziału w nieruchomości? Do rozważenia.
Pozostaje pytanie co w sytuacji, gdy rodzeństwo wcale tego domu przejmować nie chce:
nie, sąd nie jest od tego, aby zmuszać do podpisania czegokolwiek. Sąd jest od tego, aby wydać orzeczenie – po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Jeśli jednak np. nikt nie będzie chciał takiej nieruchomości:
Tak więc: (prawie) zawsze lepiej jest dojść do porozumienia. Jeśli się nie uda: sprawa trafia do sądu – i sąd wydaje postanowienie.
Czy sąd może zarządzić sprzedaż nieruchomości – ale nie na „wolnym rynku” – za rynkową cenę, ale przez komornika – za cenę znacznie poniżej wartości? No, to już inna sytuacja!
może mediacja będzie jakimś rozwiązaniem? Może w trakcie mediacji uda się wypracować jakieś rozwiązanie?
Ale: finalnie jakieś rozwiązanie trzeba będzie przyjąć. Pozostaje pytanie, czy masz dowody na ponoszenie tych nakładów? Jeśli ich w ogóle nie masz: Twoja pozycja niestety będzie podczas rozmów z rodzeństwem dość słaba. Twój brak zgody na sprzedaż nie uniemożliwi rodzeństwu dalszych działań.
Może jednak dojdziecie wspólnie do porozumienia w kwestii sprzedaży nieruchomości? Może uda Ci się uzyskać ten kredyt w banku i spłacisz rodzeństwo?
Nie wiem, co sprawdzi się najlepiej w Twojej sytuacji – bo jest kilka czynników, które mają wpływ na całą sytuację, jak chociażby dowody potwierdzające ponoszenie tych nakładów.
To nie są proste sytuacje – nie zawsze jest rozwiązanie, które usatysfakcjonuje wszystkich.
Dlatego też często powtarzam: lepiej jest zapobiegać problemom, niż je potem rozwiązywać – zwłaszcza w sytuacji konfliktu, presji czasu, konieczności ponoszenia kosztów sprawy sądowej.
Wiedziałeś o tym? Daj znać w komentarzach. Nie wiedziałeś? Też daj znać!
A jeśli potrzebujesz mojej pomocy w sprawie spadkowej – napisz do mnie wiadomość!
Artykuł Czy rodzeństwo może zmusić mnie do sprzedania domu po rodzicach? Adwokat wyjaśnia wątpliwości. pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł Kiedy warto zawrzeć ugodę w sprawie o zachowek? Adwokat wyjaśnia. pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Jesteś w takiej sytuacji? Odziedziczyłeś spadek, była już sprawa o stwierdzenie nabycia spadku i myślisz teraz tylko o tym, jak wydasz odziedziczone pieniądze. Rozumiem to, ale jest coś, o czym dobrze jest pamiętać.
Tak, to „coś” to właśnie zachowek. Może chcesz zapytać, czy sprawa o zachowek zawsze musi trafić do sądu?
No wiec nie będę trzymać Cię w niepewności. Odpowiedź brzmi: nie zawsze!
Jest bowiem możliwość, aby zawrzeć ugodę – nawet przed wniesieniem pozwu do sądu. I powiem Ci, że zdecydowanie jestem zwolenniczką zawierania ugód. Tylko jeśli faktycznie chcesz zawrzeć ugodę – jest kilka kwestii, o których warto pamiętać.
Dwie kwestie, które na pewno trzeba sprawdzić, zanim zdecydujesz się na zawarcie ugody z uprawnionym do zachowku.
czy na pewno osoba, która domaga się zachowku jest do tego uprawniona? Jest tu kilka okoliczności, o których warto wiedzieć.
No i czy roszczenie jest już przedawnione, czy też dopiero rozpoczyna się ten „bieg” terminu przedawnienia?
Przede wszystkim dzieci spadkodawcy (czasami wnuki spadkodawcy), małżonek, w określonych sytuacjach mogą to być rodzice spadkodawcy. O tym stanowi wprost art. 991 kodeksu cywilnego.
Ale jest tu jeszcze kilka kwestii: nawet gdy ktoś jest dzieckiem spadkodawcy: może ktoś został wydziedziczony?
Może też miały miejsce jakieś inne czynności prawne – np. umowy. Choćby umowa o zrzeczenie się zachowku.
Kodeks cywilny przewiduje, że ten termin przedawnienia to 5 lat od daty otwarcia testamentu – w sytuacji gdy był testament.
Troszkę inaczej wygląda sytuacja, gdy testamentu nie było – ale o tym pisałam już wiele razy w artykułach na blogu.
Gdyby ktoś wniósł do sądu sprawę o zapłatę zachowku w sytuacji gdyby roszczenie było już przedawnione- najprawdopodobniej taka osoba przegrałaby sprawę.
