Aangeenbrug.org - "Geen Brug Te Ver"

'Flat-fee' bezettingsbijdrage voor hbo- en wo-predikanten lost heel wat problemen op

Lennart Aangeenbrug — Tue, 29 Sep 2026 20:37:15 +0000

Tags:

Opleiding

pkn

<< Verschillende honden bij de kudde

Dit blog-artikel gaat in op de gevolgen van de verandering rond toegangseisen voor het ambt van predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Recent zijn er in het land informatie-avonden over de kerkorde-consideratie geweest.

Voor een uitleg hierover zie het artikel 'Een korte intro op de kerkorde-consideraties over de hbo- en wo-predikant'. Het leek me te relevant om dat uitleg-artikel achter te houden, maar te lang om ook in dit artikel te plaatsen.

Inleiding

Geld. Altijd is gezegd dat het dáár niet om zou gaan bij de ambtsdiscussie binnen de PKN. Waar we nu op af koersen zorgen echter voor een paar onbedoelde (?) gevolgen. Wordt de academisch predikant dubbel-duurder? In dit artikel maak ik me sterk om de bezettingsbijdrage voor gemeenten gelijk te maken en qua geld alleen 'aan de achterkant' te differentiëren naar opleidingsniveau.

Er zit schot in de jarenlange discussie om hbo-voorgangers toe te laten. Recent zijn er landelijk voorlichtingsavonden geweest over de aankomende consideraties. In dit artikel leg ik mijn visie uit wat er volgens mij mis dreigt te gaan. In de huidige opzet draait het mijns inziens om twee heikele punten.

Heikel punt 1: de wo-predikant wordt ook bovenlokaal ingezet

In het hele plan is het de bedoeling dat de WO-predikant, vanwege zijn kwalificatie. bovenlokaal ingezet gaat worden. Denk aan regionaal, classicaal of zelfs landelijke inzet in commissies of andere structuren. Dit onder het mom van kerkelijke solidariteit. Je bent kerk niet alleen binnen de eigen vierplek, maar met elkaar verbonden.

Natuurlijk is over de concrete invulling nog weinig te zeggen. Dat is op dit moment nog vaag. Om hoe veel uur gaat het? Is deelname aan één commissie genoeg bijvoorbeeld? Maar het komt hierop neer: heb je een wo-predikant aangesteld, dan ben je als gemeente hem of haar per definitie een x aantal uren kwijt voor de landelijke kerk. De crux zit hem in de 'per definitie': op een werkplan moet je standaard al uren gaan reserveren.

Heikel punt 2: soort aanstellingsplaats

Daarnaast zou er voor de gemeente een differentiatie komen in de bijdrage van een predikant versus predikant-pastor. Uit mijn hoofd kost een wo-predikant voor de gemeente nu 110.000 per jaar (wees gerust: dat is de kostenkant, daar gaat nog een sloot geld vanaf). En een hbo-predikant kost bijvoorbeeld - natte vingerwerk dit - 80.000 per jaar. Nu kan ik me heel goed voorstellen dat elke kerkenraad met slinkende begroting een predikant wil met zo veel mogelijk uur tegen een zo laag mogelijke bijdrage.

Failsafe: de profielen als sturing wie je mag beroepen

In de opzet is het wel de bedoeling om vooraf een beoordeling in te bouwen voordat je kunt gaan beroepen. De gemeente zal zich de vraag moeten stellen of in hun situatie beter een predikant of predikant-pastor past.

Daar heb ik persoonlijk nog een hard hoofd in: een kleine dorpsgemeente of grote stadswijk zijn beide in zichzelf complex en gelaagd waar je soms alle zeilen moet bijzetten om het schip van de kerk goed te sturen. Dit trouwens niks ten nadele van vele goede hbo-collega's die heel goed hun werk doen. Alleen kan ik me geen solo-plek indenken waar de één beter zou zijn dan de ander.

Moet je dan per definitie gaan sturen op werken in teams? Dat zou een achterliggende gedachte kunnen zijn om structureel in teams te gaan werken: wijken of dorpen, verenig u maar en ga in teams van 4 ~ 5 FTE of personen aan de slag.

Waar schuurt het?

