«Baby Reindeer»
Nordland Teater
Av: Richard Gadd
Omsett av: Ketil Kolstad
Regi: Hanne Brincker
Scenografi og kostyme: Niels Secher
Lysdesign: Johan Haugen
Musikk og lyddesign: Ann Sissel Nilsen
Med: Iver Innset

Framifrå regi og ei uvanleg god rolletolking gjer «Baby Reindeer» til ei sterk og vond, men også underhaldande og humoristisk oppsetjing.

Stalking er ei personforfølging der nokon gir deg uønskt merksemd, systematisk følgjer etter deg og plagar deg. Slikt har truleg eksistert til alle tider, men med telefon, internett og sosiale media er det verre å verne seg. Det fekk den skotske dramatikaren og skodespelaren Richard Gadd oppleve då han etter ein hyggeleg gest som blei mistolka, opplevde årelang stalking med seksuell trakassering og oppringing til alle døgnets tider. Om dette skreiv han i 2019 ein monolog som seinare blei grunnlaget for miniserien på Netflix der han sjølv spela hovudrolla.

Monologen er nå omsett til norsk og hadde norgespremiere på Nordland Teater. Hovudpersonen er Richard Gadd, men stalkeren er anonymisert og blir kalla Martha. Richard bur i London, er 23 år gamal, arbeidar som komikar med eige show, og sper på inntekta med ein jobb som bartender. Ein kveld kjem ei forhutla kvinne, dobbelt så gamal som han, og påstår ho er stjerneadvokat. Men paradoksalt nok har ho ikkje pengar til å kjøpe noko. Richard føler medynk med henne, og for at ho skal få sitje i baren, gir han henne ein kopp te. Det skulle sjølvsagt ha blitt med det, men som bartenderar flest, er han ein empatisk og sosial person, og innleier ein samtale i ein spøkefull tone.

For Martha er dette blodig alvor, og det blir det også for Richard når ho tar til å kalle han «baby reindeer» og sender han tusenvis av særs seksuelt lada meldingar. Han mistar kontrollen over eige liv, blir plaga til alle døgnets tider, og det heile øydelegg også forholdet til kjærasten hans. Men Richard har også si historie. Under skodespelarutdanning eit par år tidlegare har han vore offer for eit overgrep som han valde å ikkje gjere noko med. Det, kombinert med ei viss medkjensle for Martha, gjer at det tar halvtanna år før han melder saka til politiet. Men som mannleg offer, møter han liten velvilje. Først tre år seinare skjer det noko, men stalkinga held likevel fram i andre former.

På Nordland Teater har den danske scenografen Niels Secher laga ein installasjon som er eit opplevingsrikt kunstverk i seg sjølv. Ei heil rekkje vertikale, mobile element kan nyttast til kva det skal vere samstundes som dei er ein skog å gå seg vill i for Richard. I eit tett og nært samspel med Johan Haugens lysdesign og musikken til Ann Sissel Nilsen gir dette ei unik audiovisuell ramme for framsyninga.

Hanne Brincker har regien i ei framsyning som, trass i at det er ein lang og ordrik monolog, likevel er fullstendig utan daudpunkt. Ho nyttar heile scenerommet i dette edderkoppnettet av ein scenografi og spelar dramaturgisk på stadige stigningar og uventa brot. Når du trur det er over, held det likevel fram med ein ny vri. Utstrekt bruk av voiceover med talemeldingar og hyppig skjermpresentasjon av e-postar bidreg også til den klaustrofobiske stemninga Richard opplever. Slik har Brincker greidd å lage ei sterk, dramatisk og vond, men også underhaldande og særs humoristisk oppsetjing.

Det hadde ho ikkje fått til utan Iver Innsets eineståande mange, gode rolletolkingar. For sjølv om han i hovudsak er Richard og spelar han i første person, sjonglerer han også saumlaust mellom åtte andre roller. Med finstemd mimikk, akkurat passe lange pausar, kroppsspråk, toneleie og overraskande god bruk av ulike dialektar som markørar, gir han identitet og liv til alle. Den trønderske politietterforskaren er ei tragikomisk oppleving i seg sjølv. Det er mange som meistrar slike språklege sprang, men aldri har eg opplevd det så perfeksjonert som det Innset gjer.

