11 верасня 2026 г. праца канферэнцыі працягнулася ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі. У гэты дзень Вольга Волкава выступіла мадэратарам секцыі № 2 «Гісторыя Мірскага замка і рэгіёна. Рэстаўрацыя і музеефікацыя гістарычных комплексаў, помнікаў і прадметаў», а таксама сама прадставіла навуковы даклад на тэму «Вайна і Мір: да старанак гісторыі прыфрантавога мястэчка Мір у гады Першай сусветнай вайны».

1. Удзельнікі канферэнцыі

2. Дырэктар музея «Замкавы комплекс «Мір» А.Ч.Лойка, дырэктар інстытута НАН Беларусі В.Л.Лакіза, дырэктар Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, дырэктар Мірскага замка ў 2012 – 2016 гг. В.М.Папко

3. Уручэнне вядучым навуковым супрацоўнікам В.В.Волкавай памятнага падарунка дырэктару музея «Замкавы комплекс «Мір»

4. Памятны падарунак і віншавальны адрас ад калектыву НГА Беларусі

5. Правядзенне каеферэнцыі

6. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

7. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

8. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

9. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

10. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

11. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

12. Падчас агляду музейнай экспазіцыі

Вераснёўскія падзеі 1939 г. ліквідавалі гістарычную несправядлівасць Рыжскай дамовы, якая падзяліла Беларусь на Заходнюю і Усходнюю часткі. Тэрыторыя краіны зноў набыла цэласнасць, вярнулася ў рэчышча векавой гістарычнай традыцыі. На вызваленых заходне-беларускіх землях былі створаны ўмовы для будаўніцтва новага жыцця. З гэтага часу нацыянальнае адзінства стала падмуркам для далейшага нацыянальна-дзяржаўнага развіцця, руху да прагрэсу.

Напрыканцы мерапрыемства для працоўнага калектыву школы быў праведзены кіналекторый з паказам кінафільма, падрыхтаванага архівам кінафотафонадакументаў «Дзень Незалежнасці: хроніка беларускай дзяржаўнасці».

1-3. Падчас мерапрыемства

11 верасня 2026 года ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны (далей – Музей гісторыі ВАВ) адбылося ўрачыстае адкрыццё часовай экспазіцыі «Сімфонія мужнасці і Перамогі». У прэзентацыі гэтага маштабнага праекта прынялі ўдзел работнікі Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва (далей – БДАМЛМ).

Створаная экспазіцыя глыбока і метафарычна раскрывае тэму Вялікай Айчыннай вайны праз тры галоўныя сімвалічныя акорды эпохі: мужнасць, адзінства і перамогу. Пяць канцэптуальных раздзелаў праекта – «Дысананс 22.06», «Рэквіем па Ленінградзе» (прысвечаны 85-годдзю з дня пачатку блакады Ленінграда), «Марш на перадавую», «Асабістая сімфонія» і мастацкі блок «Прысвячэнне» – знаёмяць наведвальнікаў з дзейнасцю Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі, франтавымі агітбрыгадамі, а таксама з маляўнічым адлюстраваннем музычнага подзвігу. Разам з матэрыяламі іншых вядучых устаноў культуры, БДАМЛМ прадаставіў для экспанавання на экспазіцыі дакументы са сваіх фондаў, якія дапоўнілі гістарычны летапіс музычнага жыцця краіны ў гады вайны.

У рамках цырымоніі адкрыцця перад гасцямі выступіла дырэктар БДАМЛМ А.А.Макаранка. У сваім слове яна падкрэсліла нязменную значнасць музычнага мастацтва ў гады цяжкіх выпрабаванняў і звярнула асаблівую ўвагу на багатую дакументальную спадчыну беларускіх кампазітараў, якая беражліва захоўваецца ў фондах архіва-музея. Алена Аляксандраўна распавяла пра ўнікальныя архіўныя калекцыі беларускіх кампазітараў Анатоля Багатырова, Уладзіміра Алоўнікава, Генрыха Вагнера, Яўгена Цікоцкага, Льва Абеліёвіча і Мікалая Аладава. Гэтыя дакументы служаць надзейнай першакрыніцай для аднаўлення сапраўднай гісторыі стварэння легендарных музычных твораў, якія вялі народ да перамогі.

Рэалізацыя праекта «Сімфонія мужнасці і перамогі» падкрэсліла эфектыўнасць прафесійнага партнёрства БДАМЛМ і Музея гісторыі ВАВ, накіраванага на зберажэнне гістарычнай памяці і папулярызацыю музычнай спадчыны ваенных гадоў.

