Ο πατήρ Αντώνιος, περιβόητος επικεφαλής της οργάνωσης «Κιβωτός του Κόσμου» έχει καταδικασθεί σε δεύτερο βαθμό από το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων τον Φεβρουάριο του 2026 για τιμωρητικές συμπεριφορές που είχαν υποστεί ανήλικοι τρόφιμοι υπό την προστασία του. Παράλληλα, εκκρεμούν σε βάρος του δίκες στις οποίες κατηγορείται για κατάχρηση δύο ανηλίκων σε ασέλγεια.

Όταν δημοσιοποιήθηκαν οι πρώτες καταγγελίες το 2022 και ξεκίνησε η διερεύνηση της συγκλονιστικής αυτής υπόθεσης κακοποίησης ευάλωτων παιδιών επενέβη ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ο οποίος με μια δημόσια δήλωση στις 20 Νοεμβρίου 2022 τόνισε κατηγορηματικά ότι του απαγόρευσε τις ιεροπραξίες:

«Διέταξα χθες το απόγευμα τη διενέργεια κανονικών ανακρίσεων, κατόπιν επώνυμων καταγγελιών ενώπιον των αρμόδιων αρχών, σε βάρος του κληρικού της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών π. Αντωνίου Παπανικολάου, στον οποίο και επέβαλα, με απόφασή μου την απαγόρευση ιεροπραξιών μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης».

Η υπόθεση έκτοτε έχει εκδικαστεί και ο ιερέας έχει καταδικαστεί σε πρώτο και δεύτερο βαθμό για σειρά σοβαρών κατηγοριών, ενώ επίκεινται και άλλα δικαστήρια μεταξύ άλλων και για σοβαρά οικονομικά εγκλήματα. Εύλογη είναι η υπόθεση ότι η απόφαση του Αρχιεπισκόπου δεν έχει ανατραπεί από το 2022, εφόσον μάλιστα δεν έχει δημοσιοποιηθεί κάτι σχετικό.

Πάντως στις 6 Σεπτεμβρίου, ο πατήρ Αντώνιος και η πρεσβυτέρα του βρέθηκαν καλεσμένοι σε ανοιχτό γάμο στη Βουλιαγμένη. Δεν ήταν όμως απλός θεατής. Ο ιερέας πάνω από το ράσο του, όπως αποκαλύπτεται και από τις φωτογραφίες της εκδήλωσης, φόρεσε τα άμφια, το λειτουργικό δηλαδή ένδυμα που χρησιμοποιεί στα μυστήρια και είχε ενεργό ρόλο στην τέλεση του γάμου, πλάι στον κληρικό της Μητρόπολης.

Σύμφωνα με μαρτυρίες τόσο στην τέλεση του μυστηρίου όσο και στο τραπέζι που ακολούθησε, παρούσα ήταν και η ευρωβουλευτής Αφροδίτη Λατινοπούλου.

Η μνήμη και οι εκκλησιαστικές αποφάσεις ξεθωριάζουν άραγε τόσο γρήγορα;

Αναλυτικά ρεπορτάζ για την υπόθεση της Κιβωτού του Κόσμου, με στοιχεία που αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της υπόθεσης έχει δημοσιεύσει η ιστοσελίδα ερευνητικής δημοσιογραφίας The Manifold Files

Στις αναφορές του Αλέξη Τσίπρα απάντησε ακαριαία ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, με μια ανακοίνωση σε πολύ αυστηρό ύφος που είχε τίτλο «Όταν μιλάς για μια πόλη, οφείλεις πρώτα να τη γνωρίζεις». Σε αυτήν ο Δήμαρχος παρέθετε μια σειρά από κορυφαίες πρωτοβουλίες που ελήφθησαν σε κάθε πόλη μετά τη συνένωση τονίζοντας ότι «ο Δήμος μας αποτελείται από τρεις διαφορετικές δημοτικές ενότητες, με διαφορετική ιστορία, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικές προτεραιότητες», και προσθέτοντας ότι «η δημοτική αρχή δεν τις αντιμετωπίζει με συνθήματα, αλλά με σχέδιο και έργο».

Νέος «χάρτης» με κανόνες

Ωστόσο, το θέμα παρέμεινε ασαφές ως προς τις προθέσεις του κόμματος που κατά τον αρχηγό του διεκδικεί τη διακυβέρνηση της χώρας. Ζητήσαμε διευκρινίσεις από τον Γιώργο Ιωακειμίδη, επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής και «τομεάρχη» στα θέματα αυτοδιοίκησης της ΕΛΑΣ. Όπως τόνισε, ο τομέας αυτοδιοίκησης του κόμματος εισηγήθηκε εμφατικά την πρόταση για επανασχεδιασμό του αυτοδιοικητικού χάρτη της χώρας, με αναθεώρηση κάποιων από τις συνενώσεις του «Καλλικράτη». Αυτό όμως σήμερα είναι μόνο μια γενική διακηρυκτική πρόταση που χρειάζεται περαιτέρω μελέτη και εξειδίκευση που θα γίνει σε δεύτερο χρόνο. 

«Συζητάμε μόνο για 100 ως 150 δήμους παραπάνω συνολικά», απάντησε ο Γιώργος Ιωακειμίδης όταν τον ρωτήσαμε αν το σκεπτικό είναι η επιστροφή στον «Καποδίστρια» των 1.000 δήμων. Και συμπλήρωσε: «Έχουν γίνει πολλά στραβά και ο Καλλικράτης δεν έχει αξιολογηθεί ποτέ. Ο νέος χάρτης όμως θα γίνει με κανόνες. Δεν θα γίνει με βάση τι μας αρέσει και τι όχι. Θα γίνει με πληθυσμιακά κριτήρια, θα ορίσουμε χιλιομετρικές αποστάσεις από την έδρα του Δήμου και μια σειρά άλλων παραμέτρων που θα τηρηθούν για όλους». Ο τομέας αυτοδιοίκησης δεν μπήκε σε λεπτομέρειες και δεν έχουν τεθεί ακόμα στο τραπέζι συγκεκριμένες περιπτώσεις.

«Όταν φτάσουμε στην ώρα των αποφάσεων, αυτές θα ληφθούν με όρους που θα ισχύουν καθολικά και αφού μελετήσουμε τα τοπικά δεδομένα. Αμφιβάλλω αν τους όρους αυτούς θα τους πληροί ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Δεν είμαστε όμως ακόμα έτοιμοι για να γίνουμε συγκεκριμένοι», είπε ο Γιώργος Ιωακειμίδης. Και σημείωσε χαρακτηριστικά ότι για να ωριμάσει προς υλοποίηση η συγκεκριμένη πρόταση «χρειάζεται μια προετοιμασία τουλάχιστον τριών ετών».  

