اندازه گیری pH مهم است زیرا گیاهان برای جذب مواد مغذی برای زنده ماندن و رشد به pH صحیح تکیه می کنند و ان را به بخش مهمی از حفظ یک باغ سالم تبدیل می کنند. اکثر گیاهان نیاز به سطح pH بین 6.0 و 7.5 دارند، با این حال، مهم است که الزامات pH را برای گیاه خاصی که در حال رشد هستید، تحقیق کنید.
برای رشد موفقیت امیز گیاهان، ازمایش خاک به شما کمک می کند تا سطح pH فعلی را یاد بگیرید و اگر نیاز به ایجاد هر گونه تغییر دارید. اگر شما نیاز به افزایش یا کاهش pH در خاک دارید، ترکیبات رایج زیادی وجود دارد که می توانید به خاک اضافه کنید و هنگامی که pH صحیح براورده می شود، باید گیاهان سالم و مولد داشته باشید.
چه چیزی بر pH خاک تاثیر می گذارد؟
مقدار pH خاک عمدتا تحت تاثیر مواد اصلی در هنگام تشکیل خاک قرار می گیرد. خاک هایی که معمولا از سنگ های پایه / قلیایی ایجاد می شوند
pH خاک نیز تحت تاثیر بارندگی قرار می گیرد زمانی که اب از لایه های خاک عبور می کند، معمولا خاک را به دلیل عناصر اسیدی جایگزین مواد مغذی قلیایی مانند کلسیم و منیزیم اسیدی تر می کند.
امونیاک یا اوره موجود در کود و تجزیه مواد آلی نیز می تواند pH خاک را کاهش دهد، بنابراین آن را اسیدی تر میکند.
عواملی که قبل از تنظیم pH در خاک باید در نظر گرفت
قبل از اینکه PH خاک را افزایش یا کاهش دهید، باید چند فاکتور را در نظر بگیرید.
در ابتدا، مهم است که نوع خاک خود را شناسایی کنید. به عنوان مثال، آیا خشک، شل، مرطوب، کلوخه یا بیش از یکی از این ویژگی ها است؟
تغییر pH خاک در صورتی که زهکشی خوبی داشته باشد و سست باشد، در مقایسه با خاک فشرده ای که میزان رس بالایی دارد، آسان تر است. تعیین نوع خاک شما به یافتن بهترین راه برای تغییر pH کمک می کند.
بعد، درک pH خاک است.
pH خاک به شما می گوید که چقدر اسیدی یا قلیایی است، در مقیاس 0 تا 14، با 7 خنثی، > 7 قلیایی (یا بازی)، و اسیدی <7. همانطور که قبلا ذکر شد، اکثر گیاهان به سطح pH بین 6.0 تا 7.5 نیاز دارند، این همچنین بهترین محدوده pH برای کرمهای خاکی و میکروارگانیسمهایی است که برای گیاهان شما مفید هستند.
پس از اینکه نوع خاک خود و pH خاک را شناختید، نوع گیاهی را که می خواهید رشد دهید، در نظر بگیرید، زیرا این محدوده pH را تعیین می کند. مثلا:
آزالیا، رودودندرون، مخروطیان، زغال اخته به pH 5.0-5.5 نیاز دارند.
اکثر سبزیجات، علف ها و گیاهان زینتی به pH 5.8-6.5 نیاز دارند.
اگر آنچه را که در حال رشد هستید در بالا ذکر نشده است، در مورد سطوح pH توصیه شده تحقیق کنید یا با فروشگاه باغ محلی خود صحبت کنید.
خوب، پس شما نوع خاک خود را شناسایی کرده اید، چه چیزی را می خواهید رشد دهید، و ایده خوبی از pH خاک دارید، در نهایت، باید pH خاک و منبع آب خود را آزمایش کنید.
برای آزمایش pH در خاک، میتوانید یک پروب/حسگر pH بخرید و در خانه آزمایش کنید، اما اگر هنوز به آنجا نرسیدهاید، میتوانید نمونهای را به نزدیکترین فروشگاه باغ خود بفرستید. برای آزمایش منبع آب خود می توان از همان پروب pH استفاده کرد.
چگونه pH خاک را در خانه اندازه گیری کنیم؟
ساده ترین و کارآمدترین راه برای اندازه گیری PH خاک با یک پروب یا سنسور pH است. با این حال، می توانید از نوارهای تست pH کیفی نیز استفاده کنید، که به شما یک محدوده مقیاس رنگ کلی می دهد.
استفاده از کاوشگر PH علمی اطلس برای اندازه گیری PH خاک در 4 مرحله آسان انجام می شود:
یک سوراخ به اندازه کافی عمیق برای پروب PH حفر کنید و خاک حذف شده را در یک سطل قرار دهید.
برای ایجاد گل و لای به خاک سطلی آب اضافه کنید و سنگ یا چوب را جدا کنید تا از شکستن کاوشگر pH جلوگیری کنید.
کاوشگر PH مدرج شده را در سوراخ تازه حفر شده قرار دهید.
گل را به آرامی داخل سوراخ بریزید و 25 دقیقه صبر کنید تا PH دقیق را ثبت کنید.
نحوه افزایش pH در خاک
رایج ترین روش برای افزایش pH در خاک استفاده از موادی است که حاوی نوعی آهک است. آهک / سنگ آهک به این دلیل استفاده می شود که حاوی کلسیم، منیزیم یا هر دو است که هر دو جزء قلیایی هستند.
