Artykuł #WHTPulse: Wypłata należności na rzecz zagranicznego przedsiębiorcy prowadzącego zakład podatkowy w Polsce a WHT pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Taki zakład może powstać m.in. za pomocą osoby działającej w imieniu przedsiębiorstwa, która posiada pełnomocnictwo do zawierania umów w imieniu przedsiębiorstwa (zakład agencyjny). Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2025 r. (sygn. akt II FSK 610/22), samo negocjowanie umów oraz podejmowanie czynności formalnych związanych z doprowadzeniem do ich zawarcia, nie skutkuje powstaniem zagranicznego zakładu podatkowego w Polsce, ponieważ czynności wykonywane przez tego pracownika mają wyłącznie przygotowawczy i pomocniczy charakter.
Wyrok ten zapadł w sporze mającym źródło w otrzymanej przez spółkę węgierską interpretacji. Spółka zatrudniła pracownika na stanowisku kierownika ds. sprzedaży na obszar Polska i Estonia. Do jego obowiązków należy badanie rynku, poszukiwanie i identyfikowanie potencjalnych klientów, podtrzymywanie kontaktów biznesowych, promocja spółki i jej produktów, pośrednictwo w komunikacji pomiędzy klientami a centralą, a także uczestniczenie w przeglądach sprzedaży i ustalaniu celów z dyrektorem sprzedaży. Pracownik korzysta z biura w Polsce i sprzętu służbowego, w tym samochodu. Pracownik nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w imieniu spółki, w szczególności nie jest upoważniony do podpisywania umów oraz prowadzenia negocjacji w imieniu spółki w zakresie treści i istotnych warunków umów zawieranych z polskimi klientami. Wszelkie umowy są finalizowane bezpośrednio przez centralę spółki z siedzibą na Węgrzech. Także sprzedaż towarów następuje bezpośrednio z węgierskiej centrali spółki.
Spółka stała na stanowisku, że powyższe okoliczności nie prowadzą do powstania zakładu podatkowego w Polsce ze względu na fakt, że czynności pracownika mają wyłącznie charakter przygotowawczy lub pomocniczy w stosunku do działalności centrali na Węgrzech. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się jednak z tym stanowiskiem. W jego ocenie w takiej sytuacji dochodzi do powstania zakładu w formie zależnego przedstawiciela, ponieważ pracownik ten odgrywa kluczową rolę przy doprowadzaniu do zawarcia umów. Według organu jest to wystarczające do spełnienia kryterium pełnomocnictwa w znaczeniu gospodarczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r. uchylił zaskarżoną przez spółkę interpretację i zgodził się z nią, że jej obecność w Polsce poprzez biuro i pracownika ma charakter wyłącznie przygotowawczy lub pomocniczy, a zatem model działalności spółki nie mieści się w przepisach konstytuujących zakład podatkowy. Stanowisko sądu zostało oparte na pkt 58, 60 i 72 Komentarza do art. 5 Modelowej Konwencji OECD w obecnej wersji ustalonej w dniu 17 listopada 2017 r. (2017 Update to the OECD Model Tax Convention). Co prawda bez znalezienia klienta i przedstawienia mu oferty nie dojdzie do sprzedaży, jednak nie są to czynności tożsame ze sprzedażą towarów ani nie stanowią na tyle istotnego elementu sprzedaży, że osoba je wykonująca w rzeczywistości dokonuje sprzedaży towarów.
Sprawa trafiła do NSA, który oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie ze stanowiskiem NSA warunkiem powstania zakładu w formie zależnego przedstawiciela jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: działania osoby w imieniu przedsiębiorstwa oraz posiadanie przez tę osobę pełnomocnictwa do zawierania umów w imieniu przedsiębiorstwa. Nie można jednak utożsamiać pełnomocnictwa z udziałem w negocjacjach czy czynnościami formalnymi zmierzającymi do zawarcia umowy. Uprawnienie do składania oświadczeń woli ma wyraźnie określone granice w prawie polskim i węgierskim i nie można go domniemywać, bo byłoby to sprzeczne z ochroną stabilności obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 26 ust. 1d ustawy o CIT, w przypadku wypłat dokonywanych na rzecz zagranicznego przedsiębiorcy prowadzącego w Polsce zakład nie ma konieczności pobrania WHT, o ile należności te są związane z działalnością tego zakładu, co musi być udokumentowane stosownym oświadczeniem przedsiębiorcy. Oświadczenie to powinno zawierać dane identyfikujące podatnika mającego w Polsce zakład (m.in. pełna nazwa, adres, NIP oraz adres zakład) oraz być podpisane zarówno przez osoby uprawnione do reprezentacji przedsiębiorstwa jak również osoby uprawnione do reprezentacji jego polskiego zakładu (zgodnie z interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 sierpnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.353.2019.10.S/JC/PP). Konieczne jest także pozyskanie certyfikatu rezydencji.
Również w przypadku wypłat powyżej 2 mln zł dotyczących należności z art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o CIT nie ma obowiązku pobrania WHT, o ile spełnione są powyższe przesłanki. W tym przypadku, na gruncie art. 26 ust. 3e ustawy o CIT, aktualizuje się jednak konieczność złożenia zawiadomienia do naczelnika urzędu skarbowego (obecnie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lublinie) o kwocie i rodzaju należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o CIT wypłaconych wskazanemu podatnikowi, od których nie został pobrany podatek. W zawiadomieniu należy podać dane identyfikujące podatnika prowadzącego działalność poprzez położony w Polsce zagraniczny zakład, w szczególności pełną nazwę, adres i numer identyfikacji podatkowej podatnika oraz adres zagranicznego zakładu podatnika. Ustawodawca nie przewidział konkretnego wzoru zawiadomienia. Także Ministerstwo Finansów nie opublikowało przykładowego zawiadomienia, na którym płatnicy mogliby się wzorować.
Termin na złożenie zawiadomienia to 7 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty należności ponad 2 mln zł (zgodnie z interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 sierpnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.353.2019.10.S/JC/PP). Zawiadomienie to składa się także w przypadku dokonania podatnikowi w roku podatkowym dalszych wypłat należności, od których nie został pobrany podatek, również w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty.
W ramach nowelizacji z dniem 1 stycznia 2022 r. dodano w art. 26 ustawy o CIT ust. 3ea, który wprowadza tzw. próg istotności w odniesieniu do zawiadomienia. Zgodnie z tym przepisem zawiadomienia nie składa się, jeżeli kwota wypłaconych należności, od których nie został pobrany podatek, nie przekroczyła w obowiązującym u płatnika roku podatkowym kwoty 500 000 zł (chodzi więc o kwotę pomiędzy 2.000.000 zł a 2.500.00 zł).