Ρητορική υπερβολή;

 Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, η αναφορά του Αλέξη Τσίπρα στα 3Β ήταν περισσότερο …ρητορική παρά ουσιαστική και προφανώς προστέθηκε από τους λογογράφους του προέδρου ως ένα χτυπητό παράδειγμα για να μη μείνει ασαφής η πρόταση της θεσμικής αλλαγής.

Συμπίπτουν πάντως οι αναφορές αυτές με τα άρθρα γνώμης που δημοσιοποίησε τις επόμενες ημέρες της εκδήλωσης σε τέσσερα διαφορετικά μέσα ο Δημήτρης Τζιώτης, ο οποίος συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων που υπέγραψαν την ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος και σήμερα έχει τοποθετηθεί στο λεγόμενο «Εθνικό Συμβούλιο» της ΕΛΑΣ, μαζί με άλλα 400 μέλη. Στα άρθρα αυτά, υποστηρίζεται ότι η Βουλιαγμένη θα έπρεπε να αυτονομηθεί από τις άλλες δημοτικές ενότητες. Δεν παρατίθεται κάποια τεχνική, κοινωνική ή οικονομική επιχειρηματολογία που να δικαιολογεί την αλλαγή ή την ανεπάρκεια του σημερινού μοντέλου.

Για να υποστηρίξει τη θέση του, ο Δημήτρης Τζιώτης επικαλείται μόνο ένα υπόμνημα που έχει την υπογραφή του Γρηγόρη Κασιδόκωστα από το 2011, με το οποίο ο πρώην Δήμαρχος ζητούσε από την τότε κυβέρνηση να εξαιρεθεί η Βουλιαγμένη από τον «Καλλικράτη». Βέβαια, ο ίδιος ο Γρηγόρης Κασιδόκωστας όχι απλώς αποδέχτηκε την ενοποίηση, αλλά εξελέγη και πρώτος Δήμαρχος του ενιαίου Δήμου.

Έχει ενδιαφέρον επίσης ότι ο Δημήτρης Τζιώτης το 2006 είχε κατέλθει ως υποψήφιος Δήμαρχος Βουλιαγμένης, αντίπαλος με τον Γρηγόρη Κασιδόκωστα, ζητώντας «ανανέωση» σε μια καμπάνια όπου κατηγορούσε τον τότε Δήμαρχο για ανεπάρκεια και μετριότητα. Ενώ το 2019 είχε δηλώσει πρόθεση να τεθεί υποψήφιος Δήμαρχος του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, προτείνοντας μάλιστα και νέο όνομα για τον Δήμο, «Απολλωνία», στη βάση ενός σκεπτικού για την ενιαία όπως τότε υποστήριζε ριβιέρα.

Μέσα από το άνοιγμα του χώρου στους δρομείς με την παράλληλη συμμετοχή των φιλοξενούμενων παιδιών και των ανθρώπων που τους φροντίζουν, η διοργάνωση θέλει να τονίσει το ζήτημα της ανάγκης εθελοντών για τη εύρυθμη λειτουργία του ιδρύματος, την κοινωνικοποίηση των παιδιών καθώς και την προοπτική αναδοχής και υιοθεσίας από όποιους το επιθυμούν.

Οι διαδρομές είναι σχεδιασμένες για δρομείς κάθε επιπέδου: 5 χλμ. με κόστος 12 ευρώ ή 2,5 χλμ. με κόστος 10 ευρώ, ενώ η παιδική διαδρομή 800 μέτρων για παιδιά και άτομα με αναπηρίες είναι δωρεάν. Όλα τα έσοδα από τις συμμετοχές των δρομέων θα διατεθούν για την ενίσχυση του κέντρου.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, το Σάββατο 19/9 η γραμματεία θα ανοίξει στις 11 π.μ. για την παραλαβή των πακέτων συμμετοχής (στα οποία θα περιλαμβάνεται και τεχνική μπλούζα). Στις 5.15 μ.μ. θα ξεκινήσει ο αγώνας των 2,5 χλμ., στις 6 μ.μ. ο αγώνας των 5 χλμ. και στις 7 μ.μ. ο αγώνας των 800 μέτρων. Οι διοργανωτές διευκρινίζουν ότι η πρόσβαση για τους δρομείς με ΙΧ και η στάθμευση εντός του χώρου του ΠΙΚΠΑ Βούλας θα είναι δυνατή μόνο μέχρι τις 5 μ.μ. και για περιορισμένο αριθμό οχημάτων. Οι εγγραφές γίνονται ηλεκτρονικά.

Η επιστροφή μας στο παρελθόν γίνεται μόνο για εγκυκλοπαιδικούς λόγους; Ή μήπως νοηματοδοτεί το παρόν; Στο ερώτημα αυτό απαντά το πολύ έξυπνο δοκίμιο με τίτλο Η καταγωγή του ανθρώπου που έγραψε ο καθηγητής ευρωπαϊκής ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης Στέφανος Γερουλάνος και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Στην πραγματικότητα ο συγγραφέας αναπτύσσει όχι τα σύγχρονα πορίσματα των ανθρωπολογικών ή αρχαιολογικών ερευνών, αλλά την ιστορία μιας ιδέας: Το πώς η αναζήτηση για τους πρώτους ανθρώπους που περπάτησαν στη Γη έγινε ένα εργαλείο επιβολής και θανάτου. Το πώς ο επιστημονικός μανδύας κάλυψε «μια σύγχρονη ιστορία μύθου, εξουσίας και βίας», όπως είναι ο υπότιτλος του βιβλίου. 

Σε αυτή την αναψηλάφηση τεκμηρίων μέσα στα επιστημονικά κείμενα, τη λογοτεχνία, την ιστορία και τις προσωπικότητες που αφοσιώθηκαν στην προέλευση του ανθρώπου, κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων αιώνων, ο Στέφανος Γερουλάνος συμπεραίνει ότι κάποιες εμμονές είναι σταθερές μέχρι τις μέρες μας: «Οι εμμονές να κατασκευάσουμε μια ολοκληρωμένη θεωρία της ανθρωπότητας μνημονεύοντας το απώτατο παρελθόν, να αγνοήσουμε ετσιθελικά την καταγεγραμμένη ιστορία, να ξεχάσουμε πόσο ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε και να απαντήσουμε μονομιάς σε όλα τα ερωτήματα». Αυτή η στάση είχε ως μεγαλύτερα θύματα τους ιθαγενείς πληθυσμούς σε πολλά μέρη του κόσμου. Οι ξένοι από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό λαοί «χαρακτηρίστηκαν πρωτόγονοι και μετατράπηκαν σε ζώντες εκπροσώπους των πρώτων ανθρώπων». Ο αφανισμός του πολιτισμού και της ιδιαιτερότητάς τους απέκτησε άλλο φως: Δεν ήταν συνειδητή εξολόθρευση, ήταν μόνο ένα φυσικό φαινόμενο, η έξοδός τους από την καθυστέρηση. 