Richard, som dei fleste av oss, vel ikkje alltid dei luraste løysingane, og det gjer at han ofte blir fanga i eige nett. Ved at han ikkje berre er eit uskuldsreint offer, får framsyninga ein ekstra dimensjon, og slik sett langt meir truverd. For det er som han sjølv seier, – sanninga er kaotisk.

(Meldinga stod i Klassekampen måndag den 2. november 2026.)

«Grounded»
Trøndelag Teater, Teaterkjellaren
Av: George Brant
Regi: Anna Sharko
Lysdesign: Mads Strømme
Med: Synnøve Fossum Eriksen

Synnøve Fossum Eriksen gir med monologen «Grounded» eit rystande og overtydande innblikk i moderne krigføring og menneskeleg psyke .

Med enkle middel og utan stort produksjonsapparat vil Trøndelag Teater med konseptet «Kjellerlab» undersøke nye arbeidsformer og sceniske uttrykk, tett på publikum, og der møtet mellom tekst og skodespelar skal stå sentralt. Først ute er skodespelaren Synnøve Fossum Eriksen med monologen «Grounded». Om dette blir standarden for konseptet, har vi verkeleg spennande ting i vente.

Den amerikanske dramatikaren George Brant (f. 1969) skreiv «Grounded» i 2012. Det er sett opp i mange land, og har vunne ei rekkje prisar. Her heime sette Nordland Teater, Teater Innlandet og Franziska Aarflot Produksjoner det opp med den norske tittelen «Rekyl» i 2016, og hausta heile tre Heddanominasjonar og ein pris.

Trøndelag Teater har vald å spele monologen på originalspråket. Det kan sjølvsagt verke litt ekskluderande, men ettersom engelsk er Synnøve Fossum Eriksens andre morsmål, blei det i staden særs autentisk. Hovudpersonen er ei ung kvinne utan namn. Ho er jagarpilot i US Air Force, og alt i opninga set ho stemninga ved å skildre korleis ho får store adrenalin-kick av det ho held på med. Ho er openbert ein «sensation seeker» som nyt både risikoen i arbeidet og det å vere sjef over liv og død på bakken.

Men så møter ho Eric, blir gravid, og på grunn av det ho kan bli utsett for i cockpit, blir ho sett på bakken, eller «grounded» som tittelen seier. Ho etablerer seg med Eric, får dottera Samantha og tre år med familieliv. Når ho så vil attende til det spenningsfylte livet i lufta, har krigen og teknologien endra seg. I staden for jagarflyet, blir ho tildelt eit kontrollpanel ved ein base i ørkenen i Nevada. Det sit særs langt inne for henne å bli dronepilot med kontroll over det som skjer på andre sida av jorda, men frå ein kontorstol og utan spenninga og risikoen frå cockpit. I tolvtimars skift styrer ho dødbringande dronar og drep dei som ho blir fortald er «guilty» for så å køyre heim til familieliv med mann og barn. Utan at eg skal røpe meir, blir skilnadane mellom Nevadaørkenen og ørkenane på andre sida av jorda mindre, og folka ho drep tek til å likne på hennar eigen familie. Gjennom dryge halvannan time får vi ei gripande og tett utforsking av kva moderne krigføring i kombinasjon med dagleg foreldrerolle kan gjere med eit menneske.

I teaterkjellaren er det sparsamt med scenografi. Berre hjelpt av fin lyssetjing av Mads Strømme er det teksten som rår. Anna Sharko har regien. Ho er nyutdanna og her følgjer ho opp den imponerande regidebuten ho gjorde med «Antigone» på Trøndelag teater tidlegare i haust. Sjølv om det midtvegs buttar litt i dramaturgien, er det tett og intenst, og samstundes vekslande i form og uttrykk.

Men «Grounded» er først og fremst ein formidabel sceneprestasjon av Synnøve Fossum Eriksen. Framsyninga.er særs tekstrik og lang til å vere monolog. Hundre prosent til stades, utan anna hjelp enn kroppsspråk, stemmebruk, mimikk og veksling mellom det rolege og fysiske, gir ho oss eit rystande, overtydande og særs levande innblikk i krigens logikk og menneskeleg psyke.