De wo-predikant zou in de huidige opzet duurder zijn voor de gemeente én de gemeente is de predikant ook nog eens een aantal uur per maand kwijt aan bovenlokaal werk. Dat noem ik dan even: hij/zij is dubbel duurder.
de vraag naar hbo-predikanten neemt toe. Niet zozeer om hun kwaliteit, maar om het kostenplaatje: we konden tussen jou voor 1 FTE kiezen of een predikant voor 0,7 FTE ..
Met als gevolg dat er meer vraag is naar de predikant-pastor. Minder studenten zullen voor de wo-route kiezen. Voor de doorontwikkeling van theologie heb je toch echt beide categorieën nodig.

Oplossing?

De oplossing lijkt me heel simpel:

Werk de differentiatie voor verschillende opleidingsroute goed uit en zorg voor goede doorstroommogelijkheden.
Echter, differentieer niet in de bijdrage voor gemeente. 1 FTE kost overal hetzelfde, ongeacht of je nou een hbo- of wo-predikant hebt. Aan de achterkant kun je dit naar de voorganger toe differentieren. Nu al worden traktementen vanuit Utrecht betaald en krijgt elke voorganger overeenkomstig zijn of haar schalen.

Dus: reken een gemiddelde uit. Neem (de kosten voor wo-predikanten) plus (de kosten voor hbo-predikanten) en deel die door het aantal FTE. De uitkomst is één fixed prijs aan de voorkant. Natte vingerwerk, laten we zeggen € 94.000. Dit betalen de gemeenten, ongeacht of ze een wo of een hbo-opgeleide predikant in dienst nemen. Met als gevolg dat de gemeenten met een wo-predikant voor 1 FTE minder gaan betalen maar ze zijn hun predikant voor bovenlokaal werk kwijt. De gemeenten met een hbo-predikant gaan iets meer dan wat minimaal mogelijk is betalen. Jaarlijks zal dit aangepast moeten worden.

Voordelen

Om af te sluiten som ik de voordelen op van een gelijke bezettingsbijdrage voor een voorganger, ongeacht hij of zij hbo- of wo-opgeleid is.

De hele discussie om de hbo-predikant te verankeren ging niet om geld. Met een 'flat fee' blijf je dus ook uit die discussie.
Het hele concept van:
1. consulent-met-kwalificatie opleiden en inschakelen
2. beoordeling en begeleiding van gemeenten om een profiel te kiezen
3. interne discussies in gemeente over de tool om voor hbo- of wo-predikantsprofiel te kiezen
4. en de daaruit voortvloeiende discussie(s) tussen gemeente, BM en consulent
  WORDT ALLEMAAL OVERBODIG.
  We willen toch lichter kerk zijn? Met een flat fee kun je de hele drukte rond een profiel van wo- of hbo-predikant schrappen. Je bespaart de gemeente, de consulent en BM een hoop werk en - vooral dit - discussie en mogelijke conflicten. Want geheid dat een gemeente wat anders wil dan een classis en/of een consulent. Laat de energie gaan naar het kiezen van een geschikte kandidaat - los van zijn/haar opleidingsachtergrond. Dat is toch het doel wat wordt beoogd? De kerk in al haar breedte dienen.
De route naar wo-predikant blijft zo ook aantrekkelijk voor studenten die hiervoor open staan.
Het beroepen van een wo-predikant is in de begroting niet duurder en zal dus ook niet tot die ellendige race voor de 'goedkoopste voorganger' leiden.
1. We zijn in de PKN gelukkig jaren geleden al afgestapt van het systeem van 3 klassen in traktementen voor predikanten, laat die onzalige praktijk niet terugkeren.
2. Intercollegiaal krijg je minder elitisme en/of neerbuigendheid binnen werkgemeenschappen. Een voorganger is gekozen om zijn of haar profiel om de kerk te mogen dienen en niet om het geld.
En als laatste een klein 'steun'argument: in de huidige structuur heeft de gemeente al een zelfde bezettingsbijdrage en worden predikanten naar schaal betaald. Als er nu al aan de voorkant geen differentiatie is en de achterkant wel, waarom zou dat veranderen?

Foto (c) https://pixabay.com/photos/sheep-shepherds-shepherd-dog-4476802/

Een korte intro op de kerkorde-consideraties over de hbo- en wo-predikant

Lennart Aangeenbrug — Tue, 29 Sep 2026 20:36:30 +0000

Tags:

pkn

Opleiding

<< Herdershonden

Dit artikel is geschreven als een uitleg bij een ander artikel. Wie thuis is in dit dossier kan onderstaande overslaan en gelijk het artikel ''Flat-fee' bezettingsbijdrage voor hbo- en wo-predikanten lost heel wat problemen op' lezen.