«Επιστρέφουμε στο απώτατο παρελθόν για να αντλήσουμε όποιο νόημα μας αρέσει για τον εαυτό μας και τον κόσμο τον οποίο θέλουμε», επισημαίνει ο συγγραφέας. Μετρώντας παλαιότερα το μέγεθος κρανίων και πλέον χρησιμοποιώντας την αρχαιογενετική, επιστήμονες χρησιμοποιούν πολλή φαντασία και αυθαίρετες γενικεύσεις για να ερμηνεύσουν κοινωνίες που έχουν χαθεί για πάντα. Αυτές οι σκέψεις, από τον Δαρβίνο μέχρι σήμερα, επισημαίνει ο συγγραφέας, έχουν εμπνεύσει ολοκληρωτικά καθεστώτα και αιμοδιψείς εξουσίες, όπως το απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής και τη ναζιστική εξουσία, εξευγενίζοντας ή δικαιολογώντας σύγχρονα ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ναζιστική ιδεολογία, που επινόησε την «φαντασίωση για τους Ινδογερμανούς», μια παραλλαγή της θεωρίας των Iνδοευρωπαίων που χάρισε στον κατακτητικό πόλεμο της Γερμανίας και την αυτοεικόνα των λεγόμενων Αρίων ένα υποτιθέμενο ιστορικό υπόβαθρο. Αλλά πολύ ενδιαφέρουσα είναι επίσης και η αναφορά στη λεγόμενη «θεωρία της μεγάλης αντικατάστασης», την αντιμεταναστευτική ρητορική που έχει τις ρίζες στη δεκαετία του 1970 και αντλεί την πραγματολογική και πολιτική της νομιμοποίηση στις ιδέες περί εισβολών από ορδές αγρίων στην προϊστορία. 

Οι τελευταίες ημέρες του Αυγούστου σηματοδοτούν επετειακά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου το 1949 στα βουνά της δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου. Μια περίοδος που αντιμετωπίζεται ακόμη με επιφύλαξη και προκαταλήψεις, πολύ κοντινή και ταυτόχρονα εντελώς απρόσιτη.

Μια πρόσφατη επανακυκλοφορία ενός λησμονημένου βιβλίου από τις εκδόσεις Τόπος, προσφέρει μια πραγματικά σπάνια ματιά στον ψυχισμό των ηττημένων του εμφυλίου. Η συλλογή Αρματωμένα χρόνια γράφτηκε το 1954 από τον πολιτικό πρόσφυγα στη Ρουμανία και τη Ρωσία Μήτσο Αλεξανδρόπουλο. Στις ιστορίες αυτές που γράφονται κυρίως σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, σαν σελίδες ενός παλιού ημερολογίου, μιλούν οι άνθρωποι που βρέθηκαν με ένα τουφέκι στον ώμο να πολεμούν τα αδέρφια τους. Ο συγγραφέας άλλωστε βρέθηκε ο ίδιος στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας το 1948 και 1949, ως μαχητής και ως δημοσιογράφος, συγκεντρώνοντας ένα μοναδικό βιωματικό υλικό. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας από τους ήρωές του κρατά πάνω ένα χοντρό σημειωματάριο όπου καταγράφει όλη την αντάρτικη ζωή του. 

Το ενδιαφέρον είναι ότι σε αντίθεση με την καθιερωμένη κομματική λογοτεχνία, από τις σελίδες του Αλεξανδρόπουλου λείπει ο ηρωικός τόνος, η έπαρση και η αισιοδοξία που χαρακτήριζε τα έργα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Οι ήρωες πονούν και πεθαίνουν, ταλαιπωρούνται και τσακίζονται. Αναπτύσσουν την ηθική τους, όχι χωρίς αντιφάσεις, αναζητούν το νόημα μιας πολύ σκληρής εποχής στη συλλογικότητα. Ήταν το δεύτερο βιβλίο του συγγραφέα, σε μια μεγάλη πορεία που άφησε λογοτεχνία και κριτική και κορυφώθηκε το 2001, όταν του απονεμήθηκε το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.  

Το βιβλίο εντάσσεται σε μια αξιόλογη σειρά των εκδόσεων Τόπος που επαναφέρουν στην κυκλοφορία «μικρά σε έκταση αλλά μεγάλα ως προς το εκτόπισμά τους κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας που περιέπεσαν σε κατάσταση λήθης», όπως αναφέρεται σχετικά. «Κείμενα κλασικά που η αειθαλής αξία τους επιτάσσει το ξαναδιάβασμά τους υπό το φως της εποχής μας».  

Ο Αλέξης Τσίπρας είπε συγκεκριμένα:

Η Βάρη, στους πρόποδες του Υμηττού, ένας τόπος με αραιή δόμηση, αγροτικό παρελθόν και ανάγκες που δεν έχουν σχέση με τον συμπαγή αστικό ιστό της Βούλας δίπλα του.
Ενώ η Βουλιαγμένη, μία περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, που χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία, κινδυνεύει να απορροφηθεί από το τσιμέντο που την απειλεί. Να γίνει ένα τεράστιο ξενοδοχείο, όπως κι η Βάρκιζα που έχει ξεχαστεί.

Οι αναφορές αυτές προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του Δημάρχου Γρηγόρη Κωνσταντέλλου.

Όμως το γάντι σήκωσε και η Μαίρη Φουρναράκη, που είναι «σαρξ εκ της σαρκός» της Βουλιαγμένης, κόρη ενός από τους πρώτους Κοινοτάρχες Βουλιαγμένης που η ίδια συνεχίζει μια παράδοση αφοσίωσης στην τοπική κοινωνία. Με ανάρτησή της στο Facebook, έγραψε:

Μόλις δύο ημέρες μετά τις δημόσιες δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος χρησιμοποίησε τη Βουλιαγμένη ως παράδειγμα για να υποστηρίξει την ανάγκη αύξησης του αριθμού των δήμων της χώρας κατά περίπου εκατό, και μόλις μία ημέρα μετά την τεκμηριωμένη απάντηση του Δημάρχου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης στις θέσεις αυτές, δημοσιεύεται άρθρο που επιχειρεί να αποδείξει ακριβώς το ίδιο: ότι η Βουλιαγμένη θα ήταν σήμερα καλύτερα εάν δεν είχε ενταχθεί στον «Καλλικράτη» και είχε παραμείνει αυτόνομος δήμος.