Warto odnotować, że takie wypłaty również aktualizują obowiązek złożenia rocznej informacji o dokonanych wypłatach na formularz IFT-2R lub PIT-8AR.
Podsumowując, ustalenie, czy zagraniczny przedsiębiorca prowadzi zakład podatkowy w Polsce, ma zasadnicze znaczenie dla obowiązków płatnika w zakresie podatku u źródła. Brak zakładu oznacza konieczność poboru WHT, natomiast jego istnienie – przy spełnieniu warunków dokumentacyjnych – zwalnia z tego obowiązku.
Z tego względu każdorazowo należy przeprowadzić szczegółową analizę stanu faktycznego oraz zgromadzić odpowiednie dokumenty (oświadczenie, certyfikat rezydencji), aby uniknąć ryzyka zakwestionowania przez organ podatkowy braku poboru podatku. W przypadku błędnej kwalifikacji i niepobrania WHT płatnik może ponieść odpowiedzialność za podatek wraz z odsetkami (art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej), chyba że niepobranie podatku nastąpiło z winy podatnika, np. na skutek nieprawdziwego oświadczenia o związku należności z działalnością zakładu.
Artykuł #WHTPulse: Wypłata należności na rzecz zagranicznego przedsiębiorcy prowadzącego zakład podatkowy w Polsce a WHT pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Master File: najważniejsze elementy i znaczenie dla podatników pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Master File to dokument grupowy, który opisuje działalność całej grupy kapitałowej, w tym jej strukturę organizacyjną, model biznesowy, politykę cen transferowych, sposób finansowania oraz kluczowe transakcje wewnątrzgrupowe. W odróżnieniu od lokalnej dokumentacji cen transferowych (Local File), która koncentruje się na transakcjach konkretnego podatnika, Master File przedstawia perspektywę globalną – pokazuje, jak funkcjonuje grupa jako całość.
Obowiązek sporządzenia Master File wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 11p ust. 1 ustawy o CIT (podobny przepis w ustawie o PIT):
„Podmioty powiązane, których sprawozdania finansowe są konsolidowane metodą pełną lub proporcjonalną, obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, dołączają do tej dokumentacji grupową dokumentację cen transferowych, sporządzoną za rok obrotowy, w terminie do końca dwunastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, jeżeli należą do grupy podmiotów powiązanych:
1) dla której jest sporządzane skonsolidowane sprawozdanie finansowe;
2) której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 200 000 000 zł lub jej równowartość.”
Oznacza to, że obowiązek dotyczy podatników należących do dużych grup kapitałowych, które sporządzają skonsolidowane sprawozdania finansowe i przekraczają wskazany próg.
Elementy, które powinien zawierać Master File, zostały wykazane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (podobne przepisy dotyczą podatników podatku dochodowego od osób fizycznych). W skład tych elementów wchodzą:
Master File pełni funkcję dokumentu referencyjnego – pozwala organom podatkowym zrozumieć sposób funkcjonowania grupy, w której działa lokalny podatnik. Główną funkcją Master File jest zapewnienie przejrzystości całej grupy kapitałowej i wszystkich transakcji kontrolowanych zawieranych w ramach jej działalności. Dla podatników oznacza to konieczność współpracy z centralą grupy i zapewnienia spójności danych pomiędzy dokumentacją lokalną a grupową.
Termin na przygotowanie Master File dla większości podatników mija 31 grudnia 2025 r. Dokument ten jest obowiązkowy dla podmiotów należących do dużych grup kapitałowych i stanowi istotny element dokumentacji cen transferowych. Master file powinien zawierać wszystkie wymagane informacje wskazane w ustawie o CIT (odpowiednio ustawie o PIT). W przypadku, gdy dokumentacja globalna przygotowana centralnie w grupie nie zawiera wszystkich obowiązkowych elementów, może ona zostać uznana przez polskie organy podatkowe za niekompletną. Rekomendowane jest zatem jej uzupełnienie w celu spełnienia wymogów polskich przepisów.
Artykuł Master File: najważniejsze elementy i znaczenie dla podatników pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł #WHTPulse: Look-through approach nie może zastępować bezpośredniego posiadania udziałów pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>W analizowanym stanie faktycznym, polska spółka akcyjna (dalej: Spółka) dokonuje wypłat dywidendy na rzecz swoich akcjonariuszy. Z uwagi na fakt, że Płatnik jest podmiotem notowanym na giełdzie, dywidendy są co do zasady przekazywane za pośrednictwem instytucji prowadzących rachunki papierów wartościowych lub rachunki zbiorcze (typu biura maklerskie). Jednym z akcjonariuszy polskiego podmiotu jest holenderska spółka matka, przy czym nie jest ona rzeczywistym właścicielem otrzymywanych dywidend. Jest nim bowiem podmiot z siedzibą w Luksemburgu (dalej: Podatnik lub Wnioskodawca), który jest wyłączonym udziałowcem w holenderskiej spółce matce. Tym samym podmiot ten pozostaje pośrednim akcjonariuszem Spółki.
Wnioskodawca zwrócił się do Dyrektora KIS z pytaniem, czy podlega on obowiązkowi podatkowemu w Polsce na gruncie przepisów o podatku u źródła (WHT) w stosunku do dywidend o wysokości powyżej 2 mln zł wypłacanych przez Spółkę na rzecz holenderskiego podmiotu, z uwzględnieniem koncepcji look-through approach. Dodatkowo Podatnik zapytał, czy warunek posiadania udziałów, wynikający z art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, jest spełniony, gdy spółka matka nie jest rzeczywistym właścicielem należności oraz czy Wnioskodawca będzie uprawniony do zwrotu podatku pobranego przez biuro maklerskie lub Spółkę.
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym możliwe jest zastosowanie koncepcji, zatem będzie on podlegał obowiązkowi podatkowemu w Polsce od dochodów uzyskanych z dywidend wypłacanych przez Spółkę (zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem biura maklerskiego). Warunek bezpośredniego posiadania udziałów z art. 22 ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT należy uznać za spełniony, ponieważ Wnioskodawca posiada co najmniej 10% udziałów w spółce holenderskiej, która z kolei posiada co najmniej 10% akcji w Spółce.