(Meldinga stod i Klassekampen torsdag den 29. oktober 2026.)

«Svendsens Catering»
Brageteatret, Union Scene
Av: Kyrre Andreassen
Dramatisert av: Marie Hafting
Regi: Nora Evensen
Scenografi: Gjermund Andresen
Komponist: Peter Baden
Lysdesign: Markus Tarasenko Fadum
Med: Bartek Kaminski, Amanda Bråthen, Stian Isaksen, Benedikte K. Sandberg, Håkon Thorstensen Nielsen og Andrea Vik

Brageteatrets «Svendsens Catering» er ein underhaldande, lun og svart komedie som syner oss eit kvardagsmenneske som ikkje heilt får det til.

Vi er etter kvart mange som set pris på Kyrre Andreassens frodige forteljarstil der han i romanane sine fortel om kvardagsmenneske som ikkje heilt får det til i livet, men som vi likevel blir så glade i fordi dei i så stor grad er til å kjenne att. Nå har Brageteatret i Drammen fått Marie Hafting til å dramatisere romanen «Svendsens Catering» frå 2007, og i teatersjef Nora Evensens regi er det blitt ei overraskande god og underhaldande liten småsvart komedie.

For Buskeruds eige regionteater, er det naturleg å ta tak i Andreassens forfattarskap, og med base på Union Scene i Drammen, er det like naturleg å dramatisere ei bok der heile handlinga er lagt til denne byen. Men det er ikkje gitt at det skulle bli så vellukka, for romanen går føre seg over heile byen, – på utestadar, fotballbanen, i diverse hagar og i fleire bustadar. Men med Gjermund Andresens særs stiliserte, men likevel så gode og velfungerande scenografi, har vi ikkje problem med å flytte oss mellom forskjellige stadar og eit utal ulike personar.

Johannes Svendsen har hus, kone og to barn, og er openbert flink med mat. Han dreiv eit cateringfirma, men då han fekk skjemte råvarer til eit bryllaup på Slependen, gjekk det heile til helvete, avisa skreiv drepande artiklar og firmaet hans gjekk konkurs. Men han er ein stolt faen og nektar å melde seg ledig, så nå er det berre konas inntekt samt nokre strøjobbar med å promotere ulike matprodukt. Johannes er ein likande kar, flink med mat og med eit stort sosialt hjarte, men han har ei litt stutt lunte, og er fullstendig blotta for sjølvinnsikt og sjølvkritisk tenking. Det blir det fort kleine situasjonar av, og etter nokre slike, vil kona ha han med til familieterapeut, ein seanse som han heller ikkje taklar særleg bra.

Det blir separasjon, noko han stiller seg fullstendig uforståande til. Og når han etter kvart greier å stable ny cateringverksemd på beina, trur han at det er nok til å få kona heim sjølv om han i det meste elles gjer alt han kan for å øydeleggje det som måtte vere att, men sjølvsagt utan å skjøne noko av det sjølv.

Scenografien til Gjermund Andresen er eit skålforma dobbelkrumt amfi. Det er bygd opp av fem element som kan skuvast på slik at det oppstår opningar for entrear og ulike situasjonar. Scenografien illuderer ikkje noko, men er likevel, og kanskje nettopp fordi han er så stilisert, overraskande funksjonell og effektiv. Her kan dei spele, kome og gå, gøyme seg, og ikkje minst gjere ei heil rekkje kostymeskift bak det heile.

For kostymeskifta er mange og kjappe i denne framsyninga. Nora Evensen har vald å ikkje nytte meir enn seks skodespelarar. Tre av dei spelar berre ei rolle kvar, medan dei tre andre spelar til saman tretten personar. Sjølv om det er mange skift, er dei synkrone og heilt uproblematiske for oss i salen. Og dei ulike rollene er lett å halde frå kvarandre, så Evensens personinstruksjon er god. Saman med Marie Hafting, som har dramatisert romanen, har ho sjølvsagt kutta ein del. Dei som har lese boka vil kanskje sakne nokre av dei mest outrerte og kleine handlingane og utsegnene til Johannes. Slik sett er han i Nora Evensens regi blitt litt mindre aparte, og kanskje difor endå enklare å kjenne att og bli glad i, sjølv om han framleis er ille nok. Når Johannes også stadig framstår ufriviljug komisk i si sjølvrettferd og manglande sjølvinnsikt, blir det også mogeleg å le litt av alt det kleine.

