Министерката Божиновска порача дека секој нов енергетски капацитет има значење многу пошироко од самата инвестиција, бидејќи претставува дел од процесот на градење посигурен, постабилен и помодерен енергетски систем.

„За нас како Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини, секој нов капацитет има пошироко значење. Нашата цел е да изградиме енергетски систем кој ќе биде сигурен, стабилен, модерен и конкурентен – систем кој ќе може да одговори и на потребите на граѓаните и на растечките потреби на индустријата“, истакна Божиновска.

Таа нагласи дека енергетската сигурност денес не е само прашање на производство на електрична енергија.

„Енергетската сигурност е прашање на економска стабилност, конкурентност, инвестиции и квалитет на живот. Секој нов мегават домашно производство значи дополнителен капацитет и поголема отпорност на нашиот систем во услови на променливи цени и неизвесности на европските и светските енергетски пазари“, порача министерката.

Божиновска посочи дека развојот на енергетиката мора да продолжи со инвестиции во нови производни капацитети, но истовремено и со сериозни вложувања во мрежата, инфраструктурата, енергетската ефикасност, обновливите извори и современите технологии.

„Тоа е патот кон енергетски систем кој нема само да произведува повеќе енергија, туку ќе биде подобро управуван, поотпорен и подготвен за предизвиците што ги носи новото време“, нагласи Божиновска.

Министерката испрати јасна порака дека Македонија има потреба од нови инвестиции во енергетиката и дека Министерството ќе продолжи да создава предвидлива и стабилна средина за нивна реализација.

„Енергетските инвестиции можат и мора да се реализираат ефикасно, одговорно и во согласност со утврдените правила и стандарди. Нашата задача како институција е да создадеме услови за развој, но истовремено да го чуваме јавниот интерес и да обезбедиме сигурен и стабилен енергетски систем за државата“, истакна Божиновска.

Таа додаде дека за Министерството е особено важно домашните инвеститори да имаат доверба и сигурност да вложуваат во енергетската иднина на државата.

„Нашата порака е јасна – Македонија треба да продолжи да гради, да инвестира и да создава нови енергетски капацитети. Но секоја инвестиција треба да носи поширока вредност – за економијата, за локалната заедница и за иднината на државата“, порача министерката.

Новата когенеративна постројка на „ТЕССА Енерџи“ е реализирана врз основа на Овластување за изградба на енергетски објект издадено од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, по успешно завршени технички прегледи и функционални испитувања. Тоа покажува дека енергетските инвестиции можат да се реализираат ефикасно, одговорно и во согласност со утврдените правила и стандарди.

Постројката има инсталирана моќност од 2,106 MW за производство на електрична енергија и капацитет од 2,6 MW топлинска енергија. Инвестицијата претставува прва фаза од поширок план за развој и модернизација на поранешната Топлана Скопје Север во современ енергетски центар.

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ќе продолжи со политики кои значат повеќе домашни капацитети, поголема енергетска сигурност и стабилен систем – затоа што силната енергетика е основа за силна економија и сигурна иднина на државата.

Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини

Новата постројка е опремена со две современи високоефикасни генератори  кои истовремено произведуваат електрична и топлинска енергија. Оваа комбинирана технологија овозможува ефикасно користење на природниот гас како гориво, пониски производствени трошоци, намалени емисии на јаглерод диоксид и уште посигурно снабдување со топлинска и електрична енергија за корисниците.

Почетокот на работата на новите капацитети го означија претседателот на Владата, Христијан Мицкоски,  заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт, Александар Николоски, министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска и министерот за животна средина и просторно планирање, Мухамет Хоџа, во придружба на сопственикот и генерален директор на TESSA Group, Ајри Шеј. 

Заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт, Александар Николоски, посочи дека модерната инфраструктура и партнерството со приватниот сектор се важни двигатели на развојот. „Денес сме на почеток на работа на една нова инвестиција и што приватниот сектор покажува дека може да прави зелена транзиција во државата и ова е многу значајно затоа што домашни компании покажуваат дека можат да се во чекор со најголемите светски трендови”, истакна тој. 

„Ми претставува особено задоволство што денес сме овде во општина Чаир на настан со кој одбележуваме еден важен чекор во развојот на македонската енергетика. Денес го одбележуваме резултатот на инвестицијата која носи нов капацитет во домашниот енергетски систем, ново производство на електрична енергија и  дополнителна сигурност за граѓаните и за македонската економија“, нагласи министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска.