Ο καθένας μπορεί να κρίνει μόνος του αν πρόκειται για μια απλή χρονική σύμπτωση ή για την προσπάθεια να ενισχυθεί εκ των υστέρων μια αδύναμη πολιτική θέση που ήδη διατυπώθηκε δημόσια. Όπως μπορεί επίσης να αναρωτηθεί από που αλλά και από ποιον προήλθαν οι πληροφορίες στις οποίες στηρίχθηκαν οι σχετικές αβάσιμες δημόσιες αναφορές για τη Βουλιαγμένη αλλά και κατά πόσο ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Ας αφήσουμε όμως τα ερωτήματα στην άκρη και ας δούμε τα γεγονότα.

Το βασικό επιχείρημα του άρθρου είναι ότι η Βουλιαγμένη θα ήταν σήμερα σε καλύτερη μοίρα εάν είχε παραμείνει ένας αυτόνομος δήμος περίπου 5.000 κατοίκων.

Πρόκειται για μια θέση που μπορεί να ακούγεται ελκυστική σε όσους αντιμετωπίζουν την αυτοδιοίκηση με όρους ρομαντισμού και νοσταλγίας. Δεν αντέχει όμως ούτε στην κοινή λογική ούτε, κυρίως, στην πραγματικότητα.

Γιατί η πραγματικότητα λέει ότι από το 2014 μέχρι σήμερα η Βουλιαγμένη, ως ισότιμο τμήμα ενός ισχυρού και οικονομικά εύρωστου Δήμου, γνώρισε τη μεγαλύτερη περίοδο επενδύσεων, έργων και θεσμικής ενίσχυσης στη σύγχρονη ιστορία της.

Απέκτησε νέους αγωγούς αποχέτευσης ακαθάρτων υδάτων στην οδό Απόλλωνος, δίνοντας οριστικό τέλος στις υπερχειλίσεις που δεκαετίες κάθε καλοκαίρι επιβαρύνουν με ρύπους έναν από τους ομορφότερους κόλπους της χώρας.

Απέκτησε ολοκληρωμένο δίκτυο αποχέτευσης ομβρίων, έργο προϋπολογισμού περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ, χάρη στο οποίο η πόλη δεν πλημμυρίζει πλέον σε κάθε ισχυρή ή ακόμα και μέτρια βροχόπτωση.

Απέκτησε τη νέα βιοκλιματική Πλατεία Νυμφών, έναν δημόσιο χώρο υψηλής αισθητικής που αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη χώρα.

Η μαρίνα Βουλιαγμένης ανακατασκευάστηκε πλήρως. Απομακρύνθηκαν τοξικά και χημικά απόβλητα και ρύποι από τον βυθό της, δημιουργήθηκαν σύγχρονες περιβαλλοντικές υποδομές και η μαρίνα αποτελεί πλέον μία από τις πλέον σύγχρονες εγκαταστάσεις της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Ο Αστέρας Βουλιαγμένης ολοκλήρωσε τη μεγάλη επένδυσή του μειώνοντας την έκταση του κατά 15.000 τμ δόμησης και αποτελεί σήμερα το κορυφαίο ξενοδοχειακό συγκρότημα της χώρας, φιλοξενώντας προσωπικότητες και αρχηγούς κρατών από όλο τον κόσμο.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι όλα αυτά έγιναν χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της περιοχής. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 ετών συνενωμένης λειτουργίας στο πλαίσιο του νέου δημοτικού σχήματος, οι συνολικές τουριστικές κλίνες της Βουλιαγμένης μειώθηκαν κατά περίπου 600, δηλαδή 22%-25% αποδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη μπορεί να συμβαδίζει με την προστασία της φυσιογνωμίας της Βουλιαγμένης.

Τα δημοτικά ακίνητα ανακαινίστηκαν πλήρως, αξιοποιήθηκαν μέσω διαφανών διαγωνισμών και αποφέρουν σήμερα οκταπλάσια σε σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν έσοδα στον Δήμο, ενώ παράλληλα αναβαθμίζουν αισθητικά την εικόνα της πόλης.

Το φυσικό περιβάλλον προστατεύεται περισσότερο από ποτέ. Ο Δήμος έχει προχωρήσει σε σημαντικές δικαστικές παρεμβάσεις για τις εκτάσεις της φερόμενης εκκλησιαστικής περιουσίας, αμφισβητώντας για πρώτη φορά με ισχυρή νομική τεκμηρίωση ακόμη και το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς. Παράλληλα έχει προσφύγει στην Ελληνική δικαιοσύνη για την υπόθεση της Ακτής  Βουλιαγμένης, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω διεκδικήσεις εκτάσεων παρατύπως παρανόμως άλλοι δημόσιοι ή ιδιωτικοί οργανισμοί και νομικά πρόσωπα κατέλαβαν με στόχο την επιστροφή τους στην ιδιοκτησία διοίκηση και διαχείριση της πόλης.

Την ίδια στιγμή, η Πολιτική Προστασία του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης διαθέτει σήμερα τον μεγαλύτερο και πλέον σύγχρονο δημοτικό επιχειρησιακό μηχανισμό της χώρας. Επιχειρησιακό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων, συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών που επιχειρούν σε 24ωρη βάση, ισχυρό στόλο οχημάτων, μόνιμο προσωπικό και δεκάδες  εθελοντές συνθέτουν μια δύναμη που συγκρίνεται μόνο με έναν μεγάλο πυροσβεστικό σταθμό και δεν διαθέτει κανένας άλλος δήμος στην χώρα. Δεν είναι τυχαίο ότι κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην πόλη ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αναγνώρισε δημόσια ότι η συγκεκριμένη λειτουργία αποτέλεσε πρότυπο για όλη τη χώρα και ότι η Κρατική Πολιτική Προστασία έμαθε από τις εφαρμογές και το παράδειγμα του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. 