Mykje av det skuldast at Bartek Kaminski gjer ei så strålande tolking av Johannes. Når han spelar ut ein mann som er så ynkeleg, men samstundes så truverdig, krympar vi oss og tenker, Å nei! Må du seie slikt? Og om det er morsinstinkt eller kva det er, veit eg ikkje, men vi blir berre så inderleg glade i og får slik medkjensle med den figuren Kaminski portretterer med slik fingerspisskjensle. Eg ser at nokre som har vore på premieren påpeiker at han ikkje heilt meistrar Drammensdialekta, men då eg såg framsyninga eit par dagar seinare, var ikkje dette noko påtrengjande problem, kanskje fordi han då snakka meir vanleg austnorsk. I alle fall skal ein leite etter ein meir truverdig Johannes Svendsen. Og dei ufriviljug komiske kjenslene han, nok ein gong utan snev av realisme, med enkel mimikk formidlar til publikum i finalen, var ei nydeleg oppsummering av det heile.

Lina, kona til Johannes blir spela av Benedikte K. Sandberg. Ho har eg tidlegare berre sett i nokre mindre roller på Sogn og Fjordane Teater og Teatret Vårt, men her får ho meir rom til å vise kva ho kan. Å vere gift med, og i utgangspunktet glad i, ein person som Johannes er ikkje enkelt, og difor heller ikkje lett å formidle på scena. Men med ein litt kjøleg distanse til det heile greier ho dette på eit overtydande vis. Amanda Bråthen debuterer så vidt eg forstår med rolla som tenåringsdottera Helle, og det er ein debut ho kan vere godt nøgd med. Jenter på denne alderen kan vere like uregjerlege og vanskelege å forstå seg på som vår mann Johannes, og vekslinga hennar mellom den trumpete ungjenta, og den hjelpsame dottera står absolutt til truande. Dei øvrige tre, Stian Isaksen, Andrea Vik og Håkon Thorstensen Nielsen akslar i alt tretten roller, men maktar likevel å gi dei fleste av dei ein personleg signatur. I tillegg til at dei greier å gjere alle dei ulike skifta imponerande synkront.

Med «Svendsens Catering» har Brageteatret laga ein på same tid svart, lun og underhaldande komedie, velspela og med solid forankring i det lokale. Kva meir kan ein forlange av eit regionteater?

«Fincel»
Markveien Drueklubb i samarbeid med Vega Scene, Grünerløkka
Av: Kim Atle Hansen
Regi: Sigurd Spørck Thoresen
Scenografi: Mina Rodal
Visuell kommunikasjon: Stig Buvarp
Musikk: Truls Matre Stangeby Andersen
Med: Anders Holmberg Lurås, Tobias Berg Braathen og Frida Østby Pedersen

I eit lite husvære på Grünerløkka får vi eit ubehageleg tett møte med to unge menn som kjenner seg som seksuelle taparar.

Markveien Drueklubb er ei spennande blome i den norske scenekunstens store underskog. Sjølv fortel dei at dei utforskar nye måtar for å gjere kunst og kultur tilgjengeleg. Det gjer dei ved å skape verkelege møteplassar og opplevingar, godt utanfor institusjonane og i settingar som gir intimitet og meir autentisitet. Sjølv blei eg klar over dei i mai i år då dei saman med Kepler Teater (ei litt tilsvarande gruppe eg har hatt gleda av å følgje ei tid) sette opp framsyninga (om ein kan kalle den det) «La oss snakke om klasseforskjeller i Norge». I stovene i ein gamal patrisiarvilla på Sandaker i Oslo inviterte dei til dialog med publikum medan dei serverte oss fleire sortar vin. (!)