Министерот за животна средина и просторно планирање, Мухамет Хоџа, го истакна еколошкиот придонес на проектот. „Инвестицијата на TESSA Energy од 2,5 милиони евра, покажува колку е важна одговорноста на сите чинители, особено тие од енергетиката и индустријата, за позитивни промени во животната средина. Но, ги покажува и можностите за приватниот сектор, преку вложувањето во поефикасни и почисти технологии. Оваа когенеративна постројка е токму таков пример. Во првата фаза се обезбедува централно греење за околу 500 домаќинства и 14 институции во Чаир и Бутел“, посочи министерот Хоџа. 

Заблагодарувајќи се за добрата институционална соработка и поддршката што ја доби овој проект, сопственикот и генерален директор на TESSA Group, Ајри Шеј истакна: „Кога ја презедовме поранешната Топлана Скопје Север, не купивме само еден производствен капацитет. Презедовме одговорност да го зачуваме системот што им служи на илјадници граѓани и истовремено да го трансформираме во современ енергетски центар. Денешната инвестиција покажува дека со визија, знаење и современа технологија постојните капацитети можат да добијат нов живот и да создаваат нова вредност за државата, економијата и граѓаните“.

Инаку, TESSA Group веќе ја подготвува втората фаза од инвестицискиот циклус со која се предвидува изградба на нова високоефикасна когенеративна електрана со инсталирана моќност од 10,5 MW и проценета вредност до 10 милиони евра. Планирано е новиот производствен објект да има три гасни генератори од по 3,5 MW, со што дополнително ќе се зголеми производството на електрична енергија за домашниот и регионалниот пазар и ќе се унапреди ефикасноста на системот за централно греење во главниот град.

Овие инвестиции од страна на TESSA Group следуваат по преземањето на поранешната „Топлана Скопје Север“ на почетокот на 2024 година. Постројката денес работи како „Енерџи Еколинк АД Скопје“ и продолжува да обезбедува производство, дистрибуција и снабдување со топлинска енергија за домаќинствата и деловните објекти во скопските општини Чаир и Бутел, додека новите инвестиции создаваат можност истиот систем истовремено да придонесува и кон домашното производство на електрична енергија.

Дајмонд Мол освои две европски награди на Unicorn Awards 2026, едно од водечките европски натпреварувања во индустријата за настани и маркетинг, кое на 7 и 8 септември се одржа во Љубљана, Словенија. Проектот на Дајмонд Мол „Две години сјај – на хуманоста и нема крај“ ја освои првата награда од жирито за најдобар проект во категоријата „Проекти од општествена одговорност“, како и специјалната награда од жирито и публиката.

Ова се првите европски признанија за проектот, кој претходно ја освои и BEAM наградата за најдобар хуманитарен настан во Македонија за 2025 година, со што неговата вредност и општествено влијание сега добиваат потврда и на меѓународно ниво.

Наградениот проект беше реализиран по повод вториот роденден на Дајмонд Мол, во партнерство со ЈП „Лајка“, при што во текот на една недела роденденската прослава беше претворена во заедничка хуманитарна мисија посветена на бездомните животни. Програмата опфати донаторска зона, саем за храна за миленици, бесплатни ветеринарни консултации, ѕид за вдомување, средби со кучиња од прифатилиштето, детски работилници и хуманитарен концерт на кој влезница беше донација на храна за кучиња. Во рамките на иницијативата беа собрани 600 килограми храна за кучиња, беа вдомени повеќе од 10 кучиња, а 10 куќички изработени и насликани за време на детските работилници беа донирани на ЈП „Лајка“. Активностите остварија повеќе од 1,2 милиони прегледи на социјалните мрежи, имаа досег до речиси 600.000 луѓе и поттикнаа поширок јавен интерес за вдомување и одговорна грижа за животните.

„Овие две награди за нас се многу повеќе од меѓународно признание. Тие се потврда дека проектите кои произлегуваат од искрена желба да се направи нешто добро за заедницата можат да бидат препознаени и меѓу најдобрите европски практики. Особено сме горди што, покрај признанието од стручното жири ја добивме и поддршката од публиката, бидејќи токму луѓето и заедницата се суштината на оваа иницијатива“, изјави Селин Анил Октај, Директор за управување со имот на Лимак Скопје.