Υπάρχει όμως και μία προσωπική διάσταση που οφείλω να καταθέσω. Το 2010, όταν τέθηκε σε εφαρμογή το σχέδιο «Καλλικράτης», οι περισσότεροι δήμοι που επρόκειτο να συνενωθούν αντιμετώπισαν την προοπτική αυτή με επιφυλάξεις ή και με ανοιχτή αντίθεση. Το ίδιο συνέβη και στη Βουλιαγμένη. Ως Δημοτικός Σύμβουλος του τότε Δήμου Βουλιαγμένης συμμετείχα στην ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου που εξέφραζε την αντίθεσή μας στη συνένωση και την υπερψήφισα.

Η ιστορία, όμως, απέδειξε ότι δεν είχαμε δίκιο. Δεκαέξι χρόνια μετά, έχω τη γενναιότητα και την ειλικρίνεια να το αναγνωρίσω δημόσια. Η Βουλιαγμένη, ως ισότιμο και αναπόσπαστο τμήμα του μεγαλύτερου και ισχυρότερου Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, όχι μόνο δεν υποβαθμίστηκε, αλλά γνώρισε τη σημαντικότερη περίοδο ανάπτυξης και προόδου στη σύγχρονη ιστορία της. Με όραμα, στρατηγικό σχεδιασμό και τη διοικητική ικανότητα του εξαιρετικού Δημάρχου Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, η πόλη απέκτησε έργα, υποδομές, θεσμική ισχύ και προοπτικές που ένας αυτόνομος μικρός δήμος, όσο καλή διάθεση κι αν υπήρχε, δύσκολα θα μπορούσε να εξασφαλίσει. Η πραγματικότητα, τελικά, είναι ο πιο αυστηρός αλλά και ο πιο δίκαιος κριτής των επιλογών μας.

Και εδώ γεννάται ένα απλό ερώτημα, στο οποίο το άρθρο αποφεύγει επιμελώς να απαντήσει.

Με ποια οικονομική δυνατότητα θα μπορούσε ένας αυτόνομος δήμος 5.000 κατοίκων να υλοποιήσει έργα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ; Με ποιες τεχνικές υπηρεσίες; Με ποιο νομικό επιτελείο θα έδινε τις μάχες που δίνει σήμερα; Με ποιους πόρους θα διεκδικούσε ευρωπαϊκές και εθνικές χρηματοδοτήσεις; Με ποια επιχειρησιακή επάρκεια θα είχε δημιουργήσει έναν από τους ισχυρότερους μηχανισμούς Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα;

Η απάντηση είναι προφανής.

Δεν θα μπορούσε. Αλλά και εάν ακόμα υποθέσουμε ότι μπορούσε γιατί δεν τα έπραξε όσο ήταν αυτόνομος δήμος;

Αυτό ακριβώς αποδεικνύει η ίδια η πραγματικότητα.

Η Βουλιαγμένη δεν έχασε από τη συμμετοχή της στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Αντίθετα, απέκτησε πρόσβαση σε οικονομικούς πόρους, σε ισχυρές τεχνικές υπηρεσίες, σε πολυεπίπεδη τεχνογνωσία, σε εξειδικευμένη νομική υποστήριξη, σε ευρωπαϊκά προγράμματα και σε ένα επίπεδο θεσμικής και επιχειρησιακής επάρκειας που κανένας μικρός αυτόνομος δήμος δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει. Αξίζει δεν να σημειωθεί ότι η συνένωση των τριών δήμων ήταν από τις αρμονικότερες που έγιναν στην χώρα, έλαβε χώρα γρήγορα ομαλά και απολύτως λειτουργικά χωρίς υποσημειώσεις τριβές και παρανοήσεις.

Βέβαια η νοσταλγία είναι δικαίωμα του καθενός. Δεν μπορεί όμως να υποκαθιστά τα πραγματικά γεγονότα.

Η Βουλιαγμένη του 2026 είναι ασφαλέστερη, ομορφότερη, πιο ισχυρή οικονομικά, καλύτερα προστατευμένη από κίνδυνους και με μεγαλύτερη επιρροή από οποιαδήποτε άλλη περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της.

Και υπάρχει ακόμη ένα γεγονός που όσοι επιμένουν να εμφανίζονται ως αυτόκλητοι υπερασπιστές της πόλης αποφεύγουν συστηματικά να αναφέρουν.

Οι ίδιοι οι κάτοικοι της Βουλιαγμένης έχουν ήδη αποφανθεί. Με την ψήφο τους έδωσαν στον Γρηγόρη Κωνσταντέλλο ποσοστά μακράν υψηλότερα ακόμη και από εκείνα που είχαν καταγράψει σοβαροί ιστορικοί δήμαρχοι της πόλης. Η εμπιστοσύνη τους δεν βασίστηκε σε συνθήματα ούτε σε νοσταλγικές αφηγήσεις. Βασίστηκε στο έργο που έβλεπαν και βλέπουν καθημερινά γύρω τους.

Και απέναντι στα έργα, τα αποτελέσματα και την πραγματικότητα, καμία πολιτική αφήγηση και κανένα άρθρο δεν αρκεί για να πείσει ότι η Βουλιαγμένη θα ήταν σήμερα καλύτερα, αν είχε μείνει στάσιμη στο χθες αναμένοντας την έλευση των τετελεσμένων που το κράτος θα είχε σχεδιάσει για αυτήν χωρίς όμως αυτήν.

Στη Βουλιαγμένη κάποιοι κάτοικοι έφτασαν στα δικαστήρια για να σταματήσουν την ανάπλαση της πλατείας Νυμφών. Στη Βούλα οι αντιδράσεις για την ανάπλαση της πλατείας Ιμίων είναι πιο ήπιες, αν και δεν έλειψαν ούτε εκεί οι προτάσεις για νομικές ενέργειες. Είναι ένα ενδιαφέρον «σύνδρομο της πλατείας»: Βρίσκεται μια μερίδα πολιτών που καταγγέλλει τη δημοτική αρχή διότι θέλει να εκσυγχρονίσει κεντρικές υποδομές της πόλης.  

Στην πραγματικότητα, η κριτική στη δημοτική διοίκηση Κωνσταντέλλου θα έπρεπε να εστιάζει στο ότι άφησε την πλατεία Ιμίων τόσα χρόνια στον αυτόματο, σε μια διευθέτηση του δημόσιου χώρου που έγινε πριν 30 χρόνια, για μια διαφορετική πόλη. Ότι προχώρησε καθυστερημένα στον αναγκαίο ριζικό αναπροσανατολισμό της φιλοσοφίας για τη χρήση του χώρου.