Nå har dei laga ein ny produksjon, «Fincel», som dei viser for eit drygt tjuetals publikummarar om gangen (då er det fullt hus) i ei lita leilegheit på Grünerløkka i Oslo. Her bur kompisane Aleks (Anders Holmberg Lurås) og Yngve (Tobias Berg Braathen). Dei er i siste halvparten av tjueåra, og slit med å få seg dame. Dei kjenner seg båe som taparar på botnen av det seksuelle hierarkiet. Yngve er ein ganske enkel sjel, ein smule naiv, og freistar å lære seg sjekketriks og alt anna som kan hjelpe han til å få pult. Medan Aleks er den meir analytiske som tilsynelatande ser ut til å ha oversikt og kontroll, og tidvis også lyg på seg erobringar. Men alt dette er berre tilsynelatande, for under overflata gøymer det seg ei langt mørkare side som får utløp på ulike svarte nettstadar.

I det vesle husværet sit vi tett på dei to, og etter kvart ubehageleg tett på. Vi møter to unge menn frå samfunnets skuggesider, og gjennom dialogen mellom dei, som stundom kan vere ganske aggressiv, kjem vi meir innpå dei som heile menneske enn mykje av den ynkeleggjeringa eller latterleggjeringa som skjer om slike «incels». For det er sjølvsagt det dette handlar om. Ein «incel» er ein som har hamna i «involuntary celibate», altså ufriviljug sølibat. Det er blitt ein mannleg, heterofil subkultur på nettet, ein kultur som fremjar kvinnehat, rasisme, aggresjon og mykje anna reaksjonært slagg. Men her er omsider eit drama som på både litt humoristisk, empatisk og innsiktsfullt vis tek fenomenet på alvor. Det er ein tett og spennande intro mellom dei to, godt musikalsk følgd av musikk av Truls Matre Stangeby Andersen, før dei kvar for seg dreg på byen. Og så, under over alle under, – Aleks kjem heim med dame! Nadia (Frida Østby Pedersen) er ei heilt vanleg kvinne som openbert og med opne auge er med Aleks heim for å pule, og det er også ho som er den pågåande og tek initiativet. Så syner det seg at alt ikkje er berre rett fram, og at Aleks kanskje har tatt til å dyrke sølibatet sitt i staden for å kome seg ut av det. Eg skal ikkje røpe meir, og heller ikkje kva som vidare skjer, medan Yngve står ute på gata og skjeller ut Aleks i misunnelege ordelag for her ute står han medan Aleks får pult.

Det er Kim Atle Hansen som står bak teksten. Han har skrive fleire drama, men også medverka som skodespelar i fleire produksjonar av Susie Wang. Mykje av forteljargrepa til denne gruppa har han tatt med seg her, med overraskande og tidvis morbide vendingar. Miljøskildringa, dialogen og persontypane er tatt på kornet, men utan at eg skal røpe alt, for då vil eg øydeleggje heile opplevinga, så er den vendinga mot slutten der det verkeleg dreg seg til, litt for fantastisk til at eg trur på henne. Det er sjølvsagt ofte at ein berre må godta nokre premiss, men i ei elles særs truverdig oppsetjing, kom dette litt i vegen. Og framleis utan å røpe for mykje, kunne Hansen ha kome i hamn på eit meir truverdig vis ved å gi Nadia eit anna yrke.

Sigurd Spørck Thoresen har regien, og har laga ei tett (i dobbel tyding) framsyning der vi kjem ubehageleg tett på, og der finalen hans er ein av dei beste og mest spesielle finalane eg har opplevd, og som i tillegg gjorde at vi ikkje fekk gitt teamet den applausen dei absolutt fortente. Dei tre skodespelarane har openbert sett seg inn i tematikken, for dialog og spel fell naturleg sjølv om dette høgst truleg er langt frå deira eige liv. Særleg er det på same tid både rolege og heftige samspelet Anders Holmberg Lurås og Tobias Berg Braathen gir av kameratskapen og konfliktane mellom Aleks og Yngve godt formidla. Dei ga oss eit realistisk innblikk i subkulturen incels, eller «Fincel» som dei kallar det og som eigentleg tyder «financial incel», altså ein som ikkje har råd til anna, men som eg vel å lese som «fucking incels». Men det var mi lesing. (I ettertid har eg fått vite kva Markveien Drueklubb meiner med omgrepet «fincel», men om eg hadde fortald den definisjonen, hadde eg drive røpealarm og øydelagd mykje av spenninga, så eg held meg til mi eiga tolking.)