Dobrze, zakładamy że mamy do czynienia z kimś, kto jest bez wątpienia uprawniony do zachowku, a roszczenie nie jest jeszcze przedawnione. Co więcej ten uprawniony jest zdecydowany, aby „iść do sądu”.
Wiele kwestii! Sama wysokość kwoty to tylko jeden z aspektów. Można też określić np. to w jaki sposób i w jakich terminach ta kwota ma być zapłacona.
Często jest to bardzo istotny aspekt. Zobowiązany wie, że zapłacić ten zachowek raczej będzie musiał, ale nie jest w stanie zapłacić takiej kwoty jednorazowo.
I właśnie ustalenie konkretnych rat i konkretnych kwot jest możliwe w ugodzie.
Można! Wierz mi – sąd nie będzie miał nic przeciwko temu. Nawet jeśli sprawa jest w sądzie od dwóch lat – to można zawrzeć ugodę!
Takie sytuacje mają miejsce naprawdę często.
Oszczędzasz! czas i pieniądze. Ok – to powód wnosząc pozew musi zapłacić opłatę sądową. Ale… zakładając, że mamy do czynienia z osobą uprawnioną do zachowku, a roszczenie nie jest przedawnione: wiesz, że wyroku końcowym sąd zapewne to Ciebie obciąży kosztami sprawy, choćby w jakiejś części? A koszty są zazwyczaj całkiem spore. Wiem, na samym początku raczej się o tym nie myśli. A warto to też wziąć pod uwagę rozważając zawarcie ugody. Wiesz, jaka jest oplata sądowa w sprawie o zachowek? Myślisz, że pewnie jakieś grosze? No to nie, w sprawach o zapłatę – a taką właśnie sprawą jest sprawa o zachowek – jest to zazwyczaj 5% wartości kwoty, o którą wnosi powód.
Do tego dochodzą koszty opinii biegłego – jeśli będzie potrzeba, aby biegły taką opinię sporządził. A to też są naprawdę spore kwoty.
No i oczywiście dochodzą do tego jeszcze odsetki.
Tak więc finalnie koszty procesu mogą okazać się kwotą naprawdę znaczącą. Znacznie bardziej niż myślisz.
I tak – wielu pozwanych nie ma pojęcia, iż finalnie to oni mogą zostać obciążeni kosztami całej sprawy.
Przy czym pieniądze to tylko jeden aspekt. Zaoszczędzony czas i nerwy warte są o wiele więcej!
W przypadku ugody nie ma tez niepewności, jaką kwotę finalnie zasądzi sąd.
Relacje! Może dla kogoś to nie jest bardzo istotne, ale dla wielu osób jest! Często jest tak, że rodzice powołani do dziedziczenia w testamencie jedno z dzieci, a drugie zostało pominięte. Sprawa o zachowek staje się przyczyną konfliktu, który kończy się nawet zerwaniem kontaktu. W ogóle w sprawach spadkowych to zdarza się dość często- po przeciwnych stronach na sali sądowej stają osoby z najbliższej rodziny. I nawet dla mnie, jako pełnomocnika takie sytuacje bywają dość smutne.
No cóż, czasami tak jest. Nic na siłę. Jeśli nie da się porozmawiać: trzeba będzie złożyć pozew w sądzie. Ale… czy nie pisałam, że nawet po złożeniu pozwu w sądzie można zawrzeć ugodę? Pisałam, nawet tu powyżej w tym artykule.
uregulować to jakoś inaczej? Otóż to kolejna zaleta ugody – w ugodzie można uregulować to inaczej!
Artykuł Kiedy warto zawrzeć ugodę w sprawie o zachowek? Adwokat wyjaśnia. pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Artykuł W jakiej sytuacji warto napisać testament? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>Tak, dobrze się domyślasz, chodzi o sprawy dotyczące dziedziczenia. Słyszałeś już może określenie „planowanie spadkowe”?
Jeśli nawet nie – pewnie wiesz, że istnieje coś takiego jak „testament”. Może to słowo źle Ci się kojarzy? Być może nawet myślisz, iż Ciebie to zupełnie nie dotyczy?
Spokojnie, rozumiem – wiele osób tak uważa.
Teraz. Nie odkładaj tego na „kiedyś”. Można powiedzieć, że nigdy nie jest zbyt wcześnie, aby napisać testament.
żyjesz w konkubinacie, nie macie dzieci, macie jednak wasze wspólne mieszkanie.
Wiesz, kto jest/ byłby spadkobiercą ustawowym partnera/ partnerki?
Przypomnę tylko: partner czy partnerka nie dziedziczy z mocy ustawy.
Może dziedziczyliby rodzice albo rodzeństwo?