Μην ξεχνάμε ότι η Βούλα το 1996, επί Άγγελου Αποστολάτου, του Δημάρχου που βάφτισε τότε τα πεζοδρόμια της λεωφόρου Βασιλέως Παύλου «πλατεία Ιμίων», ήταν ένα απομονωμένο προάστιο των 18.000 μόνιμων κατοίκων (απογραφή 1991). Είχε μια περιορισμένη τοπική αγορά που εξυπηρετούσε κατά βάση τους περιοίκους.

Όμως στη Βούλα πλέον το 2026 κατοικούν μόνιμα σχεδόν τα διπλάσια άτομα (31.500 κατά την απογραφή του 2021). Η πλατεία της αποτελεί κέντρο του ενιαίου πια Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και δέχεται επισκέπτες από όλες τις δημοτικές ενότητες σε μια λειτουργία κέντρου μιας διευρυμένης ενιαίας πόλης. 

Εννοείται ότι ο δημόσιος αυτός χώρος προσαρμόστηκε στις νέες ανάγκες που κλήθηκε να καλύψει. Οι επιχειρήσεις εστίασης πλήθυναν, τα τραπεζοκαθίσματα κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος της πλατείας. Ελλείψει κεντρικού σχεδιασμού, κάθε επιχειρηματίας πρόβαλλε στο δημόσιο χώρο τις δικές του προσδοκίες και αισθητικές απόψεις, ανταποκρινόμενος φυσικά στη ζήτηση της αγοράς που δημιουργήθηκε, αλλά πρωτίστως κυνηγώντας το ατομικό συμφέρον.

Η δημοτική αρχή περιορίστηκε στον έλεγχο της λειτουργίας της πλατείας: Την τήρηση του ωραρίου, τα όρια των τραπεζοκαθισμάτων, την επιβολή φίλτρων στις καμινάδες. Έφτασε όμως η ώρα να ζυγίσει συνολικά το συμφέρον της πόλης και να κάνει ένα νέο σχεδιασμό. Απαιτήθηκε ένας σχεδιασμός που δεν θα υπηρετεί μεμονωμένα τις υπάρχουσες επιχειρήσεις, που σήμερα λειτουργούν, αύριο κλείνουν και αντικαθίστανται από άλλες, αλλά θα είναι προσανατολισμένος στις επόμενες δεκαετίες χρήσης του χώρου από τους πολίτες. 

Και ο χρόνος των έργων; Δεν καθυστέρησε η παράδοση της πλατείας; Η πλατεία είναι ήδη λειτουργική εδώ και πολλές εβδομάδες, ενώ τα έργα ξεκίνησαν στα μέσα του Ιανουαρίου. Δεν έχει βέβαια την τελική της εικόνα. Πρόκειται όμως για χρόνο ρεκόρ δεδομένων των τεχνικών δυσκολιών που συνάντησαν τα συνεργεία αλλά και λόγω των ευρύτερων συνθηκών έλλειψης εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού στα έργα του Λεκανοπεδίου. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτήθηκε η συνεργασία και τρίτων φορέων για την επίλυση προβλημάτων που ανέκυπταν, ενώ και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες ακύρωσαν κάποιες ημέρες εργασιών. Ένα έργο που βάσει των προδιαγραφών του έχει συμβατικό χρόνο παράδοσης 24 μήνες, σύμφωνα με τους πίνακες του ΤΕΕ, δόθηκε σε χρήση σε κάτι περισσότερο από 5 μήνες. Είναι εκτός πραγματικότητας η κριτική της καθυστέρησης.

Δεν επλήγησαν όμως κάποιες επιχειρήσεις; Πράγματι, κάποια εμπορικά καταστήματα σημείωσαν κάθετη πτώση του τζίρου τους κατά τις εβδομάδες που η πρόσβαση στην πλατεία ήταν δυσχερής. Τι θα μπορούσε να γίνει όμως; Θα μπορούσε ένας στρατηγικός δημοτικός σχεδιασμός για το πιο κεντρικό σημείο της πόλης να ματαιωθεί για τον λόγο αυτό;

Η δημοτική αρχή άλλωστε έδειξε μεγάλη ευαισθησία στα αιτήματα των επιχειρηματιών της πλατείας. Επιδίωξε επανειλημμένα τη διαβούλευση και τη συνεννόηση, υιοθετώντας σχεδόν πλήρως τα αιτήματα της μικρής αυτής κοινότητας ανθρώπων. Το έργο ανάπλασης θα είχε ολοκληρωθεί προ πολλού αν δεν εισακούγονταν οι «φωνές» των επιχειρηματιών που ζήτησαν επανειλημμένα αναβολή της έναρξης των εργασιών για να προλάβουν τη μια εποχική κίνηση μετά την άλλη.

Στην πιο πρόσφατη διαδικασία συνεννόησης, μέσα στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος δέχτηκε και προώθησε στον εργολάβο ακόμα και ένα αίτημα καθαρά τεχνικό, ως προς τη φορά κατεύθυνσης των συνεργείων. Το μόνο που δεν δέχτηκε ήταν το μηδενιστικό αίτημα «μην κάνετε τίποτα». 

Φυσικά, η εικόνα σήμερα αδικεί το έργο. Δίνει ίσως τροφή στους μηδενιστές σας-τα-λεγα-κηδες του διαδικτύου που αισθάνονται προσωρινά δικαιωμένοι κρίνοντας από το ανοιχτό εργοτάξιο. Ωστόσο, η εμπειρία της πλατείας Νυμφών στη Βουλιαγμένη δείχνει ότι απαιτείται κάποιος χρόνος για ένα τέτοιο έργο ώστε να ωριμάσει. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι τη νέα πλατεία Ιμίων μελέτησε και σχεδίασε η ίδια ομάδα που υλοποίησε και την πλατεία της Βουλιαγμένης. 

Με αποστολές προσωπικού και οχημάτων, η Πολιτική Προστασία του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης συμμετέχει ενεργά στην εθνική προσπάθεια αντιμετώπισης των μεγάλων πυρκαγιών που πλήττουν τη χώρα, αποδεικνύοντας έμπρακτα την επιχειρησιακή της ετοιμότητα και την αλληλεγγύη της προς τις περιοχές που δοκιμάζονται.

Σήμερα, στη μάχη με τις φλόγες ρίχτηκε και το μεγαλύτερο πυροσβεστικό όχημα του στόλου του Δήμου, χωρητικότητας 20.000 λίτρων νερού, το οποίο επιχειρεί στα Βίλια, ενισχύοντας τις δυνάμεις της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σε ένα από τα πλέον απαιτητικά πύρινα μέτωπα.