آهک دولومیت: سنگ آهک دولومیت (کربنات کلسیم منیزیم) معمولاً در بین کشاورزان ارگانیک و معمولی برای افزایش PH خاک استفاده می شود، اما می توان از آن در خانه شما نیز استفاده کرد.
با این حال، اگر خاک شما از قبل دارای محتوای منیزیم بالایی است، از این روش استفاده نکنید زیرا منیزیم اضافی می تواند رشد را متوقف کند و در موارد شدید، ممکن است از دست دادن محصول را تجربه کنید. بنابراین، قبل از استفاده از آهک دولومیت، سطح منیزیم موجود در خاک را آزمایش کنید و اگر خاک شما دارای سطح منیزیم بالایی است، از شکل دیگری از آهک استفاده کنید.
آهک صدف صدفی: استفاده از آهک صدف ریز آسیاب شده کاملا ارگانیک است، حاوی 39 درصد کلسیم است و نه تنها می توان از آن برای افزایش سطح pH در خاک استفاده کرد، بلکه می توان از آن برای اصلاح کمبود کلسیم در خاک نیز استفاده کرد.
آهک کشاورزی: ساخته شده از سنگ آهک / گچ پودر شده، این روش معمولا استفاده می شود. با این حال، ذکر این نکته ضروری است که افزودنی های خاک آهک کشاورزی گاهی حاوی مواد شیمیایی دیگری مانند اکسید کلسیم، اکسید منیزیم و کربنات منیزیم هستند.
سنگ آهک هیدراته: علیرغم اینکه سنگ آهک پودر شده هیدراته سریعترین روش برای افزایش pH خاک است، اغلب از آن استفاده نمی شود زیرا مصرف بیش از حد خاک بسیار آسان است. اگر در خاک زیاده روی کنید، ریشه گیاه خود را می سوزانید.
توجه داشته باشید که در مورد تمام محصولات آهکی فوق، همیشه دستورالعمل های دوز سازنده را بررسی کنید تا از مصرف بیش از حد آن جلوگیری کنید.
بعد از استفاده از آهک، جوش شیرین بهترین راه برای افزایش PH خاک است، به علاوه یکی از ساده ترین، سریع ترین و مقرون به صرفه ترین روش هاست. جوش شیرین نیز یک روش بسیار ملایم است، بنابراین لازم نیست نگران آسیب زدن به گیاهان خود باشید.
پوستههای تخممرغ خشک و پودر شده نیز راهی عالی برای قلیاییتر کردن خاک شما هستند زیرا پوستههای تخممرغ دارای محتوای کلسیم بالایی هستند.
در نهایت می توان از خاکستر چوب استفاده کرد زیرا حاوی مقدار زیادی پتاسیم و کلسیم است. در حالی که استفاده از خاکستر چوب به اندازه سنگ آهک موثر نیست، با استفاده مداوم، خاکستر چوب می تواند pH خاک را به شدت افزایش دهد. اگر از این روش استفاده می کنید، مطمئن شوید که خاکستر چوب با نهال های جوانه زده یا ریشه های گیاه تماس پیدا نکند، زیرا ممکن است آسیب ببینند.
چگونه pH خاک را کاهش دهیم؟
درک چگونگی کاهش pH در خاک به اندازه افزایش pH مهم است، در صورتی که از سطح pH خاک فراتر رفته اید یا گیاه شما به خاک اسیدی نیاز دارد.
دو روش برای کاهش pH خاک عبارتند از:
سولفات آلومینیوم
گوگرد
هنگامی که سولفات آلومینیوم در خاک حل می شود، به سرعت pH را کاهش می دهد. از آنجایی که گوگرد با کمک باکتری های خاک، اسید سولفوریک را تشکیل می دهد، مدتی طول می کشد تا خاک اسیدی شود. بنابراین، سولفات آلومینیوم گزینه ارجح است.
به طور خلاصه، pH در خاک
خاک برای رشد موفقیت آمیز گیاهان به PH خاصی نیاز دارد.
اگر میخواهید PH خاک را تنظیم کنید، با اندازهگیری pH فعلی خاک شروع کنید، سپس PH هدف گیاهان خود را درک کنید. بهترین راه برای افزایش pH خاک استفاده از ترکیبات آهکی مانند آهک دولومیت و آهک کشاورزی است. با این حال، روش های دیگری مانند استفاده از جوش شیرین، پوسته تخم مرغ خرد شده یا خاکستر چوب نیز قابل استفاده است.
اگر در مورد pH خاک سؤالی دارید، یا مطمئن نیستید که کدام کاوشگر pH به بهترین وجه با نیازهای شما مطابقت دارد، دریغ نکنید با تیم کلاس جهانی ما در Atlas Scientific تماس بگیرید.
]]>
این نوع که من امسال کشت کردم که در عکسها میبینید چند نوع کاهوی برگ است یا همان که به انگلیسی leaf lettuce گفته میشود. فرق این نوع سالاد در این است که شما میتوانید برگ برگ آنرا بکنید و خود گیاه باقی میماند و ادامه حیات میدهد و در تمام فصل میتوانید از آن بهر برداری کنید.