«Fanny og Alexander»
Trøndelag Teater, Hovudscena
Av: Ingmar Bergman
Dramatisert av: Arne Lygre
Regi: Hanne Tømta
Scenografi: Even Børsum
Kostymedesign: Nora Furuholmen
Komponist: Åsmund Flaten
Lysdesign: Øyvind Wangensteen
Med: Thomas Jensen Takyi, Mira Dyrnes Askelund, Janne Kokkin, Øyvind Brandtzæg, Ragne Grande, Trond-Ove Skrødal, Marte M. Steinholt, Marianne Meløy, Maria Pontén, Hans Petter Nilsen, Elias Moussaoui Anseth og Karl Bekele Steinland mfl.

Ei vakker og velspela framsyning der det viktige forholdet til draumane og fantasien får for liten plass.

Mange har eit nært forhold til «Fanny og Alexander», Ingmar Bergmans tre timar lange Oscarvinnande filmepos frå 1982, særleg fordi den er blitt ein juleklassikar på fleire TV-kanalar. Men det er få som har freista å ta historia til scena før Arne Lygre i 2023 dramatiserte den for Rogaland Teater, og i haust har både Teatret Vårt i Molde og Trøndelag Teater nytta same dramatiseringa. Framsyninga i Molde var ei forenkla utgåve tilpassa turné, medan regissøren Hanne Tømta har kunna nytte langt breiare pensel på Trøndelag Teaters hovudscene.

Vi er i ein svensk småby hjå herskapsfamilien Ekdahl på starten av 1900-talet. Her rår den myndige, men rause enkjefrua Helena (Janne Kokkin) og hennar to søner, Oscar (Øyvind Brandtzæg) og Gustav Adolf (Trond-Ove Skrødal). Oscar og kona Emilie (Ragne Grande) driv byens teater der ungane Fanny og Alexander får si oppseding i scenekunstens fantasifulle univers. Medan Oscar slit med å drive teateret, er broren Gustav Adolf ein notorisk livsnytar som tek for seg av alt det både kona og tenestejenta kan by på av kroppslege gleder. Det er jul, stor stemning og alle kosar seg. Men så dør Oscar brått og Emilie blir åleine med dei to ungane. Etter eit års tid vel ho å gifte seg med Edvard Vergérus, byens biskop (Øyvind Brandtzæg) som har hjelpt henne gjennom det tunge året. Det syner seg raskt at biskopen er ein svartsynt despot som har eit heilt anna syn på barneoppseding enn den liberale Ekdahlfamilien. Han tyranniserer ungane, og særleg går det ut over Alexander som ikkje let seg kue så lett. For barna, og etter kvart også for Emilie, blir bispebustaden reine skrekkabinettet, eit hus som i tillegg ber på ein svart løyndom. Utan å røpe for mykje, går det likevel godt til slutt ved at Isak (Hans Petter Nilsen) som er gamlefruas kjærast og som har litt magiske evner, greier å kidnappe ungane og få dei heim. Undervegs skjer det mykje vondt, og Bergmans epos har fleire parallelle historier og mange mogeleg tolkingar.

Even Børsum har nytta heile breidda og vel så det på teaterets hovudscene og laga ein scenografi som er eit mobilt stillas som kan illudere både rikmannsheimen og bispebustaden. Saman med Øyvind Wangensteens lyssetting gir det høve til mange ulike rom og fine skift. Nora Furuholmens kostyme er tidsriktige og illustrerande. Regissøren Hanne Tømta er god til å presentere framsyningar som eit sett av måleriske bilde, og sik er det også her. Det er store vakre tablå som gir gode illustrasjonar av det som skjer.