Χθες, ο Δήμος απέστειλε πυροσβεστικό όχημα, επανδρωμένο με τετραμελές πλήρωμα, στη Βένιζα Μεγάρων, όπου συνέδραμε στις επιχειρήσεις κατάσβεσης, ανταποκρινόμενος άμεσα στις αυξημένες ανάγκες του επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Παράλληλα, παρά τη διάθεση δυνάμεων εκτός των διοικητικών ορίων του, η Πολιτική Προστασία του Δήμου παραμένει σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα για την προστασία της πόλης. Το Επιχειρησιακό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων λειτουργεί σε 24ωρη βάση, οι επίγειες περιπολίες συνεχίζονται αδιάλειπτα, ενώ το σύστημα επιτήρησης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) παρακολουθεί διαρκώς τις δασικές και ευαίσθητες περιοχές, ώστε να εξασφαλίζεται η άμεση επέμβαση σε κάθε πιθανό συμβάν.

Ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης εκφράζει τον βαθύ σεβασμό και την ευγνωμοσύνη του προς τους άνδρες και τις γυναίκες του Πυροσβεστικού Σώματος, της Πολιτικής Προστασίας, τους εθελοντές και όλους όσοι δίνουν, με αυταπάρνηση και υψηλό αίσθημα καθήκοντος, τη μάχη απέναντι στις φλόγες.

Η σκέψη όλων μας βρίσκεται δίπλα στους συμπολίτες μας που δοκιμάζονται. Ευχή όλων είναι οι πυρκαγιές να τεθούν το συντομότερο δυνατό υπό έλεγχο, να προστατευθούν οι ανθρώπινες ζωές, οι περιουσίες και το φυσικό περιβάλλον.

Μια σειρά διατάξεων, όπως η πρόβλεψη για ηλεκτρονική συμμετοχή στις δημοτικές εκλογές και η θέσπιση ενός δημοτικού συμβουλίου νέων συγκαταλέγονται στις καινοτομίες που φιλοδοξούν να αλλάξουν τον τρόπο συμμετοχής της κοινωνίας στα της αυτοδιοίκησης. Από την άλλη, η κατάργηση του δεύτερου γύρου εκλογών για την ανάδειξη Δημάρχου, ενδέχεται να συμβάλει στον περιορισμό της πολιτικής νομιμοποίησης των δημοτικών αρχών. Παρακάτω, συγκεντρώνονται οι βασικότερες αλλαγές που επιφέρει ο νέος νόμος, με σημείο αναφοράς τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.

Ηλεκτρονική συμμετοχή

Ο νέος νόμος δεν τροποποιεί τα βασικά χαρακτηριστικά του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Τα όρια δεν αλλάζουν, οι τρεις Δημοτικές Κοινότητες εξακολουθούν να υφίστανται ως διοικητικές μονάδες με αρμοδιότητες και εκλέγουν συμβούλιο και πρόεδρο. Τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου παραμένουν 35 και η θητεία των δημοτικών διοικήσεων θα εξακολουθήσει να είναι 5ετής.

Μια διαφορά του νομοθετήματος συνιστά η πρόβλεψη οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές να διεξάγονται στο εξής την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου (αντί του Οκτωβρίου), συντομεύοντας έτσι τη μεταβατική περίοδο μεταξύ παλιάς και νέας διοίκησης η οποία αναλαμβάνει την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους των εκλογών (άρθρο 35). Στο εξής όμως, η συμμετοχή στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές θα μπορεί να γίνει και με ηλεκτρονικό τρόπο, γεγονός που θα διευκολύνει ψηφοφόρους με δυσκολίες μετακίνησης ή δημότες που διαμένουν μόνιμα εκτός Δήμου την ημέρα της ψηφοφορίας (άρθρο 38). Προϋπόθεση για να διεξαχθεί ηλεκτρονική ψηφοφορία σε έναν Δήμο είναι οι εγγεγραμμένοι στον ειδικό εκλογικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου να φτάνουν τον αριθμό των 30 (άρθρο 40).

Μια επίσης σημαντική αλλαγή για την εκλογική διαδικασία στον Δήμο των 3Β είναι η κατάργηση των εκλογικών περιφερειών. Από το 2011 μέχρι και σήμερα η κάθε δημοτική ενότητα αντιπροσωπευόταν με συγκεκριμένο αριθμό εδρών στο Δημοτικό Συμβούλιο και οι υποψήφιοι σύμβουλοι όφειλαν να επιλέξουν σε ποια εκλογική περιφέρεια θα ήταν υποψήφιοι (Βάρη, Βούλα ή Βουλιαγμένη). Ο Δήμος από τις επόμενες κάλπες θα θεωρείται ενιαίος εκλογικά και τα ψηφοδέλτια θα είναι πανομοιότυπα (άρθρο 44) στο σκέλος των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων.

Επίσης, θα περιοριστούν σε αριθμό οι ομάδες των δημοτικών παρατάξεων, τερματίζοντας τα ψηφοδέλτια «σεντόνια» που κυριάρχησαν το 2023. Στις εκλογές του 2028 ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων δημοτικών συμβούλων μίας παράταξης στα 3Β θα είναι 35 και ο ανώτερος 79 (+125%). Στον αριθμό αυτό, ο νόμος προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής επιπλέον 4 υποψηφίων (+10% των εδρών του ΔΣ) αν αυτοί είναι κάτω των 30 ετών (άρθρο 47).

Εναλλακτική ψήφος

Το πιο ριζοσπαστικό εκλογικό μέτρο του νέου νομοθετήματος είναι η κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών στην αυτοδιοίκηση. Για την ανάδειξη ενός Δημάρχου απαιτείται ο συνδυασμός του να συγκεντρώσει την πρώτη Κυριακή ποσοστό 42% συν μία ψήφο (άρθρο 56) ώστε να καταλάβει τα 3/5 των εδρών. Αν κανένας συνδυασμός δεν φτάσει το ποσοστό αυτό, τότε το Πρωτοδικείο προχωρά στο λεγόμενο «δεύτερο στάδιο προσμέτρησης» (άρθρο 57) στο οποίο: Στις ψήφους των δύο επικρατέστερων συνδυασμών αθροίζονται οι εναλλακτικές ψήφοι. Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται αυτός που έλαβε την πλειοψηφία.