علاقه من به این نوع سالادها پارسال زیاد شد وقتی که دیدم توی مغازهها مخلوطی از این نوع سالادها را با هم میفروشند. پس از چند بار خریدن و امتحان دیدم این بهترین نوع سالاد برای نهار است (نهار هر روز من سالاد است)
گیاه کاهو یا سالاد را میتوانید همین گونه که در تصاویر میبینید در گلدانهای کوچک یا بزرگ کشت کنید اگر فضای زیادی در اختیار دارید سعی کنید کاهو را در گلدانهای بزرگتر کشت کنید. در تصاویر که میبینید من از ظروف ماست پلاستیکی یا گلدان های نیم لیتری و یا حتی کوچکتر استفاده کردهام.
در مرحله اول کشت ظروفی که استفاده کردم حتی کوچکتر هستند و به مرور که سالادها بزرگ شدهاند آنها را به ظروف بزرگتر انتقال دادهام.
چیزی که باید در نظر داشته باشید این است که هر چه محیط گیاه کوچکتر باشد آب و کود دادن باید زود به زود انجام شود.
در این ظرفها که میبینید با در نظر گرفتن حرارت محیط هر چهار روز یک بار آبیاری میکنم. آبیاری هم بطور اتوماتیک بوسیله پمپهایی که در پس زمینه تصاویر می بینید انجام میشود.
کود هم از نوعی است که در آب حل میشود و همراه با آب به گیاه داده میشود.
گیاه کاهو نیاز به حرارت زیاد ندارد به همین دلیل من معمولا زمستانها آنرا در زیرزمین خانه کشت میکنم. زیرزمین خانه حرارت زیادی ندارد تنها با افزودن نور و گرمایی که از لامپها تولید میشود. درجه حرارت اتاق(دو متر مربع) در روز که چراغ ها روشن هستند ۲۰ درجه سانتیگراد میشود و شب ها ۱۶ درجه. در حقیقت این اتاق کوچ یک انباری است و نه اتاق ولی برای اینکار کفایت میکند.
برای کشت، اول بذر کاهو را در ظروف کوچک کشت کنید بعد از اینکه گیاه به رشد دو تا سه هفتهای رسید آنها را به ظروف بزرگتر منتقل کنید
ظرفی که در تصویر کشت اولیه میبینید با اندازه ۱۰x۱۰ مخزن است و ابعاد هر مخزن ۲۳ میلیمتر در ۲۳ میلیمتر است
در هر مخزن دو یا سه بذر کشت کنید بعد از یکی دو سه روز که جوانه ها ظاهر شد به مرور زمان بهترینها را در هر مخزن نگهدارید و ضعیف ترها را بکنید و دور بریزید با این روش بهترین و قویترین گیاهها رو نگه میدارید و ضعیف ترها را دور میریزید.
بعد از اینکه سالاد ها به اندازه کافی رشد کردند آنها را به ظروف بزرگتر منتقل کنید. انتقال دادن را هم می توانید باز در دو یا سه مرحله انجام دهید و هر بار ظرف را کمی بزرگتر کنید. نیاز نیست یک مرتبه از ظرف 20 میلیمتری به یک ظرف نیم لیتری منتقل کنید.
سالاد نیاز به آب زیاد دارد و اگر گرما زیاد باشد و آب کافی دریافت نکند سالادها شروع میکنند به گل دادن و تولید بذر.
برای پیدا کردن مقدار آب کافی است در ظرف سالادها مقداری آب بریزید و پس از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه همه آب باید جذب شود اگر آبی باقی ماند به این معنی است که آب زیاد دادهاید با این روش میتوانید مقدار آب مورد نیاز را مشخص کنید. دقت کنید آب زیادی باعث لجن بستن روی سطح خاک خواهد شد و گیاه را ضعیف می کند و به مرور زمان گیاه خواهد مرد. آب زیادی بدتر از آب کم دادن است.
۱. انتخاب بذر یا نمونه گوجه فرنگی
همانگونه که در تصویر میبینید من از یک نوع گوجه فرنگی گیلاسی استفاده کردهام. راستش را بخواهید این در حقیقت یک گوجه فرنگی گیلاسی به معنی شناخته شده آن نیست! تنها اندازه آن کوچک است و کمی هم مزه گوجه گیلاسی میدهد. در ضمن گوجه هزار و یک نوع دارد که بررسی انواع آن در این مقوله نمیگنجد. تنها دلیل اینکه من از این نوع بخصوص استفاده کردم این است که این یک نوع گوجه بوتهای است و نه از نوع گوجههای گلخانهای که این روزها بطور گسترده از طرف همه تولید کنندگان عمده استفاده میشود. این نوع همان گونه که در عکسها می بینید قد کوتاهی دارد و بسیار پر تولید است. سر تا پای بوته پر میشود از گوجه فرهنگی های کوچک و خوشمزه.
تازه جالب است بدانید که همه این بوتهها که در عکس میبینید از یک گیاه مادر که پارسال داشتم قلمه گرفته شده. سال گذشته بر حسب اتفاق یک گوجه خوب و پر ثمر کشت کردم وقتی نتیجه کار را دیدم تصمیم گرفتم از آن یکی دو تا قلمه بگیرم برای امسال. همین شد که این گوجه فرنگی اولی که میبینید قلمه گرفته از گوجه پارسال است. در حقیقت این یکی نزدیک به یک سال سن دارد. پارسال در اواخر فصل پائیز قبل از مردن بوته مادر دو قلمه از آن گرفتم که این یکی، یکی از آن دو است.