Organ w interpretacji indywidualnej z 29 maja 2023 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.88.2023.2.AK) potwierdził, że Wnioskodawca będzie podlegał obowiązkowi podatkowemu w Polsce od dochodów związanych z dywidendami, stosując koncepcję look-through approach. Jednakże warunek posiadania udziałów przez podmiot z Luksemburga w polskiej spółce nie jest spełniony, w związku z tym, że nie posiada on bezpośrednio udziałów w podmiocie wypłacającym dywidendę, a w efekcie nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia ze względu na niespełnienie jednego z warunków. Dalsze pytania dotyczące nadpłaty i zwrotu podatku nie były rozpatrzone.
Płatnik dokonał wypłaty dywidendy, pobierając podatek u źródła według standardowej stawki 19%. Podatnik złożył więc wniosek do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik) w trybie określonym w art. 28b ustawy o CIT, a więc dotyczącym WHT pobranego według od nadwyżki ponad 2 mln zł, aby odzyskać uiszczony przez Płatnika podatek.
Naczelnik odmówił zastosowania zwolnienia dywidendowego w związku z niespełnionym warunkiem bezpośredniego posiadania udziałów. Zwrócił Wnioskodawcy jedynie różnicę pomiędzy podstawową stawką 19%, a stawką 15% wynikającą z UPO zawartej pomiędzy Polską i Luksemburgiem. Przedmiotowa decyzja Naczelnika została zaskarżona przez Podatnika w drodze odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika, wskazując, że analiza językowa spornego przepisu jest jednoznaczna i jasno przesądza o obowiązku bezpośredniego posiadania udziałów w spółce wypłacającej dywidendę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podzielił stanowisko organów podatkowych. Uznał, że zwolnienie z art. 22 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT wymaga spełnienia wszystkich warunków łącznie, w tym warunku bezpośredniego posiadania akcji. Podkreślił, że termin „bezpośrednio” jest jednoznaczny i nie pozwala na interpretację, w której pośrednie posiadanie akcji mogłoby spełniać ustawowy wymóg.
Sąd wyjaśnił również, że koncepcja look-through służy jedynie ustalaniu rzeczywistego właściciela, a nie fikcyjnemu zastępowaniu warunków zwolnienia podatkowego. Nie można więc twierdzić, że podmiot ustalony jako rzeczywisty właściciel automatycznie spełnia wszystkie przesłanki zwolnienia, jeżeli faktycznie nie posiada udziałów bezpośrednio. W wyroku podkreślono, że „[…] koncepcja look-through approach nie służy legalizacji struktur o charakterze sztucznym, w których dla celów optymalizacji podatkowej wprowadza się podmioty pośredniczące, funkcjonujące wyłącznie formalnie, nie posiadające statusu rzeczywistego właściciela wypłacanych należności. Zidentyfikowanie w strukturze grupy rzeczywistego właściciela należności dywidendowych powoduje, że to wobec tego podmiotu może i powinna być dokonywana ocena przesłanek zwolnienia podatkowego, bez jakiegokolwiek odwołania do indywidualnych cech pośrednika nie będącego rzeczywistym właścicielem (bo w ocenie Sądu byłoby to obejście prawa)”.
W konsekwencji uznano, że Podatnik nie mógł skorzystać ze zwolnienia dywidendowego i w efekcie organy prawidłowo odmówiły prawa do zastosowania zwolnienia, po czym zastosowały obniżoną stawkę podatku wynikającą z umowy międzynarodowej.
Wyrok ten jest bardzo istotny dla podatników, ponieważ jest on wydany już po długo wyczekiwanych Objaśnieniach Ministra Finansów przepisów prawa podatkowego z 3 lipca 2025 r. w zakresie WHT, które wprost potwierdzały możliwość zastosowania koncepcji look-through approach. Zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Ministra Finansów, warunek bezpośrednio posiadania udziałów jest spełniony, gdy wszystkie podmioty w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają ten warunek w kolejnej spółce w łańcuchu. Wówczas każda kolejna spółka otrzymująca dywidendę powinna spełniać warunek bezpośredniego posiadania udziałów względem kolejnej spółki wypłacającej, a nie względem pierwszej spółki wypłacającej. WSA w swoim uzasadnieniu wskazał wprost, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez Ministra Finansów. Zdaniem sądu teza ta nie została uargumentowana, a ponadto nie można jej pogodzić z założeniami ustawodawcy. Stanowi więc nieuprawnioną rozszerzającą interpretację koncepcji look-through approach. Ponadto, w analizowanej sprawie decyzja została wydana przed terminem opublikowania Objaśnień.
Wyrok WSA w Lublinie jednoznacznie potwierdza, że koncepcja look-through approach może być stosowana wyłącznie w celu identyfikacji rzeczywistego właściciela dywidendy, a nie jako narzędzie zastępujące ustawowe warunki zwolnienia podatkowego. W szczególności nie eliminuje wymogu bezpośredniego posiadania udziałów w spółce wypłacającej dywidendę.
Rozstrzygnięcie to stoi w sprzeczności z Objaśnieniami Ministra Finansów z lipca 2025 r., co może prowadzić do dalszych rozbieżności interpretacyjnych. Do czasu ukształtowania jednolitej linii orzeczniczej (w szczególności przez NSA) podatnicy powinni zachować ostrożność i weryfikować spełnienie wszystkich przesłanek zwolnienia, w tym warunku bezpośredniego posiadania udziałów, aby ograniczyć ryzyko podatkowe.
Artykuł #WHTPulse: Look-through approach nie może zastępować bezpośredniego posiadania udziałów pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Złożenie TPR-C po terminie? Instytucja czynnego żalu jako bezpieczne rozwiązanie problemu pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Dlaczego to takie ważne? Niezłożenie TPR-C w terminie jest czynem zagrożonym sankcjami karno-skarbowymi, na które narażeni są członkowie zarządu. Instytucja czynnego żalu została przewidziana właśnie po to, aby podatnik mógł naprawić swoje uchybienie oraz uchronić członków zarządu przed potencjalnymi sankcjami. Polega ona na dobrowolnym poinformowaniu organu podatkowego o niedopełnieniu obowiązku oraz na jednoczesnym złożeniu brakującego dokumentu. W praktyce oznacza to swoiste „przyznanie się” do uchybienia wraz z jego naprawieniem – czyli złożeniem zaległego TPR-C.
Warto podkreślić, że czynny żal musi być złożony razem z formularzem TPR-C. Samo złożenie dokumentu po terminie nie wystarczy – dopiero połączenie obu działań daje członkom zarządu ochronę przed sankcjami. Co istotne, przepisy nie nakładają formalnego obowiązku, aby do czynnego żalu dołączać urzędowe potwierdzenie odbioru (UPO) dla złożonego TPR-C. Jednak w praktyce, jest to bardzo dobra praktyka – pozwala jednoznacznie wykazać, że dokument został faktycznie złożony i że podatnik naprawił swoje uchybienie.