Значењето на освоените награди е уште поголемо ако се има предвид силната меѓународна конкуренцијата. Имено, на годинашното јубилејно 15. издание на Unicorn Awards беа пријавени 131 проект од 24 земји, меѓу кои Германија, Норвешка, Италија, Австрија, Португалија, Шведска, Грција, Полска, Унгарија и Словенија.  Од пријавените проекти, 105 се пласираа во финалето. Во конкуренцијата беа проекти поврзани со големи светски компании, брендови и меѓународни настани, меѓу кои Ferrari, Coca-Cola, Nespresso, Ikea, Sephora, DM…. како и проекти од рангот на завршната церемонија на Зимските олимписки игри Milano Cortina 2026. Во финалето се пласираа и проекти на дел од водечките европски агенции за маркетинг и организација на настани.

Двете награди претставуваат признание за креативноста, успешната реализација и, пред сè, за мерливото општествено влијание на проектот. Тие се признание и за тимот и партнерите вклучени во неговата реализација, но и дополнителен поттик Дајмонд Мол да продолжи да го развива својот концепт на современ лајф-центар што ги поврзува луѓето и создава позитивни промени во заедницата.

По успешното позиционирање на секундарниот финансиски пазар во Македонија и долгогодишното искуство во  управувањето со побарувања и откупот на портфолија,  ЕОС Матрих го прави следниот чекор во регионалната експанзија со обновување на активностите на пазарот во Косово. Проширувањето на активностите следува по усвојувањето на новиот Закон за банки на Косово, со кој се креираа услови за примена на современи методи и експертиза за управување со побарувања и откуп на портфолија од нефункционални кредити.  

Косовскиот финансиски пазар е добро познат простор за ЕОС Матрих и место каде моделот што компанијата го разви во земјава, адаптиран на тамошните специфики, може да го претвори откупот на нефункционални кредити во уште една алатка за поефикасно управување со банкарските портфолија. Со новата регулаторна рамка Косово е пазар што нуди можности за брз развој на секундарниот пазар на нефункционални пласмани, а во кој ЕОС Матрих гледа значаен потенцијал за поефикасно функционирање на финансискиот сектор. 

„Косово е пазар што EOS добро го познава и на кој сега повторно градиме сопствена позиција. Ова не е толку нов почеток, колку што е враќање, и јас лично со нетрпение го очекувам тоа. Носиме огромна предност како меѓународно признат и етаблиран партнер. Нашето искуство во преземањето комплексни портфолија на нефункционални пласмани, континуираните инвестиции во дигитални алатки и напредни ИТ решенија, дополнително ќе придонесат за развој на секундарниот финансиски пазар во Косово, што ќе донесе позитивни ефекти за националната економија и ќе ја унапреди финансиската кондиција на реалниот сектор“, изјави д-р Катерина Бошевска, главен извршен директор на EOS Матрих во Македонија и Косово.

На домашниот пазар ЕОС Матрих управува со портфолио од над 150.000 предмети, а вкупните инвестиции на компанијата надминаа 30 милиони евра. Високите меѓународни стандарди и практики што компанијата ги применува во  секторот за специјализирани финансиски услуги, придонесоа за поголема финансиска стабилност на земјата.

ЕОС Матрих отворено се залага за развој на функционален, стабилен и одржлив пазар на нефункционални пласмани во Косово, како важен дел од современиот финансиски систем. Ефикасното управување со нефункционалните пласмани им овозможува на банките да ослободат простор во своите биланси за ново кредитирање и на тој начин да ја поддржат ликвидноста, инвестициите и економската активност. Зголемената динамика на двата пазари уште еднаш ја потврдува јасната лидерска позиција на  компанијата, паралелно зајакнувајќи ја финансиската стабилност на регионот. 

Покрај преземањето на комплексни портфолија на нефункционални пласмани, компанијата континуирано ги развива дигиталните алатки, како што е платформата MyEOS, којашто овозможува сигурен, транспарентен и флексибилен пристап за клиентите во управувањето со нивните обврски.

Плановите на компанијата беа претставени на почетокот на септември, во рамките на посетата на Приштина, при што беше одржан и состанок со Љуљзим Рафуна, претседател на Стопанската комора на Косово.