1. Выступленне дырэктара БДАМЛМ А.А.Макаранка

2. Падчас наведвання экспазіцыі «Сімфонія мужнасці і Перамогі» работнікамі БДАМЛМ

Для гасцей была прадстаўлена дакументальная выстава, прысвечаная 85-годдзю пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Дырэктар НАРБ А.А.Стуканава ў сваім выступе распавяла пра гісторыю архіва і яго асноўных напрамках працы, адказала на пытанні, а таксама ўручыла членам дэлегацыі выдавецкія праекты архіва.

Удзельнікі сустрэчы пазнаёміліся з працай чытальнай залы НАРБ і ўмовамі захоўвання дакументаў. Намеснік дырэктара НАРБ С.В.Кулінок распавёў аб дакументах ваеннага перыяду, якія захоўваюцца ў фондах архіва. Таксама для калег-архівістаў была прадстаўлена дакументальная выстава аб удзеле ўраджэнцаў Азербайджана, Казахстана, Кыргызстана, Расіі, Таджыкістана і Узбекістана ў партызанскім руху на акупаванай тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

1. Прадстаўленне дакументальнай выстаўкі, прысвечанай 85-годдзю пачатку Вялікай Айчыннай вайны

2. Прывітальнае слова А.Л.Воінава

3-4. Выступленне Е.А.Стуканавай

5-6. Члены дэлегацый у НАРБ.

7-11. Наведванне архівасховішча і знаёмства з дакументамі па гісторыі партызанскага руху

«Дзень народнага адзінства як фактар нацыянальнага гонару» – такая тэма выбрана для абмеркавання падчас сустрэч інфармацыйна-прапагандысцкіх груп з працоўнымі калектывамі.

Юрый Шастапалаў пагрузіў удзельнікаў мерапрыемства ў гістарычны кантэкст свята, у тым ліку адзначыў, што па Рыжскай мірнай дамове, падпісанай 18 сакавіка 1921 года без удзелу беларускай дэлегацыі, амаль палова земляў Беларусі, дзе пражывала больш за 70% карэннага насельніцтва, адышла да Польшчы:

– Беларускую нацыю падзялілі штучна і супраць яе волі. Суседзі, сем’і, сваякі былі падзелены калючым дротам і кардонамі. Але самае страшнае: заходнія беларусы аказаліся на мяжы знікнення менавіта як беларусы, як нацыя. Але польскія ўлады сутыкнуліся з нязломнай воляй беларусаў да самастойнага нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва, – адзначыў дырэктар архіва.

– У 1939 годзе, калі ў выніку паходу Чырвонай арміі Заходняя і Усходняя Беларусь уз’ядналіся і шматнацыянальны Народны сход Заходняй Беларусі аднагалосна прагаласавала за ўсталяванне савецкай улады ў краі і ўз’яднанне з БССР, гісторыя ў чарговы раз паказала, што толькі разам, стоячы плячом да пляча, цяжкай і ўпартай працай, можна пераадолець любыя выпрабаванні.

Звяртаючыся да аўдыторыі, Юрый Шастапалаў падкрэсліў, што ідэя заснавання Дня народнага адзінства прагучала на вышэйшым узроўні ў лютым 2021 года на VI Усебеларускім народным сходзе, які праходзіў пад лозунгам «Адзінства. Развіццё. Незалежнасць». І ўжо 7 чэрвеня 2021 года новае свята ў адпаведнасці з Указам Кіраўніка дзяржавы Аляксандра Лукашэнкі з’явілася ў нашым календары.

– Свята 17 верасня – Дзень народнага адзінства грамадзяне нашай краіны прынялі сэрцам, бо без захавання гістарычнай памяці аб ахвярах, без пачуцця павагі і любові да нашых суайчыннікаў, якія аддалі сваё жыццё за нас з вамі, дзеля адзінай і непадзельнай Беларусі, немагчыма існаванне моцнай нацыянальнай дзяржавы, – сказаў у завяршэнні свайго выступлення Юрый Васільевіч.

Навучэнцам каледжа ў рамках мерапрыемства таксама быў прадэманстраваны дакументальны матэрыял, падрыхтаваны Беларускім дзяржаўным архівам кінафотафонадакументаў «Уз’яднанне беларускага народа».