Złożenie czynnego żalu pozwala podatnikowi skutecznie naprawić uchybienie i uchronić zarząd przed odpowiedzialnością karno-skarbową. Jest to narzędzie, które daje szansę na bezpieczne wyjście z sytuacji spóźnionego obowiązku, a jednocześnie stanowi wyraz transparentności i gotowości do współpracy z organami podatkowymi.
Artykuł Złożenie TPR-C po terminie? Instytucja czynnego żalu jako bezpieczne rozwiązanie problemu pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Software for online stores in the SaaS model and the obligation to settle VAT pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>The Supreme Administrative Court pointed out that the status of a taxpayer facilitating sales through an electronic interface does not apply exclusively to large online platforms (such as Amazon or Temu). It is sufficient for an entity to participate in the transaction in a real way, even if its role is indirect or supplementary.
According to Article 7a(1) of the Polish VAT Act and Article 5b of Regulation 282/2011, any entity that facilitates, via an electronic interface, the sale of goods—including distance sales of imported products with a value not exceeding EUR 150—may be recognized as a taxpayer. Consequently, the definition of a facilitating taxpayer is broad and also covers providers of technologies supporting the sales process, even if they do not operate a classic online store or marketplace and act merely as intermediaries in the transaction.
The case considered by the NSA concerned a company providing online store software in a SaaS model. The software allowed end customers to place orders, choose payment methods, submit the data required to complete the transaction, and use the complaints system. At the same time, the user of the software had access to tools for processing orders and communicating with customers. In practice, this meant that the sale of goods took place through the electronic interface created and managed by the company.
The company emphasized that it did not participate in the sales process and merely provided an IT tool and server space, while the store regulations and the conclusion of the sales contract remained the responsibility of the seller. However, the tax authority and administrative courts did not accept this argument.
Both the Director of the National Revenue Information (KIS) and the administrative courts of both instances held that the company’s activities went beyond merely providing an IT tool. These activities included offering a shopping cart, supporting the payment process, handling orders, possessing customer and transaction data, and accepting complaints regarding deliveries. According to the courts, such activities demonstrate a direct influence on the sales process, meeting the criteria for recognizing the company as an operator of an electronic interface under the VAT Act.
The Supreme Administrative Court noted that even indirect involvement in shaping delivery terms and the payment process may determine VAT taxpayer status. As a result, VAT settlement and reporting obligations may be transferred to the company for supplies made by merchants (system users – sellers) through its system.
The NSA emphasized that the assessment of “facilitating” sales should be based on the actual scope of services rather than declarations or the adopted business model. The mere fact that contractual responsibility (terms & conditions, returns, pricing) is assigned to the seller does not eliminate VAT obligations on the part of the SaaS provider.
The cited judgment confirms that entities offering online stores in a SaaS model may be recognized as operators of electronic interfaces facilitating sales, and thus VAT taxpayers. The scope of VAT obligations depends on the actual—not declared—nature of participation in the transaction, and tax obligations may also be imposed on smaller technology entities. This NSA ruling may set a new interpretative direction, especially for technology companies providing services to the e-commerce sector.
Artykuł Software for online stores in the SaaS model and the obligation to settle VAT pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Zwolnienie z obowiązku prezentacji analizy porównawczej dla mikro i małych przedsiębiorców pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Podstawą prawną omawianego zwolnienia jest art. 11q ust. 3a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, w przypadku transakcji kontrolowanych zawieranych przez podmioty powiązane będące mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą – w rozumieniu odpowiednio art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – lokalna dokumentacja cen transferowych może nie zawierać analizy porównawczej lub analizy zgodności.
Art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców precyzuje, kto może zostać uznany za mikroprzedsiębiorcę lub małego przedsiębiorcę.
Zwolnienie polega na tym, że mikro- i mali przedsiębiorcy, sporządzając lokalną dokumentację cen transferowych, nie muszą przedstawiać wyników analizy porównawczej ani analizy zgodności. Analiza porównawcza (benchmarking) jest jednym z najbardziej wymagających elementów dokumentacji – wymaga dostępu do specjalistycznych baz danych oraz odpowiednich metodologii.
W praktyce oznacza to, że mikro i mali przedsiębiorcy nadal mają obowiązek przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych, ale jej zakres jest ograniczony. Dokumentacja musi zawierać opis transakcji kontrolowanych, wskazanie stron transakcji, warunki współpracy oraz inne wymagane elementy, jednak nie musi być uzupełniona o szczegółowe porównania z transakcjami rynkowymi.
Ponadto należy pamiętać, że możliwość zastosowania zwolnienia nie zwalnia podatnika z obowiązku zawierania transakcji kontrolowanych zgodnie z zasadą ceny rynkowej.
Warto zwrócić uwagę na stanowisko zaprezentowane w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 listopada 2025 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.492.2025.1.SG). Organ podatkowy podkreślił, że przy określaniu statusu mikroprzedsiębiorcy lub małego przedsiębiorcy – na potrzeby zwolnienia z obowiązku sporządzania analizy porównawczej lub analizy zgodności – należy brać pod uwagę wyłącznie dane dotyczące samego podatnika. Oznacza to, że nie uwzględnia się informacji dotyczących powiązanych kontrahentów ani danych wynikających z konsolidacji grupowej.
Takie podejście ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala mniejszym podmiotom korzystać ze zwolnienia niezależnie od tego, że w ramach grupy kapitałowej mogą funkcjonować większe przedsiębiorstwa. Status mikro- lub małego przedsiębiorcy ocenia się zatem w sposób autonomiczny, odnosząc się jedynie do wielkości zatrudnienia, obrotów oraz aktywów samego podatnika.
Zwolnienie z obowiązku prezentacji wyników analizy porównawczej lub analizy zgodności dla mikro- i małych przedsiębiorców to rozwiązanie, które znacząco ułatwia wypełnianie obowiązków dokumentacyjnych w zakresie cen transferowych. Jest to przykład regulacji, która uwzględnia specyfikę działalności gospodarczej i realne możliwości podmiotów o mniejszej skali działania.