In de jarenlange discussie om hbo-voorgangers toe te laten, zit de afgelopen tijd meer schot. De komende synodes zullen de kerkorde-wijzigingen ter stemming worden gebracht. In dat traject worden gemeenten gevraagd om hierop de reageren naar hun classis: het considereren. Recent zijn er landelijk voorlichtingsavonden geweest over de aankomende consideraties.

Wat staat er te gebeuren?

In het kort komt het hierop neer. Als alle kerkorde-wijzigingen zijn doorgevoerd en de onderliggende bepalingen zijn aangepast of aangevuld, kun je als volgt aan de slag in de kerk als 'geestelijke':

voorganger worden in het ambt via de academische route van de universiteit als predikant
voorganger worden in het ambt via de de (beroepsgerichte) hbo als predikant-pastor
kerkelijk werker (nieuwe stijl) worden (blijven) in een werkgever/-nemer situatie. Dit is vooral van toepassing op specifieke taken zoals jeugdwerker, diaconaal werker et cetera.

In dit artikel gaat het om de ambtelijk voorganger en de differentiatie in of hbo- of wo-opleiding. De kerkelijk werker (nieuwe stijl) laat ik liggen.

Na al het 'verzet' tegen een hbo-voorganger de afgelopen jaren lijkt het er nu toch van te komen: laat er ruimte zijn voor hbo-voorgangers. Zo is bijvoorbeeld ook de Bond van Nederlandse predikanten hier niet principieel op tegen, wel heeft ze altijd gezegd dat het goed verankerd moet zijn. En met deze kerkorde-wijziging wordt één en ander goed verankerd en dus geregeld.

Waarvoor wordt deze wijziging ingezet? Omdat het werkveld van de kerk een tekort heeft om voorgangers. Jammer genoeg zal ook deze wijziging het 'personeelstekort' niet oplossen, maar het is wel een stap om het gat te verkleinen. Ook geeft het mogelijke voorgangers met heel andere kwaliteiten (bijvoorbeeld als directeur van een groot bedrijf) de mogelijkheid via de hbo-route voorganger te worden.

Opleiding en NLQF's

Kortom, voor het ambt van predikant cq. predikants-pastor zouden we differentiatie in opleidingsniveau krijgen (hbo of wo). Je krijgt een predikant, voorganger dominee of hoe je deze ook noemt maar het diploma kan anders zijn. Is het alleen het papiertje? Nee, want opleiding zegt ook wat in hoeverre een student zich heeft gekwalificeerd in een bepaalde opleiding. Dit wordt gemeten aan de hand van NLQF: de "Nederlandse Quality Framework" oftewel Nederlands Kwalificatieraamwerk. Dat is een raamwerk om niveaus van opleidingen beter te begrijpen. In 2023 is het kwalificatieraamwerk van NLQF als wet aangenomen.

Vergelijk het met de verpleegkunde. Bepaalde verpleegkundigen met een bepaalde opleiding of certificaat mogen bepaalde handelen extra doen.

Wat is het verschil tussen hbo en wo? Zelf heb ik zowel hbo- als wo-theologie gevolgd. Het verschil is dat je bij de hbo leert methodes goed te gebruiken; bij de wo zaag je methodes door en leert daar een mening over te vormen. Het gaat dan veel meer om theorievorming en alles wat daarmee volgt.

Zoals een monteur je van alles kan vertellen over het in elkaar zetten van een motor, cilinders, compressieslagen en ga zo maar door. Een technicus die motoren ontwerpt kan je over verschillende motors, type ijzer en slijtagevormen van alles vertellen. Er zal zeker kennisdeling over en weer zijn, zeker als de één meer wil weten over het gebied van de ander.

Beleid kun je echter niet gaan maken op individuele personen. Opleiding is meetbaar en daarmee de eenvoudigste manier om te kijken waar en hoe iemand gekwalificeerd is.

Al met al liggen hier kansen voor hbo-opgeleide predikant-pastors. Door aanvullende opleiding kunnen ze later nog een master afronden.

Buigen, barsten, bewegen

Lennart Aangeenbrug — Mon, 14 Sep 2026 12:41:38 +0000

Tags:

karkesproake

Onderstaand is gepubliceerd in het kerkblad KarkeSproake16/2026 als meditatie op de voorpagina.