За натамошниот развој на овој пазар, компанијата го препознава како особено значајно усогласувањето со европската регулатива и воспоставувањето јасна, транспарентна и предвидлива рамка за сите учесници. Како дел од меѓународна групација со долгогодишно искуство на европските пазари, ЕОС Матрих располага со воспоставени процеси, стандарди и експертиза што може да придонесат кон развој на професионален пристап во управувањето со нефункционалните побарувања и во Косово.

Паралелно со деловното проширување, ЕОС Матрих ја поддржува и регионалната иницијатива за родово избалансирано корпоративно лидерство Women on Boards Adria (WOBA), која ги проширува своите активности на косовскиот пазар. Главниот извршен директор на компанијата за Македонија и Косово, Катерина Бошевска, воедно е и првата амбасадорка на Women on Boards Adria за Косово. Во тоа својство, заедно со Тања Михајловска Димитриевска, главен регионален амбасадор на WOBA, на почетокот на септември одржаа серија состаноци во Приштина со претставници на бизнис-заедницата и институциите, со цел да ја претстават иницијативата и создадат поддршка за поголема застапеност на жените на раководни и управувачки позиции.

Women on Boards Adria беше лансирана во април 2023 година, во рамките на првото издание на  Adria Future Summit, со поддршка од организациите European Women on Boards и Women at the Table.

На настанот во Лондон на кој беше доделен трофејот за „Babuna Red 2023” присуствуваа претставници на големи светски малопродажни синџири, купувачи, увозници, дистрибутери и производители, како и професионалци од угостителскиот сектор и едукатори од областа на винската индустрија. На свеченоста им се оддава признание на победниците на натпреварот, но и на поединците кои ја обликуваат иднината на виното во Велика Британија и на глобално ниво.

„Овој трофеј е големо признание за ‘Тиквеш’ и за целиот тим кој неуморно и со огромна љубов и страст континуирано работи на квалитетот на нашите автентични вина, меѓу кои секако е и ‘Babuna red 2023’. Оваа престижна награда има големо значење за натамошното глобално позиционирање на ‘Тиквеш’, бидејќи претставува потврда за автентичноста и константно високиот квалитет на нашите вина. Истовремено, таа придонесува за уште поголема препознатливост и зајакнување на имиџот на Македонија како винска земја со богата традиција, уникатни тероари и вина со светски потенцијал“, изјави Светозар Јаневски, претседател на Управниот одбор на ВВ „Тиквеш“, заблагодарувајќи им се на организаторите и на стручното жири на IWC за доделеното признание.

Создадено од внимателно избран спој на сортите плавец, вранец и шираз, „Babuna Red 2023“ носи силен карактер, длабочина и современ вински израз, препознатлив за вината на „Тиквеш“. Според оценките на IWC, станува збор за „одлична комбинација на моќ и елеганција“, односно за богато, но одмерено вино со интензивни ароми на шумско овошје, комплексни зачински ноти и суптилни зрели тонови.

Дополнителна вредност и автентичност на ова вино му дава и тероарот од кој произлегува, регионот Бабуна во срцето на Македонија, обликуван од влијанието на планината Клепа, реките Бабуна и Вардар, како и од специфичниот спој на континентална и медитеранска клима. Разновидните почви богати со хранливи материи и локалниот биодиверзитет создаваат природна рамнотежа што овозможува постепено зреење на грозјето и развој на изразени ароми, богат вкус и препознатлив карактер на виното.

International Wine Challenge е еден од највлијателните и најценети вински натпревари во светот, основан во 1984 година. Секоја година вина од над 50 земји се оценуваат од повеќе од 500 врвни меѓународни експерти, меѓу кои мастери за вино, врвни сомелиери, винари, критичари, купувачи и едукатори. Оценувањето се спроведува преку дегустација „на слепо“ и детална повеќестепена анализа, при што секое вино се дегустира најмалку двапати во различни денови, а финалните одлуки дополнително ги потврдуваат водечките судии на натпреварот, со цел да се обезбеди максимална објективност и конзистентност на резултатите.

Издвојувањето на „Babuna Red 2023“ како највисоко оценето црвено вино од Македонија на годинешното издание на IWC, е уште една потврда дека „Тиквеш“ продолжува да создава вина кои успешно се натпреваруваат и се вбројуваат меѓу најдобрите во светски рамки.