Niezwykle istotne jest jednak, że skorzystanie ze zwolnienia nie jest równoznaczne ze zniesieniem obowiązku stosowania cen rynkowych. W przypadku potencjalnej kontroli organy podatkowe mogą weryfikować czy ceny stosowane przez podatnika w transakcjach z podmiotami powiązanymi zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
W związku z tym, w szczególnych przypadkach, zwłaszcza istotnych wartościowo transakcji lub gdy transakcja z podmiotem powiązanym obejmuje de facto całą działalność podatnika, warto, mimo możliwości skorzystania ze zwolnienia, rozważyć przeprowadzenie analizy porównawczej, aby ustalić rynkowy poziom cen dla transakcji z podmiotami powiązanymi bądź zweryfikować już stosowane ceny z perspektywy spełnienia wymogu cen rynkowych.
Artykuł Zwolnienie z obowiązku prezentacji analizy porównawczej dla mikro i małych przedsiębiorców pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Nowa interpretacja ogólna dot. podatku od nieruchomości pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Przez wiele lat dominowało dość uproszczone podejście, zgodnie z którym jeśli majątek znajdował się w rękach przedsiębiorcy, z góry zakładano, że musi być związany z działalnością gospodarczą, a zatem podlega najwyższej stawce PON. Takie rozumienie przepisów prowadziło jednak do sytuacji, w których przedsiębiorca płacił wyższy podatek nawet od tych nieruchomości, które z prowadzeniem działalności nie miały nic wspólnego.
Nowa interpretacja ogólna Ministra Finansów zmienia tę zasadę. Minister Finansów wprost wskazuje, że nie można opierać się wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu i każda sytuacja wymaga zbadania, jak dany majątek jest faktycznie lub potencjalnie wykorzystywany. To odejście od automatyzmu ma przywrócić proporcjonalność, zdrowy rozsądek i zgodność z celem regulacji.
Dotychczasowa praktyka, oparta na założeniu, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę wystarcza do objęcia jej najwyższą stawką PON, prowadziła do licznych sporów i niejednolitych rozstrzygnięć. Wiele nieruchomości o charakterze prywatnym, mieszkalnym lub niewykorzystywanym gospodarczo było w ten sposób traktowanych jak majątek związany z działalnością, co w oczywisty sposób nie odpowiadało ich rzeczywistej funkcji.
Taki automatyzm pozostawał w sprzeczności z utrwalającym się orzecznictwem. Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 13/15 podkreślił konieczność ochrony prawa własności oraz zakaz nakładania nadmiernych ciężarów podatkowych na majątek faktycznie niezwiązany z działalnością gospodarczą. Równolegle Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku III FSK 4061/21 wskazał, że związek nieruchomości z działalnością nie może wynikać wyłącznie ze statusu podatnika jako przedsiębiorcy, lecz wymaga analizy sposobu wykorzystania majątku. Pogląd ten powtarzano następnie w kolejnych orzeczeniach, w tym o sygnaturach III FSK 323/24, III FSK 1280/24, III FSK 58/25, III FSK 581/24 oraz III FSK 781/25.
Minister Finansów przywołał również uchwałę NSA III FPS 1/21, która potwierdziła obowiązek stosowania wykładni kompleksowej – obejmującej argumenty językowe, systemowe i funkcjonalne – oraz potrzebę uwzględniania ekonomicznego i społecznego kontekstu regulacji.
W świetle tej linii orzeczniczej dotychczasowa uproszczona praktyka okazała się niewystarczająca i niezgodna z celem ustawy. Konieczne stało się odejście od formalistycznego podejścia i zastąpienie go oceną rzeczywistego lub potencjalnego związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, uwzględniając funkcję, przeznaczenie i faktyczne wykorzystanie majątku.
Ministerstwo Finansów porządkuje sytuację, rozróżniając trzy podstawowe grupy podatników. W każdej z nich relacja nieruchomości z działalnością gospodarczą wygląda inaczej.
Pierwszą grupą są podmioty, których działalność ogranicza się wyłącznie do działalności gospodarczej. Chodzi przede wszystkim o typowe spółki i osoby prawne. W ich przypadku całość posiadanego majątku jest zasadniczo traktowana jako związana z działalnością. Wynika to z tego, że nie mają one niejako drugiej sfery życia czy aktywności poza gospodarczą.
Drugą grupę stanowią podatnicy, którzy występują w podwójnej roli. Minister Finansów rozróżnia tu osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz jednostki prawne, które obok działalności gospodarczej wykonują inną działalność, na przykład statutową czy rolniczą. Tutaj podejście musi być zupełnie inne. Majątek prywatny osoby fizycznej lub majątek związany z działalnością pozagospodarczą jednostki nie może być automatycznie uznawany za majątek związany z działalnością gospodarczą. Kluczowe staje się to, czy nieruchomość rzeczywiście jest wykorzystywana w działalności, albo czy istnieją działania przygotowawcze lub inwestycyjne wskazujące, że ma służyć tej działalności w przyszłości.
Trzecią grupę tworzą właściciele, których nieruchomości są wykorzystywane przez inny podmiot prowadzący działalność. Minister Finansów jasno podkreśla, że nawet w takich przypadkach nie można poprzestać na fakcie wykorzystania przez przedsiębiorcę. Konieczne jest zbadanie statusu i rodzaju aktywności właściciela. To oznacza, że sam najem na rzecz podmiotu gospodarczego nie przesądza automatycznie o wyższej stawce podatku po stronie wynajmującego.
Interpretacja ogólna dużą wagę przykłada do dwóch pojęć: „wykorzystywania” oraz „możliwości wykorzystywania”. Chodzi o to, że przedmiot opodatkowania może być związany z działalnością zarówno wtedy, gdy jest rzeczywiście używany, jak i wtedy, gdy jest przygotowywany lub zabezpieczany dla przyszłej działalności gospodarczej. Może to oznaczać inwestycje, utrzymanie techniczne, ponoszenie kosztów lub inne działania, które wskazują na funkcjonalny związek z przedsiębiorstwem.
Jednocześnie samo posiadanie, bez jakiegokolwiek związku użytkowego czy funkcjonalnego, nie powinno prowadzić do zastosowania najwyższej stawki. To wyraźne odejście od dotychczasowych uproszczeń.
Interpretacja ogólna ma istotne znaczenie zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych. Podatnicy zyskują narzędzie do racjonalnego uzasadnienia, dlaczego ich nieruchomość nie powinna być objęta najwyższą stawką PON, podczas gdy organy podatkowe otrzymują jasną wskazówkę dotyczącą stosowania przepisów. Oznacza to, że efektem interpretacji może być konieczność ponownego przeanalizowania stanu faktycznego w wielu sprawach i zrewidowania podejścia do klasyfikacji majątku dla celów PON.