Het nieuwe jaarthema voor de PKN is ‘Beweeg mee! Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus’. Online las ik al verschillende discussies tussen collega’s. En toegegeven, het is ook niet de meest catchy slogan die er is. Een slogan als ‘Carglass vervangt, Carglass .. ‘ kunt u zelf zonder al te veel moeite afzingen. Een thema - en zeker een jaarthema - heeft de lastige taak om zowel compact te zijn als veelzeggend. In een tijd waar in de kerk veel verandert heb je een veelzeggend thema nodig om iets van de Bijbelse diepte te kunnen bereiken in totaal verschillende contexten. Het moet ergens over gaan en het moet raakvlak met de actualiteit hebben.

Eén mening is dat je met dit jaarthema je te veel laat meebuigen. ‘Beweeg mee’ klinkt als een oproep om, voor zover mogelijk, overal in mee te gaan. Je buigt dan mee met elke trend of stroming. De geschiedenis laat elke keer zien dat meebuigen met de tijdsgeest niet de toekomst heeft. Een groot gedeelte van de Duitse kerk voor de Tweede Wereldoorlog liet zijn oren hangen naar de nationaal socialistische politiek en boog mee. Tegenstemmen zoals Bonhoeffer wezen er op dat je in de kerk God ontmoet als tegenover. Als stem die mensen niet uitsluit maar verder brengt. Kerk-zijn is niet meebewegen met elke wind.

In de kerk is ook het tegenovergestelde geprobeerd. Denk aan het welbekende opgeheven vingertje van wat wel mag en wat niet (doen wat iedereen doet in het dorp was lange tijd ook een bredere maatschappelijke trend, maar dat terzijde). Mensen werden door deze houding voor het blok gezet. Dat een kerkenraad of predikant stelde hoe het moest en niet anders. Veel rand- en buitenkerkelijken die in de jaren ‘60 besloten niet meer deel te nemen aan de kerkelijke gemeenschap vertellen vaak verhalen die hierover gaan. Er was geen ruimte voor een iets ander verhaal en daardoor barstte de betrokkenheid met de kerk.

Hoe dan wel? Lees het thema in zijn geheel. Als er staat ‘Beweeg mee’ dan wordt die beweging van kerk-zijn gefundeerd op de tweede zin: ‘Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus’. De beweging die we in de wereld hebben begint allereerst bij Jezus Christus. Het geeft daarmee ook een richting aan. We kunnen en willen niet overal in meebewegen. Zeker als er in Gods naam mensen worden uitgesloten of als er levens worden beperkt. Onze bron is Christus, die vanuit Zijn liefde ons is komen dienen. En daarmee begint en eindigt elke beweging in onze kerk. Niet voor onszelf zijn we er, maar zoals Gods liefde uitgaat naar ons mensen, mogen wij er zijn voor de ander.

Afgelopen week kwam ik een eenvoudige maar treffende manier tegen om voor jezelf te ontdekken wat dat krachtenveld van Christus nou precies is. Sla de Bijbel eens open bij 1 Korinthe 13 en begin te lezen bij vers 4 tot 7. En vervang dan eens de woorden ‘de liefde’ en de naamwoorden door je eigen naam of ‘ik (ben)’:

(De liefde) is geduldig en vol goedheid.
(De liefde) kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid.
(Ze) is niet grof en niet zelfzuchtig,
(ze) laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan.
(Ze) verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid.
Alles verdraagt (ze), alles gelooft (ze), alles hoopt (ze), in alles volhardt (ze).

Zo je kracht teruglezen confronteert het eigen onvermogen. Want hoe vaak doe ik het juist niet wat God van ons vraagt. Wat houden we dan nog meer over dan te leven vanuit Christus’ kracht? Lees het bovenstaande dan nog een keer met ‘Jezus‘ op die plaats. En dan hebben we precies te pakken wat het krachtenveld van Christus is: wat Hij ons wil geven en waar we uit mogen leven. Als we in die kracht meebewegen, dan mogen we barsten van liefde en zal uiteindelijk de dood en zonde buigen voor koning Jezus.

Afbeelding (c) https://pixabay.com/photos/keyring-pendant-key-fob-love-hope-63432/ onder Pixabay Content License

God buigt zich

Lennart Aangeenbrug — Fri, 03 Jul 2026 15:45:48 +0000

Tags:

karkesproake

Onderstaand is gepubliceerd in het kerkblad KarkeSproake13/2026 als meditatie op de voorpagina.
<< De afbeelding toont een Grieks masker dat door acteurs in die tijd gedragen werd.