Τι είναι όμως η «εναλλακτική ψήφος»; Σε κάθε ψηφοδέλτιο κάτω από τους υποψηφίους ενός συνδυασμού παρατίθενται τα ονόματα και των λοιπών συνδυασμών και με παρένθεση το όνομα του υποψηφίου δημάρχου (άρθρο 52). Οι εκλογείς λοιπόν μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να σημειώσουν σταυρό και σε έναν ακόμη συνδυασμό εκτός από αυτόν που πρωτίστως επιλέγουν να θέσουν στην κάλπη.

Συνολικά, επομένως, σε καθένα από τα ψηφοδέλτια του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, οι εκλογείς μπορούν να θέσουν από 0 ως 4 σταυρούς προτίμησης σε υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους, από 0 ως 2 σταυρούς στους υποψηφίους συμβούλους δημοτικής κοινότητας και 1 σταυρό σε μια ακόμη δημοτική παράταξη. Η τελευταία ψήφος θα προσμετρηθεί μόνο αν προέρχεται από ψηφοδέλτιο συνδυασμού που δεν μετέχει στο δεύτερο στάδιο. 

Επιπλέον, ο νέος νόμος παγιώνει την πρόβλεψη που εφαρμόστηκε πρώτη φορά κατά τις προηγούμενες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, ότι ένας συνδυασμός οφείλει να συγκεντρώσει τουλάχιστον το 3% του εκλογικού σώματος προκειμένου να συμμετέχει στην κατανομή των εδρών. 

Δημοτικοί σύμβουλοι «επικρατείας»

Μια αρκετά ενδιαφέρουσα καινοτομία του νέου κώδικα είναι η πρόβλεψη να εκλέγονται στο Δημοτικό Συμβούλιο πρόσωπα κύρους και εμπιστοσύνης, χωρίς να χρειάζονται να διεκδικήσουν σταυρό προτίμησης (άρθρο 47). Για τον Δήμο των 3Β προβλέπονται ως 3 υποψήφιοι άνευ σταυρού για κάθε συνδυασμό. Οι σύμβουλοι αυτοί καταλαμβάνουν πρώτοι τις έδρες στην κατανομή και προέρχονται αποκλειστικά από τον συνδυασμό που αναδεικνύεται νικητής των εκλογών.

Μια ακόμη καινοτομία που προσομοιάζει με το εθνικό κοινοβούλιο είναι η δυνατότητα που δίνει πλέον ο κώδικας σε ανεξαρτητοποιηθέντες ή διαγραφέντες συμβούλους να συγκροτήσουν νέα παράταξη μειοψηφίας (άρθρο 116) εφόσον αντιπροσωπεύουν το 1/4 του σώματος – στην περίπτωση των 3Β, απαιτούνται 9 σύμβουλοι. Υπογραμμίζεται πάντως στον κώδικα ότι η παράταξη αυτή δεν μπορεί να καταστεί θεσμικά παράταξη της πλειοψηφίας, ακόμη και αν διαθέτει περισσότερα μέλη από αυτήν του Δημάρχου.  

Συμβούλιο Νέων

Ένας θεσμός στοίχημα για την αναζωογόνηση του δυναμικού που εμπλέκεται στην αυτοδιοίκηση είναι τα συμβούλια νέων που θα συγκροτηθούν σε όλους τους δήμους με πληθυσμό άνω των 2.000 κατοίκων (άρθρο 156). Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης το συμβούλιο νέων θα αποτελείται από 7 μέλη και η σύνθεσή του θα εκλέγεται με καθολική ηλεκτρονική ψηφοφορία δύο φορές σε μια αυτοδιοικητική θητεία. Δικαίωμα να θέσουν υποψηφιότητα αλλά και να ψηφίσουν για το συμβούλιο νέων έχουν όσοι το έτος διεξαγωγής των εκλογών δεν έχουν συμπληρώσει το 29ο έτος της ηλικίας τους. Η εκλογή γίνεται με λίστα και δεν προβλέπεται η συγκρότηση συνδυασμών (άρθρο 158). Ο πρόεδρος του συμβουλίου νέων εκλέγεται μεταξύ των μελών του με φανερή ψηφοφορία και μετέχει με δικαίωμα λόγου στο Δημοτικό Συμβούλιο (άρθρο 160). 

Ο νέος κώδικας τακτοποιεί οριστικά και έναν ακόμη θεσμό που περιβαλλόταν με ασάφεια στις προηγούμενες θεσμικές μεταρρυθμίσεις της αυτοδιοίκησης. Τα τοπικά δημοψηφίσματα ορίζεται ότι θα έχουν αποκλειστικά συμβουλευτικό χαρακτήρα και το αποτέλεσμά τους θα αποτελεί «απλή γνώμη προς το οικείο συμβούλιο» (άρθρο 173). Με μια σειρά επιπλέον προβλέψεων, οριοθετείται η εμβέλεια των θεμάτων που μπορεί να περιλαμβάνει και ορίζεται ότι η διενέργεια του δημοψηφίσματος και το ερώτημα που θα διατυπώνεται θα υποβάλλεται υποχρεωτικά κεντρικά στο κράτος για έλεγχο της νομιμότητάς του. Η διεξαγωγή του δημοτικού δημοψηφίσματος θα γίνεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο (άρθρο 178). 

Μετάδοση συνεδριάσεων

Στους θεσμούς που η νέα κωδικοποιημένη νομοθεσία παγιώνει συγκαταλέγεται και ο Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης (άρθρο 152). Το νομοθέτημα περιγράφει ένα «πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας», το οποίο εκλέγεται από το Δημοτικό Συμβούλιο τους πρώτους δύο μήνες κάθε θητείας. Για την ανάδειξη του Συμπαραστάτη απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 2/3 του σώματος, όμως προβλέπεται ότι αν οι ψηφοφορίες αποβούν άκαρπες, τότε ο Επόπτης νομιμότητας, επιλέγει έναν από τους υποψηφίους. 

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τον νέο κώδικα η ζωντανή μετάδοση των συνεδριάσεων των δημοτικών συμβουλίων στο διαδίκτυο καθίσταται υποχρεωτική (άρθρο 122). Ένα πεδίο στο οποίο πρωτοπόρησε ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, καθώς ήταν από τους πρώτους που ήδη το 2015 υιοθέτησε αυτό το μέτρο διαφάνειας των διαδικασιών, επιτρέποντας για πρώτη φορά σε εκατοντάδες δημότες κάθε φορά να παρακολουθούν τις συζητήσεις και αποφάσεις της πόλης, πλέον συνιστά υποχρέωση όλων των ΟΤΑ, ανεξαρτήτως μεγέθους.