1.Выступленне дырэктара архіва Ю.В.Шастапалава

2.Удзельнікі мерапрыемства

3. Прагляд удзельнікамі мерапрыемства кінадакументальнай хронікі

У ліку экспертаў пляцоўкі быў археограф 1-й кваліфікацыйнай катэгорыі Занальнага дзяржаўнага архіва ў г.Рэчыцы Сяргей Жарносенка. На сустрэчы ён дзяліўся з аўдыторыяй сваімі асабістымі і прафесійнымі адносінамі да Дня народнага адзінства і аб тым, якое значэнне для беларускага народа мелі падзеі 1939 года.

1-2. У час працы дыялогавай пляцоўкі «Пагутарым талакой»

3. Археограф 1-й кваліфікацыйнай катэгорыі ЗДАРэч С.А.Жарносенка расказвае аб сваіх асабістых і прафесійных адносінах да Дня народнага адзінства

Вядучы архівіст Т.В.Кекелева правяла для гасцей экскурсію па актуальных выставачных праектах, якія экспануюцца ў чытальнай зале: дакументальнай выставе «Шчырае сяброўства», якая адлюстроўвае гісторыю і глыбіню беларуска-ўзбекскіх літаратурных і культурных сувязяў; экспазіцыі «Іду да вершаў пешшу…», падрыхтаванай да юбілею выдатнага беларускага паэта Генадзя Бураўкіна.

Асаблівую прафесійную цікавасць у гасцей выклікаў аповед пра гісторыю тэатральнага мастацтва, якая беражліва захоўваецца ў сценах архіва-музея. Цікава, што БДАМЛМ з’яўляецца галоўным захавальнікам дакументаў беларускіх тэатраў. У яго фондах зберагаюцца унікальныя матэрыялы, звязаныя са станаўленнем опернага і балетнага мастацтва нашай краіны, у тым ліку эскізы дэкарацый, рэдкія праграмы, афішы і асабістыя архівы легендарных дзеячаў сцэны.

Праведзеная экскурсія стала працягам двухбаковага супрацоўніцтва БДАМЛМ і Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь у сферы захавання і папулярызацыі нацыянальнай культурнай спадчыны.

1. Т.В.Кекелева праводзіць экскурсію для работнікаў Вялікага тэатра Беларусі

2. Падчас экскурсіі ў чытальнай зале БДАМЛМ

У рабоце пленарнага пасяджэння канферэнцыі прынялі ўдзел кіраўнікі архіўных службаў Азербайджана, Беларусі, Казахстана, Кыргызстана, Расійскай Федэрацыі, Таджыкістана і Узбекістана, а таксама прадстаўнікі Выканаўчага камітэта СНД і кіраўнікі рэспубліканскіх архіўных устаноў Рэспублікі Беларусь. Мерапрыемства праходзіла ў вочна-завочным фармаце.

Асноўнымі тэматычнымі напрамкамі канферэнцыі сталі:

– прававое рэгуляванне і навукова-метадычнае забеспячэнне захаванасці архіўных дакументаў;
– сучасныя метады забеспячэння тэмпературна-вільготнаснага, светлавога і ахоўнага рэжымаў захоўвання;
– актуальныя методыкі рэстаўрацыі архіўных дакументаў;
– лічбавая трансфармацыя архіваў і забеспячэнне захаванасці электронных дакументаў;
– спецыяльныя метады захавання кіна-, фота-, фонадакументаў і навукова-тэхнічнай дакументацыі;
– міжнароднае супрацоўніцтва ў забеспячэнні захаванасці дакументаў нацыянальных архіўных фондаў.

Удзельнікі канферэнцыі аднадушна адзначылі высокі ўзровень арганізацыі, актуальнасць заяўленай тэматыкі і практычную накіраванасць мерапрыемства. Дэлегацыі з краін СНД падкрэслілі важнасць рэгулярнага правядзення такіх сустрэч і выказалі гатоўнасць да далейшага супрацоўніцтва.

Па выніках канферэнцыі плануецца выданне зборніка матэрыялаў.

1. Агульны фотаздымак удзельнікаў канферэнцыі

2. Прывітальнае слова дырэктара Дэпартамента па архівах і справаводству Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь А.Л.Воінава

3. Падчас працы канферэнцыі

4. Падчас працы канферэнцыі

Падчас мерапрыемства быў прадэманстраваны дакументальны фільм «Дзень Незалежнасці: хронікі беларускай дзяржаўнасці», падрыхтаваны Беларускім дзяржаўным архівам кінафотафонадакументаў.

1–2. Студэнты трэцяга курса спецыяльнасці «Гістарычная адукацыя» Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава падчас прагляду дакументальнага фільма «Дзень Незалежнасці: хронікі беларускай дзяржаўнасці»