"God buigt zich"

Een tijd geleden hield ik een aantal diensten vanuit het Johannes-evangelie. Tijdens een recente nascholing over het boek ‘Echoes uit het verleden’ gaf de auteur mij een geheel nieuwe inkijk in dit evangelie. Hij bemerkte in de opzet en gekozen woorden dat de Grieks schrijvende Johannes aansluit bij de toen gangbare theaterwereld. Een vers ontvouwde zich in het bijzonder: Het Woord is mens geworden en heeft in ons midden gewoond, vol van genade en waarheid (Joh 1:14a NBV21)

Het woordje ‘wonen’ is een vertaling van het woord ‘skene’, wat u kent als scène. Dit woord komt uit de theaterwereld in die tijd. Acteurs zetten hun tentje op en kwamen vanuit de tent tijdens het toneelspel in hun rol en kostuum het toneel op. Later bleef dit woord hangen als het geheel hoe een toneelspel werd gespeeld waarbinnen de boodschap werd overgebracht.

Hoe kunnen wij God leren kennen? De Eeuwige is überhaupt te groot om volledig te doorgronden, te voorspellen of te lokaliseren. Daarom mogen we ons ook steeds laten verrassen door 'het werk van de Geest' (jaarthema dit jaar). God is vaak al verder dan wij denken. Maar hoe kunnen wij Hem dan volgen? Hoe kunnen we ‘meebewegen in het krachtenveld van Christus’ (jaarthema volgend jaar)? Omdat God niet in de hoge blijft zitten, maar een rol aanneemt zoals een acteur stapt in een rol. Het eeuwig Woord wat hemel en aarde heeft geschapen is mens geworden. Neerbuigen zoals een juf door de knieën gaat om met een kleuter te kunnen spreken. Daarmee legt een leerkracht niet al haar kennis en kunde af, maar gebruikt ze die juist om binnen het taalveld en begripsvermogen van een kleuter te komen.

Wij kunnen God leren kennen omdat Hij naar ons toe is gekomen; beter nog, dat Hij zich heeft neergebogen in Jezus Christus en zo heeft laten zien wat de essentie is van het geloof: vol te zijn van genade en waarheid. Hij boog zich in Christus zo diep dat het Hem tot het diepste, menselijk verwerpen bracht, namelijk aan het kruis. God buigt zich zo diep opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft (Joh 3:16b).

***

Afbeelding (c) Grieks theatermasker door Mark Cartwright

"Niet terug maar vooruit"

Lennart Aangeenbrug — Tue, 31 Mar 2026 10:30:23 +0000

Tags:

karkesproake

Onderstaand is gepubliceerd in KarkeSproake 07/2026 als meditatie op de voorpagina. Deze uitgave kwam uit in de week voor Pasen, de Lijdensweek.

Er zijn van die dingen waar je niet meer achter terug kunt. Wie heeft leren lezen, kan (met dezelfde hersenvaardigheid) niet leren ont-lezen. Het zit er nou eenmaal in. Wie een kind heeft gekregen kan zichzelf niet ont-ouderen. Wel weggaan of de pijn van verwijdering voelen, maar het blijft je kind. Je kunt er niet meer achter terug. De dood is ook zo’n finale drempel. Wie uit de tijd raakt, is niet meer onder de levenden. Soms wil je weer terug achter iets, maar is het niet mogelijk.

Deze week vieren we dat er op één punt in de geschiedenis iets ongelofelijks gebeurde. De discipelen dachten dat het einde oefening was met hun rabbi Jezus. De liefde van God bleek echter sterker en het graf bleek leeg. Zo schreef een theoloog: de duivel dacht gewonnen te hebben, maar God was hem ook dit keer weer een stap voor. Het kwaad roert zich en wat kun je daar als mens in blijven hangen alsof je er niet meer achter terug kunt. Jezus Christus laat een andere weg zien. Zijn liefde voor mensen kon Hem geen eens in het graf houden.