2. پیش کشت
معمولا برای کشت گوجه فرنگی از بذر استفاده میکنند و در دنیا مدرن کشت و صنعت حتی بوتهها را با ماشینهای مدرن پیوند میزنند تا بتوانند با ترکیب دو نوع گیاه بوتههایی مقاوم تر و با تولید بیشتر و کیفیت بهتر بدست بیاورند. ولی در دنیا کوچک ما علاقمندان به گل و گیاه روشهای معمولی اکتفا میکند.
از همین جهت اگر گیاه خوبی در دسترس دارید حتما از آن قلمه بگیرد وگرنه با کشت بذر در گلدانهای کوچک پس از اینکه گیاه به اندازهای رسید که بتوانید تشخیص دهید کدام گیاه بهتر است بهترین را انتخاب و استفاده کنید. معمولا وقتی شما 10 دانه بذر را کشت میکنید درصدی از آن چندان سالم و خوش ریخت و قیافه و قوی نمیشود. در نتیجه بهتر آن است که اگر نیاز به پنج بوته دارید حداقل 10 تا 15 بذر کشت کنید. خصوصا اگر بذرتان کهنه باشد و درصد نتیجه کم.
3. محل و روش نگهداری
گوجه فرنگی گیاهی است سخت جان تنها چیزی که میتواند جان آنرا بگیرد کم آبی است. من هنوز ندیدهام یک بار حتی یکی از گوجه فرنگی های من به دلیل دیگری بمیرد. پس اگر گوجه فرنگی کشت میکنید حتما آبرسانی به آنرا در درجه اول اهمیت قرار بدهید. معمولا اگر بتوانید آبیاری را قطرهایمنظور از آبیاری قطرهای یک سیستم پیچیده و گران نیست. شما حتی میتوانید با سوراخ کردن سر یک بطری و وارونه آویزان کردن آن بالای گیاه آب آنرا قطره ای تامین کنید. انجام بدهید بهتر است. هم گیاه میداند چقدر آب در روز دریافت میکند و هم شما زیاد نیاز به مراقبت کردن ندارید. خصوصا وقتی در گلدان کشت میکنید بسته به مکانی که زندگی میکنید باید مقدار آب مورد نیاز را در نظر بگیرید. امسال در نروژ گرمای بی سابقهای داشتیم به همین دلیل من تقریبا هر روز و تقریبا دو بار در روز به این گلدانهای گوجه فرنگی آب دادهام.
گوجه فرنگی از گرمای زیاد بدش نمیاید البته در صورتی که آب کافی به آن بدهید. اگر مکانی دارید که از نور کافی خورشید برخوردار است این بهترین انتخاب است.
نکته دیگر اینکه هر از چندی باید به آن کود بدهید. حتی اگر در مرحله کشت در گلدان به گِل گلدان کود هم افزوده باشید باز پس از مدتی گیاه نیاز به کود دارد. کود را باید بسته به نوع کودی که استفاده میکنید مقدار مورد نیاز را پیدا کنید. بهتر آن است که توضیحات روی بسته کود را بخوانید و بر طبق دستور داده شده از کود استفاده کنید.
* بادمجان ارمنی: ارمنی بودن بادمجان از گفتههای ویکی پدیا است من بی گناهم!
]]>
کشت کدو واقعا ساده ترین نوع از سبزیجات است که به راحتی میتوانید در منزل انجام دهید. سالهای اولی که آمده بودم نروژ کدو در نروژ نبود. واقعا شگفت انگیز است آن سالها ۳۸ سال پیش اینجا خیلی محصولات کشاورزی یا یافت نمیشد، یا بسیار کم بود و با کیفیت پایین. اولین بهار که اینجا بودم تصمیم گرفتم خودم کدو و بادمجان بکارم. از مادرم در ایران خواستم برایم چند نمونه بذر کدو و بادمجان بفرستند. همان تابستان اول دست به کار شدم. با اینکه هیچ آگاهی از کشاورزی نداشتم، سال اول نتیجه بسیار خوبی از محصول کدو بدست آوردم، ولی بادمجان به سادگی کدو نبود و هنوز هم که هنوز است قادر نبودهام یک بار یک محصول درست و حسابی از بادمجان بدست بیاورم. اکثرا پس از چندین هفته بوته بادمجان زرد میشود و میمیرد .
برای کشت کدو دو نکته را باید حتما در نظر بگیرید.
اول اینکه کدو آب زیاد میخواهد.
دوم برای تولید خوب باید حتما خاک آن بسیار غنی باشد.
انتخاب بذر
کدو انواع مختلف دارد حتی در نمونههای یک سان هم نوعهای مختلفی هست که این گوناگونی میتواند انتخاب بذر را مشکل کند. من معمولا دو گونه مختلف کشت میکنم. یک گونه گرد به شکل توپ و دیگری همان کدوی معمولی. البته اینکه میگویم معمولی منظور همانها هستند که دراز و باریک هستند. وگرنه در همین نمونه هم گونههای مختلفی هست. مثلا آن یکی که در تصویر میبینید رنگ سبز روشن دارد و یکی دیگر رنگ سبز تیره و آن یکی که رنگ سبز پلنگی است.