Minister Finansów podkreśla również, że interpretacja ogólna daje określoną ochronę podatnikom, którzy się do niej zastosują. Jest to narzędzie, które ma zapobiegać sytuacjom, w których podatnik ponosi negatywne konsekwencje z powodu przyjęcia podejścia zgodnego z interpretacją ogólną, nawet jeśli organy lokalne widzą sprawę inaczej.
Nowa interpretacja ogólna pokazuje wyraźnie, że przepisy podatkowe nie mogą być interpretowane wyłącznie literalnie, zwłaszcza gdy takie podejście prowadzi do efektów oderwanych od rzeczywistości gospodarczej. Dzięki tej zmianie podejścia pojęcie „związania z działalnością gospodarczą” przestaje być sztywną, oderwaną definicją, a staje się pojęciem wymagającym analizy konkretnego przypadku, z uwzględnieniem funkcji i przeznaczenia majątku.
W efekcie interpretacja ogólna otwiera drogę do bardziej sprawiedliwego i proporcjonalnego opodatkowania nieruchomości, uwzględniającego realny związek z działalnością gospodarczą, a nie jedynie formalny status przedsiębiorcy. Daje to szansę na ograniczenie wieloletnich sporów i ujednolicenie praktyki na rynku, który dotychczas funkcjonował w warunkach znacznej interpretacyjnej niepewności.
Nowa interpretacja to realna okazja, aby uporządkować klasyfikację majątku, zweryfikować dotychczasowe deklaracje podatkowe i – w wielu przypadkach – rozważyć korektę lub ubiegać się o zwrot nadpłaconego podatku. Wspieramy klientów w pełnym spektrum działań: od analizy portfela nieruchomości i oceny ryzyk, przez przygotowanie uzasadnień prawnych i dokumentacji funkcjonalnego wykorzystania majątku, aż po przygotowanie korekt, wniosków o nadpłatę i reprezentację przed gminami. Jeśli chcą Państwo sprawdzić, jak nowe podejście MF wpływa na konkretne nieruchomości lub całe portfolio, chętnie przygotujemy szczegółową analizę oraz praktyczne rekomendacje dostosowane do profilu Państwa działalności.
Artykuł Nowa interpretacja ogólna dot. podatku od nieruchomości pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł #WHTPulse: Wypłata odsetek na rzecz banku może nie podlegać wyłączeniu z podatku u źródła pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Sprawa dotyczyła polskiej Spółki, która zaciągnęła pożyczkę od swojego duńskiego udziałowca (dalej: Udziałowiec), który to z kolei środki na udzielenie tej pożyczki pozyskał w ramach kredytu otrzymanego od banku z siedzibą w Finlandii (dalej: Bank). Po pewnym czasie, na mocy zawartego porozumienia, Spółka, Udziałowiec i Bank uzgodnili, że w rolę wierzyciela wspomnianej pożyczki w miejsce Udziałowca wstąpi Bank. Sprawiło to, że Spółka zaczęła spłacać odsetki z jej tytułu bezpośrednio na rzecz Banku.
Samą czynność przejęcia pożyczki, Bank i Udziałowiec rozliczyli miedzy sobą odrębnie. Z kolei Bank i Spółka, w związku z tym przejęciem, sformułowali na nowo umowę tej pożyczki, w której ustalili warunki i terminy spłat (w tym oprocentowanie), natomiast kwota udzielonej pożyczki pozostała bez zmian. Warto podkreślić, że Spółka uzyskała od Banku finlandzki certyfikat rezydencji podatkowej, a ponadto posiadała udokumentowany fakt, że Bank prowadzi faktyczną działalność gospodarczą i jest rzeczywistym właścicielem spłacanych odsetek. Ponadto, w żadnym roku podatkowym suma tych spłat odsetkowych nie przekraczała łącznie 2 mln zł.
Zdaniem Spółki odsetki od pożyczki spłacane na rzecz Banku podlegały wyłączeniu z podatku u źródła w Polsce na podstawie art. 11 ust. 3 lit. d polsko-fińskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (dalej: UPO PL-FI). Mówiąc w skrócie, zgodnie z tym przepisem, jeżeli odsetki są wypłacane z tytułu jakiekolwiek pożyczki udzielonej przez bank, to podlegają one opodatkowaniu wyłącznie w państwie właściwym dla podmiotu, który te odsetki otrzymuje.
W celu potwierdzenia swojego stanowiska, Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Spółka argumentowała m.in., że skoro w jej przypadku odbiorcą odsetek został Bank, to niezależnie od tego kto pierwotnie pożyczki udzielił, od momentu zmiany wierzyciela zobowiązanie istnieje już tylko pomiędzy nią a Bankiem. Z tego względu, w ocenie Spółki, spełniona została przesłanka do zastosowania ww. przepisu, przez co wypłata odsetek przez Spółkę do Banku z tytułu rzeczonej pożyczki nie podlega w Polsce pod podatek u źródła.
W interpretacji indywidualnej z 30 marca 2022 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.15.2022.2.BD), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki, podkreślając przy tym, że wyłączenie z art. 11 ust. 3 lit. d UPO PL-FI, wyraźnie dotyczy jedynie pożyczek udzielonych przez bank, a w stanie faktycznym Spółki taka sytuacja ewidentnie nie miała miejsca.
W uzasadnieniu do ww. interpretacji wskazano, że zmiana wierzyciela wynikająca z zawartego porozumienia, nie miała wpływu na okoliczność, że pożyczka ta została udzielona najpierw przez Udziałowca. Zatem, pomimo zmiany wierzyciela, odsetki płacone przez Spółkę nie mają charakteru odsetek od pożyczki udzielonej przez podmiot będący bankiem, bowiem jak wynika ze stanu faktycznego, pożyczka została pierwotnie udzielona przez Udziałowca Spółki.
Tym samym, zdaniem Dyrektora KIS, w rozpatrywanej sprawie wypłata odsetek z tytułu pożyczki udzielonej najpierw Spółce przez Udziałowca i następnie przejętej przez Bank podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła. Oznacza to, że na Spółce, jako płatniku WHT, spoczywa obowiązek poboru i uiszczenia podatku u źródła z tytułu wypłacanych na rzecz Banku odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z 21 września 2022 r. (sygn. akt I SA/Sz 346/22), nie zgodził się ze stanowiskiem fiskusa i uchylił zaskarżoną przez Spółkę interpretację.