Wie Christus volgt, kan niet terug achter het gegeven dat het graf leeg is. Het geeft ons leven een ‘kosmische’ verandering. Kosmisch, omdat het veel verder gaat dan slechts horizontale verbetering. Dat wil zeggen door het evangelie vooral menselijk in te vullen dat ‘we goed voor elkaar moeten zijn’. Jazeker, maar de opstanding brengt meer, het is dieper, het is radicaler. In Hem heeft heel de volheid willen wonen en door Hem en voor Hem alles met zich willen verzoenen, alles op aarde, en alles in de hemel door vrede te brengen met zijn bloed aan het kruis zo begint Kolossenzen 1.

Wie Christus belijdt zal Hem ook koning moeten laten zijn van zijn of haar leven. We horen het evangelie, het verandert ons doen en laten. En de grootste verandering is wel dat je de zonde los moet laten omdat God jou wil vergeven door Jezus. Je kunt als mens vast zitten in hoe je tegen anderen aankijkt, de problemen die je hebt, blijven kijken naar de schade en schande van jezelf of andere. Dat is een menselijke kijk. Het open graf is radicaal en laat ons verder kijken dan onze eigen geschiedenis of veroordelen van anderen. Het open graf leert ons dankbaar God te loven en te prijzen dat Hij ons vergeving aanbiedt ondanks wat Hij weet van ons (!).

Zo werkt genade: het is totaal niet verdient. Maar het is er wel. Stel dat de truck van de staatsloterij voor je deur stopt en de hoofdprijs aanbiedt ondanks dat je niet hebt meegedaan. Wie zou dan weigeren? Het open graf is meer waard dan alles wat de wereld te bieden heeft. Daar kunnen we niet achter terug. Daarom mogen we zingen:

Zou ik nog vrezen, nu Hij eeuwig leeft,
die mij heeft genezen, die mij vrede geeft?
In zijn godd’lijk wezen is mijn glorie groot,
niets heb ik te vrezen in leven en in dood.
U zij de glorie, opgestane Heer!
U zij de victorie, nu en immermeer.

Gereformeerden pakken door

Lennart Aangeenbrug — Sun, 15 Mar 2026 19:25:19 +0000

Tags:

Theologie-opleidingen

Voor het blad Predikant & Samenleving schrijf ik met directeur Roel Knijff een reeks waarin we de ontwikkelingen volgen van theologie-opleidingen. Alle artikelen staan in een overzicht op deze pagina.

Deze keer gingen we naar de TUU de Utrecht, de opleiding van de Nederlands Gereformeeder Kerken (voorheen Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt). Voor kenners ook wel: Utrecht 1 als knipoog naar de tijd in Kampen.

Net als de theologie zelf, zijn ook de theologie-opleidingen aldoor in beweging. Dat brengt nieuwe vragen en uitdagingen met zich mee. In deze reeks verkennen we hoe de opleidingen veranderen, welke verschuivingen gaande zijn en hoe ze inspelen op de vragen en kansen van deze tijd.

Voor het gemak is het gepubliceerde artikel als bijlage toegevoegd. Zo wordt ook de opmaak zoals in het blad behouden.

PenS_2026_1_TUU.pdf

“Kijk! Door Jezus' ogen"

Lennart Aangeenbrug — Sun, 15 Feb 2026 19:03:17 +0000

Tags:

karkesproake

Onderstaand is gepubliceerd in KarkeSproake 04/2026 als meditatie op de voorpagina.

Wie ook het boekje voor de Veertigdagentijd heeft, zal de titel herkennen. Het ligt ook hier klaar om met elkaar te lezen aan tafel tijdens deze weken richting Pasen. Een mooi initiatief, omdat je weet dat je in de gemeente niet de enige bent die op die dag net met die tekst bezig bent. Naast het lezen uit dit boekje kun je je ook onthouden van iets (snoep, alcohol, toetjes) om je sterker te bezinnen op het lijden en sterven van Jezus Christus.

Kijken met andermans ogen is lastig. Niet onmogelijk, maar het vraagt van je dat je uit je eigen ‘ik’ rol stapt. We hebben vaak onze eigen ideeën en (voor)oordelen en denken wel te weten hoe het zit in de wereld. Dat kan betrekking hebben op hoe je tegen een buurman (of vrouw) aankijkt: altijd doet hij dit op dezelfde, irritante manier. Dat kan ook betrekking hebben op je kijk op vluchtelingen: alleen maar jongemannen die voor economisch gewin hierheen komen, te lui zijn om te werken en onze banen inpikken (aardige paradox toch?). Het kan ook betrekking hebben op je partner of iemand uit de vriendenkring: waarom reageert hij toch altijd zo?