پیش کشت
بذر کدو را نیم ساعت در آب خیس کنید. پس از آن آب آنرا دور بریزید. تخمههای کدو را روی یک پارچه نخی سفید بگذارید و با نیمه دیگر پارچه آنها را بپوشانید. پارچه را خیس کنید و در یک ظرف پلاستیک در دار نگهداری کنید. هر روز آنرا سر بزنید. هنگامی که ریشه گیاه از درون تخمکها سر بیرون آوردند. آنها را یکی یکی به گلدان درون خاک منتقل کنید. برای این کار سوراخی با انگشت خود در خاک ایجاد کنید، سپس دانه را به شکلی که ریشه بطرف پایید باشد در خاک قرار دهید. روی آنرا با خاک بپوشانید و آب بدهید. روی گلدانها را با پلاستیک بپوشانید تا رطوبت درون خاک بماند. سعی کنید در روزهای اول خاک زیاد خشک نشود نه زیاد خیس باشد. همینکه رطوبت کافی در خاک باشد کفایت میکند.
من همیشه بوتهها را پس از اینکه دو تا سه هفته شدند به باغچه منتقل میکنم. بوته کدو در این مرحله معمولا چهار پنج برگ کوچک دارد. بیرون در باغچه مستقیما توی حجم زیادی از پوسال (کمپوست) میکارم. سطح زمین را قبل از کشت با ۲۰-۳۰ لیتر کمپوست میپوشانم، بوته را از داخل گلدان در میآورم، وسط کمپوست میگذارم و با مقدار دیگری کمپوست دور آنرا میپوشانم به شکلی که بوته داخل تپهای از کمپوست قرار بگیرد و از سطح زمین ۱۰-۲۰ سانتیمتر بالاتر باشد. سپس اطراف آنرا بر روی سطح زمین تقریبا یک متر مربع را با پلاستیک سیاه رنگ میپوشانم. دلیل این کار این است که هم از رشد بی رویه علف هرز جلوگیری کنم و هم گرمای خاک اطراف بوته را افزایش بدهم. این عمل خصوصا در مناطق سرد مثل نروژ کمک میکند کدو زودتر ثمر بدهد. کدو نیاز به حرارت بیشتر از ۱۵ درجه برای تولید محصول دارد. چند سالی کدو را مستقیما درون کیسههای خاک کشت میکردم. این نوع کشت بسیار خوب است به شرطی که یادتان نرود آنرا آب بدهید. اگر بوته درون کیسه باشد آب از جای دیگری به آن نمیرسد. در نتیجه در یک روز گرم تابستانی اگر رطوبت داخل کیسه کم شود بوته کدو خواهد مرد. اگر میخواهید کدو را در کیسه کشت کنید حتما از آبیاری قطرهای استفاده کنید. در غیر این صورت مجبور خواهید شد هر روز به آن سر بزنید و آبیاری کنید.
معمولا پس از دو تا سه هفته که کدوها در باغچه مستقر شدند، شروع به گل کردن میکنند. نکته جالبی که در مورد کدو باید بدانید این است که برخلاف باقی سبزیجات گل آن دوپایه است. به این معنی که گل نر و ماده از هم جدا هستند. در نتیجه برای باروری حتما به نیروی کار بیرونی نیاز است. در غیر اینصورت کدوها پس از گل کردن در اندازههای ۵ تا۱۰سانتیمتری پژمرده میشوند و میمیرند. معمولا نیاز به گردهافشانی مصنوعی نیست. ولی اگر کدو را در گلخانه کشت کردید باید خود آنرا بوسیله یک پر یا چیزی شبیه به آن بارور کنید یا چند ده زنبور عسل استخدام کنید برایتان این کار را انجام بدهند. برای گردافشانی دستی پر مرغی را داخل گل نر روی پرچم گل بکشید سپس آنرا به پرچمهای گل ماده میمالید تا عمل گردهافشانی مصنوعی انجام شود.
کدوها پس از گردافشانی معمولا پس از دو سه یا حداکثر یک هفته آماده برداشت خواهند بود. برداشت کدو را میتوانید در تمام فصل تابستان انجام دهید. سعی کنید کدو ها در اندازه کمتر از ۳۰ سانتیمتر برداشت کنید.
این هم چند تا نمونه غذاهایی که با کدو می تونید تهیه کنید
اســکواش گــراتینه
کوفته کدو هویج
سوپ کدو
کوکو کدو
راتاتوی (Ratatouille)
کدو فنجونی
دلمه کدو ماهی
حتما میپرسید به چه کار آید این پادرون! پادرون را در اسپانیا به عنوان تاپاس سرو می کنند. توضیح و طرز پخت پز آن را در چنچنه بخوانید. آنرا می توان در سالاد هم استفاده کرد.
پادرون گیاهی است یک ساله ولی اگر آنرا در زمستان به داخل منتقل کنید یا گلخانه گرم داشته باشید میتوانید آنرا سال دوم هم استفاده کنید. من یک زمستان یکی از آنها را داخل منزل نگهداشتم وسال بعد بردم بیرون. گرچه نتیجه عمل اصلا رضایت بخش نبود ولی توانستم آنرا از زمستان گذر بدهم و دوسالهاش بکنم.
پادرون را از طریق بذر آن کشت میکنیم.