W ocenie sądu I instancji, względem art. 11 ust. 3 lit. d UPO PL-FI należy bazować w głównej mierze na wykładni celowościowej, uwzględniającej gospodarczy kontekst, który uzasadnia stwierdzenie, że celem tego przepisu jest wyłączenie z opodatkowania odsetek wypłacanych instytucjom bankowym, tak aby zapewnić tym podmiotom realną rentowność prowadzonej przez nich działalności. Zatem, zdaniem sądu, o zakresie wyłączenia z podatku WHT nie przesądza sama geneza stosunku zobowiązaniowego (pożyczki), ale jego aktualny kształt podmiotowy, czyli samo to, że odbiorcą odsetek jest bank.
Reasumując, powyższe rozumienie spornego art. 11 ust. 3 lit. d UPO PL-FI prowadzi do krótkiego wniosku, że wyłączeniem tym obejmuje się po prostu odsetki, których odbiorcą jest bank. Zatem, w myśl podejścia prezentowanego przez WSA w Szczecinie, wypłata odsetek przez Spółkę na rzecz Banku nie powinna na mocy postanowień UPO PL-FI podlegać w Polsce pod podatek u źródła.
Na niekorzyść Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 sierpnia 2025 r. (sygn. akt II FSK 1512/22), uchylił wydany w I instancji wyrok i przychylił się do stanowiska Dyrektora KIS.
W ocenie NSA treść art. 11 ust. 3 lit. d UPO PL-FI należy interpretować literalnie, a wyłączenie to może mieć zastosowanie jedynie do pożyczki, która zarówno została udzielona przez bank, jak i równocześnie jest spłacana na rzecz banku. W analizowanej sprawie Spółki decydujące znaczenie miała okoliczność, że pierwotnie pożyczki udzielał Udziałowiec, a fakt, że w późniejszym czasie to Bank stał się wierzycielem z tego tytułu nie zmienia kwestii, który podmiot jej de facto udzielił.
Biorąc pod uwagę powyższe, NSA nie podzielił wykładni celowościowej, której dokonał WSA w Szczecinie oraz uznał, że skarga kasacyjna Dyrektora KIS zasługuje na uwzględnienie, gdyż w I instancji dokonano błędnej interpretacji ww. przepisu UPO PL-FI.
Podsumowując, opisana w tym artykule sprawa jest kolejnym przykładem profiskalnego podejścia na gruncie podatku WHT, którego wykładnia nadaje pierwszeństwo ściśle literalnemu brzmieniu przepisów nad ich gospodarczo uzasadnionym celem, czyli tym który nierzadko jest bardziej korzystny z perspektywy przedsiębiorców.
Przyjęcie wąskiej wykładni w stosunku do art. 11 ust. 3 lit. d UPO PL-FI (ale i do pozostałych analogicznych przepisów zawartych w innych UPO) prowadzi w praktyce do ograniczenia możliwości stosowania tego wyłączenia z podatku u źródła nawet w sytuacjach, gdy faktycznie ekonomicznym beneficjentem odsetek pozostaje instytucja bankowa – co zasadniczo wydaje się być głównym celem danej regulacji.
Choć wyrok WSA w Szczecinie dawał jeszcze nadzieję na umocnienie się bardziej liberalnego, celowościowego podejścia, to ostateczne NSA, podobnie jak Dyrektor KIS, podtrzymują stanowisko wąsko interpretujące zakres omawianego wyłączania z podatku WHT, sprowadzając je tylko do pożyczek, które po pierwsze, zostały pierwotnie udzielone przez bank, a po drugie są spłacane na rzecz banku. Dla płatników WHT (polskich podmiotów) oznacza to konieczność jeszcze większej ostrożności przy transakcjach finansowych z udziałem zagranicznych instytucji bankowych, a w szczególności pilnowania, który podmiot pierwotnie pełnił rolę wierzyciela pożyczki czy kredytu.
Artykuł #WHTPulse: Wypłata odsetek na rzecz banku może nie podlegać wyłączeniu z podatku u źródła pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Uprzednie porozumienia cenowe (APA): tarcza bezpieczeństwa w cenach transferowych pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>APA (z ang. Advance Pricing Arrangement) to formalne porozumienie dotyczące ustalania cen transferowych, zawierane pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem. W Polsce procedura ta została uregulowana w Ustawie z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych („Ustawa o APA”). Porozumienie ma formę decyzji wydawanej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej („KAS”) na wniosek krajowego podmiotu powiązanego uczestniczącego w transakcji kontrolowanej. W decyzji Szef KAS uznaje, że cena transferowa w transakcji kontrolowanej została ustalona na warunkach, które ustaliłyby pomiędzy sobą podmioty niepowiązane.
Podatnicy mogą ubiegać się o wydanie:
Krajowa Administracja Skarbowa publikuje ogólnodostępne statystyki dotyczące zawartych uprzednich porozumień cenowych (APA)*. Dane te pokazują, że zainteresowanie tym instrumentem systematycznie rośnie – uprzednie porozumienia cenowe zyskują na popularności wśród podatników.W 2024 roku wydano ich 118, z czego zdecydowaną większość stanowiły porozumienia jednostronne.
Łączne dane za lata 2006–30.06.2025:
Na dzień 30 czerwca 2025 r. w toku było 189 spraw, w tym:
Najczęściej stosowaną metodą ustalania cen transferowych w transakcjach kontrolowanych w zawartych porozumieniach jest metoda marży transakcyjnej netto (TNMM) – wykorzystano ją aż w 411 przypadkach. Jej szerokie wykorzystanie wynika przede wszystkim z łatwego dostępu do danych porównawczych.
Pozostałe metody:
Zgodnie z art. 98 Ustawy o APA, opłata wynosi 1% wartości transakcji kontrolowanej, przy czym obowiązują limity:
Opłatę należy uiścić w terminie 7 dni od złożenia wniosku.
Wniosek musi zawierać m.in.:
Szef KAS może żądać dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów. Podatnicy, którzy uzyskali APA, mają obowiązek składania corocznych sprawozdań z realizacji porozumienia (art. 107 Ustawy o APA).
Uprzednie porozumienia cenowe to narzędzie, które daje przedsiębiorcom spokój i przewidywalność w obszarze cen transferowych. Statystyki pokazują, że liczba APA w Polsce dynamicznie rośnie. Choć procedura wiąże się z kosztami i wymaga szczegółowej dokumentacji, korzyści w postaci bezpieczeństwa podatkowego, stabilności rozliczeń i braku ryzyka sporów są nie do przecenienia.