Voordat ik stel dat je eens door de ogen van die persoon moet kijken, misschien heb je wel gelijk. Misschien is de buurman wel onverbeterlijk. De vluchteling een gelukszoeker. De partner of vriend een stressfactor voor bepaalde gebieden. Bekijk het eens door de ogen van Jezus, wat Hij ziet van de wereld en van onze levens? Hij kent elk mens, van goed tot slecht, van moeder Theresa tot Epstein, van elk onschuldig slachtoffer tot de grootste beul. Van elke onverbeterlijke en van elke ongelukkige.

Ondanks alles wat mensen doen en wat er gebeurt, zoekt God ons met zijn intense en volmaakte liefde. En je voelt dan al aan: niet om alles wat niet goed is onder het vloerkleed te schuiven. Maar om uit alle zonde en ellende een weg van verlossing te laten zien. De weg van Zijn volmaaktheid. In de lijdenstijd bereiden we ons als gemeente daarop voor, om in volle glorie samen het feest van de overwinning op de dood te vieren: Pasen. Johannes schrijft: Er is geen grotere liefde dan je leven te geven voor je vrienden. Wat Jezus deed. En waarom? Omdat Hij de wereld lief had.

Wat gebeurt als wij proberen met diezelfde ogen naar onze buurman, vluchteling en partner/vriend te kijken? Of nee, laten we eerst vanuit Zijn naar ogen naar onszelf kijken: hoe lief Jezus mij heeft, zo heeft Hij ook mijn naaste lief. Wie het dan ook is. En zoals Hij het goede voor mij zoekt, zoekt Hij ook het goede voor mijn naaste. Wie met de ogen van Jezus naar een ander wil kijken, zal dit krachtiger kunnen als je eerst beseft wat Hij in jouw leven allemaal vergeeft en toch blijft zoeken! Laten we deze lijdenstijd bij jou en mij beginnen:

Laat me kijken met uw ogen. Laat me zien.
Laat het blijken uit mijn daden wie ik dien
Leg uw woorden op mijn lippen. Maak mij wijs.
Laat me leven zoals u.

(uit: Kijken met uw ogen)

Afbeelding: schilderij uit de school van Rembrandt (Rembrandt of één van zijn leerlingen).

Kerk & Crisis : een overzicht van artikelen

Lennart Aangeenbrug — Fri, 06 Feb 2026 08:56:08 +0000

Tags:

Praktisch

Werk-in-de-kerk

Tijdens een interkerkelijk overleg kwam de rol van kerken in crisissituaties of incident ter sprake. Zijn we erop voorbereid? Het wiel hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden, want diverse organisaties hebben er al over nagedacht. Ook in het kader van kerk-zijn.

Het woord incident gebruik ik hier in de breedste zin van het woord: dat zou een concrete oorlog kunnen zijn, een ernstig ongeluk of

Het is goed om onderscheid te maken tussen 2 soorten voorbereiding: bewustwording en planning.

Bewustwording is dat je als gemeente spreekt over je rol als gemeente bij een incident. Het vergroot ook het bewustzijn dat je niet alleen hoeft op te treden bij zichtbare incidenten (een ontploffing) maar ook bij sluimerende zaken (een gifschandaal) als gemeente iets kan doen. In het laatste geval zijn alle gemeenteleden voelsprieten voor wat er gebeurt in de buurt.
Planning is zeer specifiek en een ramp is niet te plannen. Daarom is het goed om minimale kaders te hebben op bijvoorbeeld één A4: in het geval van een incident komen deze personen bij elkaar op deze locatie. De aard van het incident is echter niet te plannen, zorg er in ieder geval voor dat documenten al offline beschikbaar (dus geprint) zijn.

Zelf nog wat aanvullen? Laat het als reactie achter. Af en toe zal ik het overzicht aanpassen.

Concrete handreikingen

Artikel CIO 'de rol van kerken bij de weerbaarheid van en veerkracht in de samenleving'.
Artikel PKN 'Spreken over je rol als gemeenschap in tijden van nood'.
Theologe Lydia Vroegindeweij heeft haar masterthesis geschreven over 'Crisiscompetenties - Benodigde kennis, vaardigheden en attitudes voor
geestelijk verzorgers na rampen' en ze daarna het project 'crisiswerkplaats' ontwikkeld. Zie hiervoor haar overzichtspagina met links.
Deze pagina verwijst naar de pagina van ARQ (Nationaal Psychotrauma Centrum) met het e-boek & checklist van 'Rampenspirit - Handreiking voor geestelijk verzorgers bij begeleiding zingeving aan getroffenen'. In samenwerking met ministerie van Justitie & Veiligheid.