خاک مخصوص کشت بذر را در گلدانهای یکبار مصرف یا گلدانهای کوچک بپاشید. معمولا بستگی به بزرگی یا کوچکی گلدان من بین ۱۰ تا ۱۵ عدد بذر در هر گلدان میکارم. سپس در مرحله دوم پس از اینکه بذرها جوانه زدند در دو سه روز اول بوسیله یک خارچین آنها را با احتیاط خارج میکنم و در گلدانهای تکی و بزرگتر میکارم. توجه داشته باشد برای اینکه در مرحله دوم جای زیادی نگیرد میتوانید گلدان مرحله دوم را هم ۸ تا ۱۰ سانتی استفاده کنید. در مرحله سوم آنرا به گلدان بزرگتر منتقل کنید.
در آخرین مرحله اگر در مناطق گرم سیر زندگی میکنید، میتوانید بوته پادرون را در باغچه بکارید و اگر در مناطقی مثل اروپای شمالی زندگی میکند بهتر است آنرا در گلدان بکارید و در کنار دیوار نگهداری کنید. دلیل اینکه باید آنرا کنار دیوار نگهداری کرد این است که کنار دیوار همیشه گرم تر از وسط باغچه است. در ضمن کمتر در مسیر باد قرار خواهد گرفت و به همین دلیل مکانی گرم تر خواهد داشت.
پادرون را در خاک غنی و یا خاک با مقدار زیاد پوسال (کمپوست) کشت کنید.
آبیاری پادرون اگر در مناطق گرم زندگی میکنید باید آنرا تقریبا روزانه آب داد و اگر در مناطق شمال اروپا زندگی میکنید سه روز یک بار کافی است.
برداشت پادرون را میتوانید در تمام فصل تابستان انجام دهید. سعی کنید اندازه آن بزرگتر از یک انگشت دست نشود در غیر اینصورت میتواند تند بشود.
اگر خواستید از آن بذر برای کشت سال بعد تهیه کنید بگذارید یکی دو تا از آنها رشد کامل پیدا کنند و بزرگ شوند هنگامی که رنگ آن قرمز شد، بذر آن تکامل پیدا کرده. پس از چیدن پادرون قرمز آنرا دو قسمت کنید بذرهای آن که شباهت به بذر فلفل دلمهای یا چیلی دارد به راحتی قابل جدا کردن از بدنه آن است.
بذرها را برای نگهداری حتما بگذارید در برابر نور خورشید خشک شوند.
گاهی اوقات بله آدم بیکار است برای سرگرمی این کار را میکند! ولی من اولین بار این کار را از روی نیاز کردم. دسترسی نداشتن به باقله باعث شد آنرا خودم کشت کنم.
برای کشت گیاهان روشهای مختلفی وجود دارد ولی ساده ترین نوع آن با استفاده از بذر انجام میشود. خصوصا گیاهانی مثل باقله را من هنوز موفق نشدهام از راه دیگری تجربه کنم.
۱. انتخاب بذر
اگر گونه های مختلفی از باقله در اختیار دارید سعی کنید برای بار اول از همه گونه هایی که در اختیار دارید استفاده کنید تا با مقایسه نتیجه آن سال دیگر بتوانید بهترین گونه را استفاده کنید.
من با همین روش گونهای از باقله پیدار کردم که بسیار پربار است. اول اینکه زود تنجه میزند. دوم اینکه تعداد دانههای درون هر روکش بیشتر از دیگر نمونهها است. سوم اینکه کمتر دیدهام که بیماری بخصوصی گریبان این گونه را بگیرد.
۲. پیش کشت
برای کشت باقله بوسیله بذر، بذر باقله را شب قبل در آب سرد خیس کنید. پسین روز آب آنرا دور بریزید. یک پارچه نخی سفید را خیس کنید. بذرهای باقله را روی نیمه پارچه قرار دهید و با نیمه دیگر پارچه روی باقله را بپوشانید.
بطور کلی بذر گیاهان در مدت زمان مختلفی تنجهتنجه واژهای شیرازی است به معنی روییدن یا جوانه زدن و جوانه است یا جوانه میزنند. حتی یک گونه مشخص بذر هم مدت زمان جوانه زدن آن گوناگون است. باقله معمولا بین دو تا یک هفته یا حتی بیشتر زمان میبرد تا دانههای باقله جوانه بزنند. اولین نشانههای تنجه زدن ریشه گیاه است که از داخل دانه باقله خودنمایی میکند. پس از آن به مرور زمان اولین دو برگ آن هم از داخل پوسته باقله خارج میشود. دلیل اینکه من باقله را پیش کشت میکنم این است که درصد جوانه زدن و به نتیجه رسیده آن بیشتر می شود. حشرات زیادی در خاک هست که از دانه های گیاهان تغذیه می کنند به همین دلیل درصد به نتیجه رسیدن کشت کمتر می شود در صورتی که آنرا به این روش پیش کشت کنید نتیجه افزایش خواهد یافت.