Американската сурова нафта WTI се искачи над 96 долари за барел, на највисоко ниво од мај, објави „Trading Economics“.

Американската војска објави дека уништила пет ирански танкери што превезуваат сурова нафта, по обидот за напад со балистичка ракета врз воен брод на американската морнарица.

Иран, од друга страна, соопшти дека нападнале два американски брода и осум танкери за нафта во Персискиот Залив, додека ги предупредиле екипажите на бродови во близина на пристаништата во Кувајт и Бахреин да ги напуштат своите бродови.

Најновата ескалација дополнително ги зголеми стравувањата од нови прекини во глобалното снабдување со нафта, особено во областа на Ормускиот теснец, клучен поморски пат за транспорт на енергија од Блискиот Исток.

Милитантите Хути, поддржани од Иран, истовремено ја нападнаа енергетската инфраструктура во јужна Саудиска Арабија, вклучувајќи ја и рафинеријата Џазан со капацитет од 400.000 барели дневно.

Цените на нафтата дополнително се поткрепени од зголемените купувања од Кина, која ги надополнува намалените залихи на сурова нафта и гориво.

Оваа година Кина го ограничи увозот на поскапи нафтени производи поради војната во Иран, но сега ги зголемува купувањата на сурова нафта од Африка, Канада и Латинска Америка,/Извор:Makfax

Современите патници сè почесто бараат повеќе од класично разгледување знаменитости. Тие сакаат подлабоко да ја почувствуваат дестинацијата, да ги откријат омилените места на локалните жители и да се запознаат со нивниот начин на живот. Токму затоа, концептот „живеење како локалец“ станува еден од трендовите што сè повеќе го обликуваат современиот туризам. Неодамнешните истражувања покажуваат дека 72% од патниците претпочитаат своите средства да ги насочат кон локални активности наместо кон традиционално разгледување знаменитости, а ваквиот пристап е особено изразен кај милениумците и генерацијата Z.

Туркије, со својата длабоко вкоренета традиција на гостопримство, нуди бројни можности посетителите да се доближат до локалниот начин на живот, а Бодрум, познатото егејско летувалиште во Мугла, е еден од најдобрите примери за тоа.

Некогаш мало рибарско место, денес Бодрум е една од најпознатите дестинации на Егејот. Зад неговата гламурозна страна, сепак, се крие едно поинакво место кое најдобро може да се доживее како локалец – преку капење во скриени заливи, откривање на локалните вкусови и мали бутици кои неочекувано се појавуваат по пат.

Богатото историско наследство е уште еден важен дел од доживувањето на Бодрум. При прошетка меѓу двете пристаништа се отвора поглед кон замокот Бодрум, знаменитост од XV век, во која денес е сместен Музејот за подводна археологија. Како дел од иницијативата „Ноќни музеи“ на Туркије, музејот во текот на летото е отворен до 22 часот, овозможувајќи посетителите да го откриваат историското наследство на градот и во вечерните часови. Историската приказна ја дополнуваат Античкиот театар, остатоците од Мавзолејот во Халикарнас – едно од Седумте светски чуда на античкиот свет – како и препознатливите ветерници над пристаништето.

Сместен на спојот на Егејското и Средоземното Море, Бодрум е познат по кристално чистите води и живописното крајбрежје. Покрај популарните крајбрежни места како Гумбет, Битез и Туркбуку, Мази, Кизилагач и Ѓуверџинлик ја откриваат неговата помирна страна, со скриени заливи и плажи на кои може да се почувствува поинаков ритам на животот покрај море.

Поврзаноста со морето е длабоко вкоренета во идентитетот на Бодрум. Токму тука е родено легендарното турско „Сино патување“, кое најдобро се доживува на традиционалните дрвени гулети. Тие овозможуваат откривање на заливи подалеку од вообичаените туристички рути, меѓу кои Аспат, Кисебуку и Караада Појраз.

Локалниот дух на Бодрум се чувствува и низ неговите тесни улици, меѓу белите куќи украсени со бугенвилија, малите кафулиња, пазари и бутици. Неизоставен дел од искуството е и гастрономијата, која ги спојува егејските вкусови со меѓународни влијанија и го привлече вниманието на водичот MICHELIN. Во традиционалните „мејхане“ свежата морска храна се служи со турско мезе и регионални вина, додека меѓу препознатливите локални специјалитети е и „çökertme kebabı“, јадење со крцкав компир, месо и јогурт.