Opinie

Artikel uit Trouw op site weerbaarnl.nl.
Classispredikant Klaas van der Kamp op zijn website.
'Er voor elkaar zijn in crisistijd' - artikel op KerkPunt (NGK).

Algemeen

Risicokaart overheid.

Verrassend

Lennart Aangeenbrug — Fri, 02 Jan 2026 10:42:07 +0000

Tags:

karkesproake

Onderstaand is gepubliceerd in KarkeSproake 01 in 2026 als meditatie op de voorpagina.

Een tijd geleden gaf iemand me onverwacht een compliment. Niet alleen het moment was onverwacht, maar ik had het ook niet van deze persoon verwacht. Niet omdat hij of zij nors is, maar we spreken elkaar niet zo vaak en het was even in de wandelgangen een kort gesprek. En dat deed me denken: waarom dacht ik eigenlijk niet dat deze persoon ook een compliment zou kunnen geven? Want het is verder een aardig persoon.

Je laten verrassen is open staan voor nieuwe dingen die kunnen gebeuren. We zijn als mensen van het plannen maken, van de voorspelbaarheid. Eind 2025 was ik al bezig met het rooster van 2027. Sterker nog, 1 januari 2028 staat zelfs al ingevuld in mijn agenda: dienst in de Leerkamer. Het is een menselijke trek en natuurlijk in de vaart der volkeren ook nodig dat je zaken goed vooruit plant. Maar neemt dat soms niet het open staan voor nieuwe, onverwachte momenten weg?

We kunnen vooroordelen hebben over mensen. Die zijn vaak nodig zodat we weten hoe we met iemand wel of niet moeten omgaan. In die zin zijn vooroordelen niet altijd verkeerd. Maar het wordt wel verkeerd als je daarin blijft hangen en geen open blik houdt. Terug naar die toevallige ontmoeting. Het deed me beseffen dat je altijd weer moet open staan hoe mensen je kunnen verrassen. Zelfs als je een nare ervaring met iemand hebt gehad de kans open houden dat de ander verandert is. Of dat iemand nieuwe inzichten leert.

Dit sluit ook aan bij het jaarthema ‘Kijk! Laat je verrassen door het werk van de heilige Geest’. Open staan voor mensen én voor Gods werk begint met kijken. Niet beoordelen of veroordelen, maar met de ogen open doen. Laat dat eens een goed voornemen voor het nieuwe jaar zijn. Natuurlijk mag je verder bouwen op alles wat je meeneemt aan ervaringen en vooroordelen, maar laat het nooit in beton gegoten zijn. Laat je verrassen. Dat geeft ook ruimte als dingen anders gaan, als mensen anders reageren en, nog mooier, als Gods Geest onverwacht nieuwe dingen wil laten zien.

Voor het nieuwe jaar wens ik u veel verrassende momenten toe!

---

Afbeelding van een kat omdat als er één dier is wat verrassend kan kijken ..
Image by cristofer angello caballero thorne from Pixabay

Windesheim Zwolle: Breed en bij de tijd

Lennart Aangeenbrug — Thu, 04 Dec 2025 11:46:27 +0000

Tags:

Theologie-opleidingen

Deze keer gingen we naar Windesheim te Zwolle.

Voor het gemak is het gepubliceerde artikel als bijlage toegevoegd. Zo wordt ook de opmaak zoals in het blad behouden.

Aangeenbrug.org - "Geen Brug Te Ver"

'Flat-fee' bezettingsbijdrage voor hbo- en wo-predikanten lost heel wat problemen op

Een korte intro op de kerkorde-consideraties over de hbo- en wo-predikant

Buigen, barsten, bewegen

God buigt zich

"Niet terug maar vooruit"

Gereformeerden pakken door

PenS_2026_1_TUU.pdf

“Kijk! Door Jezus' ogen"

Kerk & Crisis : een overzicht van artikelen

Verrassend

Windesheim Zwolle: Breed en bij de tijd

PenS-3-2025-artikel_Windesheim.pdf