من معمولا پس از اینکه ریشه باقله از داخل آن خارج شد، باقله را داخل گلدان درون خاک کشت میکنم. برای این کار سوراخی با انگشت نشانه خود در خاک ایجاد کنید، سپس دانه را به شکلی که ریشه بطرف پایید باشد در خاک قرار دهید. روی آنرا با خاک بپوشانید و آب بدهید. دقت کنید آب زیاد تر از اندازه ندهید در غیر این صورت ممکن است دانه به علت کمبود اکسیژن بمیرد. روی گلدان را با ورقه پلاستیک بپوشانید تا کمتر رطوبت از دست بدهد. حرارت محیط را حدود ۲۰ درجه نگهدارید تا زودتر به نتیجه برسید. معمولا اکثر گیاهان به ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد حرارت برای تنجه زدن نیاز دارند. از این روز به بعد دقت کنید خاک خشک نشود، ولی همان طور که پیشتر نوشتم سعی کنید خاک زیاد خیس نباشد تا بذر از اکسیژن کافی برخوردار شود.
۳. کاشت دوم
پس از اینکه گیاه باقله ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر قد کشید آنرا از گلدان به باغچه منتقل کنید. دقت کنید دمای شبانه روز نباید زیر ۵ درجه باشد. بیشتر نمونههای باقله که من کشت کردهام، اگر دمای بیرون زیر ۵ درجه سانتیگراد برسد بوتهها آسیب میبینند.
برای کشت باقله در باغچه بهتر است فاصلهای بین هر گیاه در نظر بگیرید. این فاصله میتواند گوناگون باشد ولی معمولا برای اینکه گیاه از اکسیژن و آب و خاک کافی برخوردار شود، فاصله نباید کمتر از ۳۵ سانتیمتر بین هر گیاه باشد. اگر تعداد کشت باقله شما زیاد است. بهتر است آنها را در رجهای دوتایی کشت کنید تا برای دسترسی به آنها راهی برای عبور بین آنها باشد. معمولا من بین هر دو رج یک فاصله نیم متری در نظر میگیرم تا به راحتی بتوانم بین آنها رد شوم.
۴. نگهداری
گیاه باقله نیاز به آب زیاد دارد دلیل آن هم تعداد زیاد و بزرگی برگ آن است. همچنین خود دانههای باقله هم نیاز به آب زیاد دارد در نتیجه اگر در جایی که شما هستید بارندگی کم است. نیاز به آبیاری هفتگی یا حتی بیشتر دارید. نکته دوم اینکه، هنگامی که اولین شاخه باقله به رشد کامل رسید بهتر است سر شاخه را قطع کنید تا از هدر رفتن انرژی گیاه جلوگیری کنید، همچنین از شپش زدن آن جلوگیری کند. هنگامی که شما سرشاخه ها را قطع کردید گیاه تحریک به ایجاد شاخه جدید خواهد شد و در نتیجه شما از گیاه برداشت بیشتری خواهید داشت. برای تشخیص اینکه چه زمان باید سر شاخه را چید، نگاه کنید به شاخه، وقتی دیگر گل یا قنچهای روی آن پیدا نشد، از آن به بالا تر را با قیچی ببرید. بطور معمول یک گونه بخصوص تعداد مشخصی گل روی هر شاخه میدهد. در نتیجه پس از اینکه در این کار خبره شدید به سادگی میتوانید زمان بریدن سرشاخهها را تشخیص بدهید.
۵. برداشت
پس از اینکه گلها به غلاف باقله تبدیل شدند. به مرور زمان اندازه آنها بزرگ و بزرگتر میشود و به سادگی قادر خواهید بود دانه های درون غلاف باقله را ببینید. در چیدن باقله عجله نکنید، وقت کافی به آن بدهید تا رشد کافی داشته باش. معمولا یک غلاف که به رشد کامل رسیده باشد برداشت آن بیشتر از ۱۷% خواهد بود. این درصد را میتوانید با وزن کردن غلاف کامل باقله و سپس وزن کردن باقله تمیز شده بدست بیاورید. به این صورت که وزن باقله تمیز شده را به وزن تمیز نشده آن تقسیم کنید. این عدد بدست میآید. من گاهی این ضریب را تا ۲۲ درصد هم بدست آوردهام که نتیجه بسیار خوبی است.
در عوض بجای تنها کاشت بذر گیاه میتوان به روشهای گوناگون دیگر سریع تر به یک گیاه بالغ رسید. همچنین بعضی گیاهان اصلا بذری تولید نمیکنند تا بتوان از آن برای بازتولید استفاده کرد. بطور مثال ترخون گیاهی است که بذر تولید نمی کند البته منظور ترخون فرانسوی است که طعم و بوی متبوع دارد و همان گونه ای است که در ایران هم استفاده می شود. یک گونه دیگر ترخون گونه روسی آن است که می توان با کشت بذر آنرا باز تولید کرد. این گونه ترخون از کیفیت بسیار پایین برخوردار است و اصلا قابل مقایسه با ترخون گونه فرانسوی آن نیست.
حال نگاهی سطحی به چند روش مختلف باز تولید گیاهان میکنیم.
● روش اول و ابتدایی آن همان گونه که پیشتر نوشتم کشت بذر است. با برداشت بذر گیاهان در پائیز میتوان آنرا در بهار کاشت و گیاهی تازه تولید کرد.