Креативниот дух на градот го дополнуваат малите занаетчиски работилници, каде се изработуваат кожени сандали, текстил, накит и декоративни предмети инспирирани од егејските мотиви. Токму ваквите детали – од скриените заливи и локалната храна до малите работилници – овозможуваат Бодрум да се открие од една поинаква, поавтентична перспектива.

Новите царини се однесуваат на речиси 700 американски производи, со стапки кои се движат од 15 до 50 проценти, а воведените царини се однесуваат на производи направени од челик и алуминиум, како и на земјоделска опрема, предмети за домаќинството како што е тоалетна хартија, објавува „CBC“.

Одлуката на Канада дојде откако администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп воведе царини од 50 проценти за канадска стока и по неуспехот на трговските преговори.

Претседателот на Канадската федерација на независни бизниси (CFIB), Ден Кели, која претставува повеќе од 100.000 мали и средни бизниси низ целата земја, рече дека оваа последна ескалација во трговската војна предизвикува кај некои од нејзините членови да се чувствуваат како владата да ги прогласила своите компании за потрошен материјал, бидејќи поради воведувањето на американските царини, материјалите увезени од таа земја ќе станат поскапи.

„Тие се чувствуваат како да се топовско месо во трговската војна со Соединетите Американски Држави. Тоа не е добро чувство. Претходните рунди (на царини) влијаеја на големите стоки и работи како автомобили. Оваа рунда е насочена кон моите членови, сопственици на мали и средни бизниси низ Канада, кои се во навистина тешка положба во моментов“, рече Кели./Извор:Makfax

Високи претставници на владите, даночните администрации, финансиските институции, приватниот сектор и регионалните организации ќе се соберат во Охрид од 9 до 11 септември на Регионалната конференција Охрид 2026, форум на високо ниво посветен на фискалната отпорност, буџетските приоритети, даночните приходи и борбата против неформалната економија во Западен Балкан.

Главната конференциска програма ќе ја отвори министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, која ќе ја постави рамката за регионален дијалог за тоа како економиите можат да ја зачуваат буџетската стабилност, да ги зајакнат јавните приходи и да одговорат на растечките надворешни и домашни економски притисоци.

Се очекува настанот да привлече значителен интерес од медиумите кои ги следат економијата, јавните финансии, оданочувањето, европската интеграција, институционалните реформи и деловното опкружување, овозможувајќи им на новинарите пристап до носители на одлуки и експерти со регионални перспективи за некои од најважните прашања на економската политика.

Првиот панел, „Од притисоците во еврозоната до фискална отпорност: буџетски приоритети, реалности на приватниот сектор и регионални искуства“, ќе се фокусира на тоа како случувањата во еврозоната влијаат врз буџетското планирање, отпорноста на јавните финансии и реалностите на приватниот сектор низ Западен Балкан. Сегашни и поранешни министри, високи институционални претставници и деловни лидери ќе разменат ставови за регионалните искуства и политичките одговори во сè покомплексно европско економско опкружување.

Вториот панел, „Даночни приходи, даночен јаз и борба против неформалната економија: посилни јавни финансии и подобро усогласување со ЕУ“, ќе се осврне на еден од клучните структурни предизвици во регионот: подобрување на наплатата на приходите, намалување на даночниот јаз, ограничување на неформалната економија и зајакнување на усогласувањето со европските стандарди. Директори и високи претставници на даночни институции од повеќе земји ќе претстават практични пристапи за посилна усогласеност, поефикасна администрација и поголем институционален капацитет.

Регионалната конференција Охрид 2026 е организирана од Балканскиот економски форум (БЕФ), под покровителство на Министерството за финансии на Северна Македонија, со поддршка од JTI. Конференцијата претставува регионална платформа за дијалог меѓу креаторите на економски и фискални политики, институциите и приватниот сектор за прашања што ги обликуваат јавните финансии, конкурентноста и економската отпорност во Западен Балкан.

Претставниците на медиумите се покануваат да присуствуваат на конференцијата и да ги следат дискусиите од кои се очекува да произлезат релевантни политички пораки, експертски коментари и споредбени регионални согледувања за пошироката јавност.

Повеќе информации и целосната агенда се достапни на официјалната веб-страница на следниот ЛИНК.