Wiesz, kto byłby współwłaścicielem Twojego mieszkania “w razie czego”?
A może prowadzicie wspólnie firmę?
Jesteś pewien, że nie byłoby problemu aby porozumieć się z tymi spadkobiercami?
żyjesz w konkubinacie, nie macie wspólnych dzieci, ale on ma dzieci z innego związku
On ma dziecko, czyli wiesz, kto byłby jego spadkobiercą ustawowym.
Ale… doszłabyś do porozumienia z matką dziecka, czyli jego byłą żoną czy partnerką?
Może – jeśli jesteś w takiej sytuacji – odpowiesz, że tak, bo np. macie poprawne relacje.
Nawet jednak gdyby Ci się to udało:
pamiętasz pewnie, iż małoletni nie może sprzedać mieszkania bez zgody sądu?
Dotyczy to też oczywiście udziału w nieruchomości.
Jeśli razem z partnerem kupiliście wspólne mieszkanie czy dom:
zastanów się, co by było w sytuacji gdyby nagle tym współwłaścicielem stała się zupełnie inna osoba.
jesteś w związku nieformalnym, ale on wciąż się jeszcze nie rozwiódł?
Wiesz, jaki ustrój majątkowy jest w tym małżeństwie?
Wiesz, kto tak naprawdę będzie właścicielem mieszkania, gdybyście zdecydowali się w takiej sytuacji kupić razem mieszkanie?
A kto byłby spadkobiercą ustawowym?
jesteście małżeństwem, nie macie żadnych dzieci, macie wspólne mieszkanie, może nawet prowadzicie wspólnie firmę?
Nie macie jednak dzieci. Wiesz, iż w małżeństwach bezdzietnych małżonek nie jest – z mocy ustawy – jedynym spadkobiercą?
Podpowiedź:
Sprawdź w kodeksie cywilnym, jakie są zasady dziedziczenia ustawowego.
W razie czego: czy porozumienie z tymi pozostałymi spadkobiercami z ustawy byłoby możliwe?
To w obecnych czasach bardzo popularna sytuacja – i wymaga zawsze szczególnej uwagi.
jesteś w związku małżeńskim, macie dzieci, ale on czy ona ma także dzieci z poprzedniego małżeństwa
Dodajmy małoletnie dzieci, które nie podejmują same decyzji, a w ich imieniu działają rodzice (opiekunowie)
Rodzice (opiekunowie) działają w imieniu małoletnich dzieci, ale… jeśli przyjdzie np. do sprzedaży mieszkania – i tak bez zgody sądu nic się nie zrobi.
Pewnie już wiesz, jakie mogłyby być problemy?
wydawałaby się najprostsza, jednak…
jesteście małżeństwem i macie dwoje małoletnich dzieci, ale macie też dom obciążony sporym kredytem
Może też prowadzicie firmę, która jest podstawowym źródłem utrzymania?
Wiesz, że “w razie czego” nie dasz rady sama spłacać kredytu i utrzymać tego domu.
W takiej sytuacji będziesz chciała sprzedać dom.
Ale… dzieci będą współwłaścicielami i tak właśnie:
bez zgody sądu rodzinnego raczej nie uda Ci się tego domu sprzedać.
A uzyskanie zgody sądu, choć oczywiście możliwe, może całkiem długo potrwać.
Albo jeszcze inaczej: Twoje zaufanie do małżonka jest ograniczone i chcesz, aby dziedziczyło tylko dziecko?
nie ma tak oczywistych sytuacji, aby nie mógł powstać jakiś problem.
Prawie zawsze jakiś problem jednak powstaje.
Na szczęście jest też dobra wiadomość. Możesz się teraz zastanowić i podjąć odpowiednie działanie.
Wspominałam kiedyś, iż na szczęście wiele problemów można przewidzieć i im zapobiec.
W takich sytuacjach często sugeruję napisanie przemyślanego testamentu. Z naciskiem na “przemyślanego”.
Testament nieprzemyślany może czasem spowodować więcej kłopotów niż jego zupełny brak.
Może zapytasz czy testament rozwiązuje wszystkie problemy? Może wszystkie to nie, ale większość tak.
Pamiętaj też o tym, iż testament nie jest “raz na zawsze”. Czyli tak: można zmienić testament.
Jeśli zmieni się Twoja sytuacja, będziesz też mógł zmienić testament.
W sumie nawet jeśli sytuacja się nie zmieni, to testament i tak możesz zmienić. To tylko Twoja decyzja.
Co więcej: nie musisz nawet nikogo informować o zmianie testamentu.
I jeszcze jedna kwestia – tak już na sam koniec. Wiesz, czym jest zachowek, prawda?
Artykuł W jakiej sytuacji warto napisać testament? pochodzi z serwisu Prawo spadkowe w praktyce.
]]>