Artykuł Uprzednie porozumienia cenowe (APA): tarcza bezpieczeństwa w cenach transferowych pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Artykuł Solidarna odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółek pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>Zgodnie art. 116 OP, członkowie zarządu odpowiadają całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu:
Przepisy o odpowiedzialności członków zarządu stosuje się do obecnych oraz do byłych członków zarządu. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe:
Odpowiedzialność solidarna członków zarządu jest oparta na dwóch odrębnych postępowaniach. Najpierw prowadzone jest postępowanie mające na celu określenie wysokości zobowiązania podatkowego spółki. Stroną tego postępowania jest spółka. Po wydaniu decyzji wymiarowej wobec spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, organy podatkowe rozpoczynają postępowanie w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności solidarnej członka zarządu.
Celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności solidarnej było ustalenie, czy spełnione są przesłanki odpowiedzialności solidarnej członka zarządu. Organy podatkowe i sądy nie przewidywały możliwości kwestionowania przez członka zarządu w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej wysokości zobowiązania podatkowego określonego w wyniku postępowania wymiarowego. Decyzja wymiarowa skierowana do spółki traktowana była jako wiążący prejudykat. Członkowie zarządu nie mieli też wglądu do akt postępowania dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego spółki.
Orzeczenia prejudycjalne TSUE w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu doszedł do przekonania, że dotychczasowa interpretacja przepisów w zakresie odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki może ograniczać prawa członków zarządu do obrony, przez to może być niezgodna z prawem Unii i zwrócił się do TSUE z dwoma wnioskami o wydanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym. Trybunał wydał dwa orzeczenia prejudycjalne:
W stanie faktycznym sprawy członek zarządu złożył wniosek o dopuszczenie go jako strony do udziału w postępowaniu podatkowym skierowanym wobec spółki oraz o udostępnienie akt postępowania podatkowego. Organy podatkowe, że członek zarządu nie miał interesu prawnego w złożeniu wniosku o przyznanie statusu strony w postępowaniu podatkowym prowadzonym przeciwko spółce.
W wyroku TSUE wskazał, że odmówienie członkowi zarządu, który może zostać uznany za solidarnie odpowiedzialnego za zobowiązanie podatkowe spółki, prawa do udziału w postępowaniu podatkowym prowadzonym przeciwko spółce nie wykracza poza to, co jest konieczne do skutecznej ochrony interesu Skarbu Państwa. Granica ochrony tego interesu zostałaby jednak przekroczona, gdyby doszło do naruszenia samej istoty prawa do obrony członka zarządu w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej wszczętego wobec tego członka zarządu.
TSUE przyznał członkom zarządu prawo dostępu do akt postępowania przeprowadzonego wobec spółki oraz wskazał, że członek zarządu powinien mieć prawo do skutecznego kwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych.
W stanie faktycznym sprawy postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało umorzone, gdyż jej majątek nie pozwalał na uregulowanie wszystkich zaległości podatkowych. Organ podatkowy uznał członka zarządu za solidarnie odpowiedzialnego za zaległości podatkowe spółki, wskazując, że obowiązek podatkowy spółki powstał w okresie, gdy członek zarządu pełnił swoją funkcję. Członek zarządu podniósł, że w okresie, w którym pełnił swoją funkcję, nie istniał żaden prawny ani faktyczny powód do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, wymagany do zastosowania art. 116 OP.
TSUE wskazał, że zwolnienie z solidarnej odpowiedzialności członka zarządu uzależnione jest w szczególności od przedstawienia dowodu, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony w terminie lub że niezłożenie tego wniosku nie wynika z jego winy. Członek zarządu, w celu wykazania braku winy, powinien wykazać, że dochował należytej staranności wymaganej przy prowadzeniu spraw danej spółki.
W odpowiedzi na wyroki TSUE, Ministerstwo Finansów opublikowało interpretację ogólną z dnia 29 sierpnia 2025 r., sygn. DTS2.8012.5.2025 . Główne tezy zawarte w tej interpretacji opisane są poniżej:
Członek zarządu w ramach prawa do obrony powinien posiadać uprawnienie do podnoszenia zarzutów względem ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych, które zostały dokonane przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym skierowanym do spółki, a na które organ ten powołuje się w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności tego członka zarządu.
Uprawnienie członka zarządu do podnoszenia zarzutów odnosi się nie tyle do decyzji wymiarowej skierowanej do spółki, ile do poświadczonych w niej ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych. Uprawnienie do podnoszenia zarzutów uzależnione jest od tego, czy dany członek zarządu miał już wcześniej możliwość podnieść takie zarzuty.
Jeżeli członkowi zarządu przysługuje prawo do zgłaszania zarzutów względem ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych wskazanych w decyzji wymiarowej skierowanej do spółki, to uprawnieniu temu towarzyszy instrumentalne wobec niego prawo dostępu do akt postępowania wymiarowego prowadzonego wobec spółki.
Odmowa dostępu do akt postępowania wymiarowego prowadzonego wobec spółki możliwa jest ze względu na interes publiczny oraz ze względu na prawa samej spółki oraz osób trzecich (np. ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa).
Art. 116 OP opiera się na domniemaniu winy członka zarządu w powstaniu zaległości podatkowej spółki. Nie jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, gdyż odpowiedzialność członka zarządu wynika z okoliczności, nad którymi ze względu na sprawowaną funkcję powinien sprawować kontrolę. Przedstawione domniemanie jest na tyle silne, że może zostać obalone wyłącznie w przypadkach wprost wskazanych w tym przepisie, co nie narusza wymogów prawa unijnego.
Okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie jego skuteczność. Wobec tego, jeżeli spółka posiada tylko jednego wierzyciela, ale spełnia inne przesłanki ogłoszenia upadłości, to także w takiej sytuacji członek zarządu powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości – bez względu na jego ostateczną bezskuteczność.
Zarówno wyroki prejudycjalne TSUE, jak i interpretacja ogólna Ministra Finansów idą w kierunku korzystnym dla członków zarządu, dostarczając im argumenty umożliwiające ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.
Członkowie zarządu zyskali realne prawo do kwestionowania ustaleń poczynionych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego. Mają także możliwość powołania się na okoliczności mogące wykazać, że niezłożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości nie wynika z ich winy.
Uniknięcie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z uwagi na brak winy będzie możliwe tylko wtedy, gdy członkowie zarządu wykażą, że mandat członka zarządu wykonywali z należytą starannością, w szczególności, że monitorowali sytuację podatkową spółki, terminowo złożyli wniosek o ogłoszenie upadłości czy aktywne uczestniczyli w postępowaniu wymiarowym wobec spółki.
Artykuł Solidarna odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółek pochodzi z serwisu Blog ekspertów TPA Poland i Baker Tilly TPA.
]]>