Пуштањето во употреба претставува прва инвестиција на ОКТА во батериско складирање на енергија и значајна пресвртница во пошироката стратегија на компанијата за проширување на портфолиото на обновливи извори на енергија и имплементација на напредни енергетски технологии што ја подобруваат оперативната флексибилност, ефикасноста и одржливоста.

Проектот вклучува најсовремена технологија за батериско складирање на енергија. Во моментов се пуштени во употреба два батериски контејнери, а трет контејнер се очекува да стане оперативен во наредните месеци. По завршувањето на оваа фаза, системот ќе обезбеди приближно 6 MWh капацитет за складирање и околу 3 MW излезна моќност, овозможувајќи поефикасно искористување на електричната енергија произведена од сонцето и поголема флексибилност во управувањето со енергијата.

Гледајќи кон иднината, ОКТА планира дополнително да ги прошири своите инвестиции во фотоволтаично производство и системи за батериско складирање на енергија, дополнително потврдувајќи ја својата улога во енергетската транзиција на Северна Македонија и поддржувајќи го развојот на поодржлив, поотпорен и почист енергетски сектор.

„Пуштањето во употреба на првиот систем за батериско складирање на енергија на ОКТА претставува важна пресвртница во нашата трансформација во модерна и поодржлива енергетска компанија. Оваа инвестиција ја зголемува нашата способност максимално да ја искористиме вредноста на производството на обновлива енергија, да ја подобриме оперативната флексибилност и да се приспособиме на енергетскиот пејзаж што постојано се менува. Со интегрирање на складирањето на енергија со нашата фотоволтаична централа од 12 MW, ги поставуваме темелите за попаметен и поотпорен енергетски екосистем. Овој проект е исто така прв чекор во нашата поширока стратегија за проширување на инвестициите и во производството на обновлива енергија и во батериското складирање, поддржувајќи ја енергетската транзиција на Северна Македонија и создавајќи долгорочна вредност за сите засегнати страни“, изјави Димитриос Пасхос, главен извршен директор на ОКТА.

На годишно ниво, се очекува системот за батериско складирање на енергија да складира приближно 2.100 MWh електрична енергија, овозможувајќи поефикасно искористување на енергијата произведена од фотоволтаичната централа на ОКТА и оптимизирање на целокупното управување со електричната енергија во компанијата.

„Батериското складирање ни овозможува да зачуваме дел од електричната енергија произведена од нашата фотоволтаична централа во периоди на високо производство и да ја искористиме подоцна кога е потребна. На овој начин можеме подобро да ги усогласиме производството и потрошувачката и да постигнеме поефикасен пристап кон управувањето со енергијата. За нас, ова е природно продолжение на инвестицијата во фотоволтаичната централа и важен чекор кон понапредна и поодржлива енергетска инфраструктура“, нагласи Ристо Јаневски, директор за планирање и развој на енергија во ОКТА.

Ваквите системи играат сè поважна улога во глобалниот енергетски сектор. Батериското складирање на енергија е меѓу најбрзорастечките енергетски технологии, особено поради зголемениот удел на електрична енергија произведена од соларни и ветерни централи. Според Меѓународната агенција за енергија (IEA), во 2025 година ширум светот биле инсталирани 108 GW нов капацитет за батериско складирање, што претставува зголемување од околу 40 проценти во споредба со 2024 година.

Холандската централна банка, „De Nederlandsche Bank“ (DNB), изјави дека златото во Лондон може полесно да се тргува отколку златото складирано во Њујорк и Отава. „Ова ѝ овозможува на DNB да реагира што е можно побрзо во кризни ситуации“, се вели во соопштението за медиумите објавено од банката.

„Ја подобривме достапноста на резервите на злато. Тргнуваме од претпоставката дека никогаш нема да ни треба ова злато, но сепак е потребно да ја зајакнеме нашата отпорност и подготвеност“, рече претседателот на DNB, Олаф Слејпен.

Холандија има вкупно 612,4 тони злато, а вредноста на овие залихи на крајот на 2025 година се проценува на 72,2 милијарди евра. Пред преселбата, банката држеше 31,3 проценти од своето злато во Њујорк и 19,7 проценти во Отава. По преселбата, уделот во секој од овие градови беше намален на 18,5 проценти. Во исто време, уделот на резервите во Лондон се зголеми од 18,1 на 32,1 процент. Самата Холандија сè уште држи 30,8 проценти од своите резерви на злато.