● روش دوم تکثیر گیاهتصویر روبرو یک گونه قلمه زدن است ، قلمه زدن گیاهان است. نه همه گیاهان قابل قلمه زدن هستند نه حتی نتیجه خوبی بدست خواهد آمد ولی اغلب گیاهان را می توان با این روش باز تکثیر کرد. قلمه زدن به این صورت است که در آخر فصل (ماه های پائیز) شاخهای از گیاه را که قابلیت قلمه زدن را دارا باشد میبرند و آنرا با کاشتن در خاک یا آب گیاه تازهای تولید میکنند. تصویر روبرو یک نمونه قلمه زدن است
● روش سوم تولید گیاه تقسیم ریشه است. بعضی گیاهان به راحتی قابل باز تکثیر با روش های اول و دوم نیستند. در نتیجه باید از روش تقسیم ریشه استفاده کرد. بطور مثال ترخون فرانسوی گیاهی است که بذر نمیدهد و قلمه زدن آن هم بسیار مشکل به ثمر میرسد، در صورتی که با تقسیم ریشه آن میتوان در بهار به سادگی یک گیاه جدید تولید کرد.
● روش چهارم که شباهت زیادی به قلمه زدن دارد خواباندن گیاه است. خواباندن گیاه به این شکل است که شاخهای از گیاه را بدون برید از گیاه مادر در خاک می خوابانند و با ریخت خاک روی بخشی از شاخه، آنرا در خاک نگه میدارند تا بعد از مدتی که بخش در خاک تولید ریشه کند و سپس با بریدن شاخه در خاک خوابانده را از گیاه مادر جدا خواهند کرد. انواع مختلفی از این روش به تازگی مد شده که بسیار نتیجه خوبی میدهد.
این روشها که گفته شد برای بازتولید یک گیاه جدید است در صورتی که گاهی اوقات برای بهبود و اصلاح نژاد بعضی گیاهان گونههای مختلف را با هم ترکیب میکنند.
به این روش پیوند گویندتصویر روبرو یک نوع انگور سیا است که بر روی یک درخت انگور پایه پیوند زده شده است. پیوند زدن بخشی است که باید به آن جداگانه پرداخت زیرا این روش بسیار مهم برای اصلاح نژآد گیاهان است و روشهای مختلف و پیچیدهای برای رسیدن به یک گیاه جدید مورد استفاده قرار میگیرد.
برای شروع بد نیست نگاهی هر چند مختصر به خاک و چند نوع آن بیندازیم.در تصویر کنار سه نمونه خاک را مشاهده می کنید با استفاده از این سه نمونه خاک سعی می کنم انواع مختلف خاک را توضیح بدهم.
نمونه اول در حقیقت خاک معمولی نیست بلکه بیشتر بازمانده گیاهان و درختان است که خرد میکنند و با مخلوط چند نمونه از این نوع به عنوان خاک ارزان قیمت در کیسههای پلاستیک یا بصورت فلهای میفروشند. این نوع خاک معمولا باید با کود حیوانی یا گیاهی یا شیمیایی غنی شود در غیر این صورت کشت در آن نتیجه مطلوب به همراه نخواهد داشت.
نمونه دوم از بازیافت باقیمانده گیاه یا زباله ارگانیک تولید شده که به آن کود گیاهی نیز میگویند. پروسه بدست آوردن این نوع کود گیاهی به این شکل است که با چرخ کردن گیاهان یا تنه درخت یا مواد دیگر ارگانیک و انباشتن آن روی هم در پروسه ای مواد با حرارت بیشتر از 70 درجه سوخته و تبدیل به خاک (کود) میشود. این نوع خاک را کمپوست(compost) میگویند
دلیل اینکه آنرا کود هم می نامند این است که این نوع خاک بسیار غنی است و نمی توان گیاهان را بصورت مستقیم در آن کشت کرد. اگر گیاهی را مستقیم در آن بکارید، گیاه بطور حتم خواهد مرد. به همین دلیل باید این نوع خاک را با خاک کمتر غنی شده مخلوط و استفاده کرد.
نمونه سوم مخلوطی از خاک شماره یک است با نوع دوم. در نتیجه این خاک غنی شده و آماده استفاده است.
نکته دیگری که در استفاده از خاک باید در نظر گرفت مقدار پیاچ PH خاک است. بیشتر گیاهان در خاک با پیاچ پایین رشد خوبی نخواهند داشت. گیاهان عموما در خاک با پیاچ بین 5 تا 6.5 رشد معمولی خواهند داشت. با این حال بعضی گیاهان که تعدادشان کم است هم در خاک با پیاچ کمتر از 5 بیشتر رشد خواهند کرد.
نکته دیگر که در مورد خاک باید به آن توجه کرد پوکی و سفت نبودن خاک است. باید بدانید که برای رشد یک گیاه تنها آب و خاک کافی نیست. اکسیژن مهمترین عنصر مورد نیاز گیاه است. اینکه میگویم اکسیژن منظور اکسیژن رساندن به ریشه گیاه است، برگ و شاخه های گیاه که روی خاک قرار دارند و به خودی خود به اکسیژن دسترسی دارند. پس باید سعی کرد تا آنجا که امکان دارد خاک دارای اکسیژن باشد. مثلا با مخلوط کردن کمی شن با ابعاد 4-5 میلیمتری خاک را پوک و قابل استفاده کرد. وقتی به گیاه آب می دهید باید دقت کنید که آب به راحتی از خاک عبور می کند این بدان معناست که خاک قادر است بعد از خیس شده با آب به اندازه کافی اکسیژن به ریشه گیاه برساند.