Трансферот беше извршен преку комбинација од трансакции на купување и продажба и физички транспорт. Банката физички префрли повеќе од 27 тони злато од САД и Канада во холандскиот град Зајст. Во исто време, еднаква количина злато беше преместена од Зајст во Лондон, со што се избегна потребата од топење на шипките.

„Со комбинирање на трансакциите на купување и продажба, ги распределивме ризиците поврзани со преместување на големи количини злато“, објасни DNB. Целата операција беше спроведена помеѓу март и август оваа година.

Што велат аналитичарите?
Лоран Шварц, претседател на брокерска фирма за злато со седиште во Париз, вели дека централните банки преместуваат резерви веќе една деценија. „Актуелниот политички контекст во Соединетите Американски Држави би можел да ги натера некои централни банки да претпочитаат други локации за складирање“, рече Шварц. Тој додаде дека лондонскиот пазар е најразвиен и најликвиден, што го олеснува користењето на златото во кризи. „Централните банки можат полесно да го позајмуваат своето злато таму на други банкарски институции“.

Џон Пласард, аналитичар во приватната банка Cite Gestion, рече дека холандскиот потег имал за цел „да обезбеди непосредна достапност во случај на криза“. Иако станува збор за изолиран случај, тој предупреди дека довербата во Соединетите Американски Држави може да биде поткопана ако другите централни банки го сторат истото.

На почетокот на годината, Германија дебатираше за безбедноста на златните резерви на нејзината централна банка во Њујорк. Сепак, Бундесбанк одлучи засега да не ги повлекува своите резерви од градот. „Федералниот банка на Њујорк е и останува важно место за складирање на нашето злато“, изјави германската централна банка за јавниот радиодифузен сервис ARD во јануари./Извор:Makfax

Изградена во периодот од 1826 до 1828 година, „Рами“ повторно ги отвори вратите во 2023 година, по обемни активности за реставрација, реновирање и адаптација. При трансформацијата бил применет принципот на конзервација и адаптивна повторна употреба, со зачувување на историската архитектура и оригиналните материјали.

Денес, библиотеката располага со 36.000 квадратни метри затворена површина и 4.200 места за седење, а комплексот вклучува дигитална библиотека, библиотеки за млади и возрасни и повеќе специјализирани библиотечни оддели. Одржливоста е интегрирана во секој сегмент од функционирањето на библиотеката. Комплексот располага со 51.000 квадратни метри уредена зелена површина, со 696 дрвја, 99.000 грмушки, еколошко езерце и површини со трска, со што се придонесува за урбаниот биодиверзитет и подобрувањето на локалната микроклима. Собраната дождовница се користи за наводнување на зелените површини и за санитарни потреби, додека LED-осветлувањето, сензорските системи, енергетски ефикасната опрема и соларната енергија придонесуваат за намалување на потрошувачката на енергија. Библиотеката применува и селекција на отпад на изворот, одделно управување со опасен отпад, намалување на пластиката за еднократна употреба и дигитализација на административните процеси.

Во „Рами“ практично се применува холистички пристап, со поврзување на еколошките, социјалните, културните и образовните аспекти. Преку културни програми, обуки, практични работилници и информативни услуги поврзани со животната средина, библиотеката придонесува за развој на климатската писменост и одговара на културните, образовните и уметничките потреби на заедницата. Центарот за пристапни ресурси овозможува библиотечните услуги да бидат достапни за корисници со различни потреби, додека одделението за реставрација „Шифахане“ се грижи за зачувување на ретки ракописи и печатени материјали за идните генерации. Библиотеката работи 24 часа дневно, седум дена во неделата, а во случај на катастрофи служи и како безбедна собирна точка. Благодарение на одржливите практики, „Рами“ стана првата библиотека во Туркије со „Biosphere Sustainable Museum Certification“, како и првата во земјата што ги поседува „Сертификатот за нулта отпад“ и „Сертификатот за зелена енергија“.

Од отворањето во 2023 до крајот на 2025 година, библиотеката ја посетиле повеќе од 8,2 милиони луѓе. Со успешната трансформација, „Рами“ денес е пример како историското наследство, современите библиотечни услуги, заштитата на животната средина и потребите на заедницата можат да се обединат во современ и одржлив јавен простор.