Eit viktig grep er også å la Fanny og Alexander vere nærast dobbelteksponert. I tillegg til at dei blir spela av dei vaksne skodespelarane Mira Dyrnes Askelund og Thomas Jensen Takyi, blir dei samstundes også framstilt av to unge statistar, på premieren overtydande og vart tolka av syskenparet Signe og Severin Toftaker. Denne vekslinga gir handlinga meir autentisitet. Samstundes er det vald ei presentasjonsform der særleg Fanny, men også Alexander i for stor grad blir tilskodarar til sin eigen lagnad. Trass gode tolkingar, får dei to alt for lite å spele på og forteljinga blir ikkje i same grad som i filmen sett gjennom Alexanders auge. Ragne Grande er særs overtydande som Emilie, spesielt når det går opp for henne kven bispen i røynda er. Janne Kokkin gir oss ei varm og myndig husfrue. Og så greier Trond-Ove Skrødal, utan å overspele, å gjere maksimalt ut av den relativt vesle rolla som den skamlause hedonisten Gustav Adolf.

Bergmans forteljing har eit utal historier og lag. Sjølv om mykje er stroke, blir det i denne framsyninga likevel for mange tablå som ikkje får nok rom til å etablere seg. Forholdet mellom røyndomen og Alexanders draumar og fantasi blir i for liten grad problematisert, og eg sit att med eit spørsmål om kva teateret eigentleg vil fortelje oss bortsett frå å presentere ei mangesidig og god historie.

(Ei litt forkorta utgåve av denne meldinga stod i Klassekampen tysdag den 20. oktober 2026.)

«Ser du dette?»
Nordland Teater og Rimfrost Produksjoner, Slipen scene, Rognan
Av: Sigrid Agnethe Hansen
Dramatisert av: Mari Andreassen
Regi: Morten Røsrud
Scenografi: Mari Lotherington
Komponist: Mie Bergh
Animatør og visuell designar: Emil Holmberg Lewe
Lyddesign: Thomas Hammer og Frode Fritjofsen
Lysdesign: Vegar Angel Andreassen
Med: Julie Sofie Reite, Kristoffer Hjulstad og Embla Persdottir

I dagens digitale verd skal ein stakkars tenåring vakte seg vel for ikkje heilt uforvarande og tankelaust å miste kontrollen over eige liv.

Anna går i niande klasse på ungdomskulen, men har nett skifta både bustad og skule. Ho og faren har flytta frå den gamle tettstaden og til farens opphavelege heimstad for å freiste å «ta til på nytt». I røynda er det snakk om flukt, for på den gamle plassen gjorde Anna noko dumt og kameraten hennar noko endå dummare. Ho delte eit bide av seg med vennen og kjærasten Lars som ho trudde ho kunne stole på. I denne alderen er det ikkje alltid like enkelt å fatte konsekvensane av eigne handlingar, og kor omfattande dei kan bli. For Lars delte bildet vidare, og før dei visste ordet av det, var det på alle telefonane på skulen. Korleis kan ei ungjente verje seg mot slikt? Det kan ho ikkje. Og jamvel om faren og andre stod på og konfliktråd blei engasjert, så låg bilda der, og Anna var ikkje lenger sjef i eige liv.

Dette er stutt fortalt historia i Sigrid Agnethe Hansens bok «Ser du dette?» frå 2022. Nå har Mari Andreassen dramatisert romanen, og i ein samproduksjon mellom Nordland Teater og Rimfrost Produksjoner turnerer stykket for tida Nordland fylke. Det er Morten Røsrud som har ansvaret for regien. Han er ein av dei fem faste i Rimfrost, og har regissert ei rekkje gode barne- og ungdomsframsyningar dei siste åra, både for Rimfrost og andre. Her har han laga ei tett og forenkla framsyning, godt egna for turné og små scener, og med berre tre skodespelarar. Dei spelar til gjengjeld heile åtte roller, og når Julie Sofie Reite berre er Anna, seier det seg sjølv at det blir mange hektiske skift for dei to andre. Det kan stundom bli litt heseblesande, men går i hovudsak greitt.

Scenografien til Mari Lotherington er ein enkel rigg med nokre veggar, møbel og fjorten skjermar. Og så er det sofabenkar som det ungdommelege publikummet blir inviterte til å sitje på for å illudere skuleklassen til Anna, samt at det gjer at framsyninga kjem nærare på dei unge. I denne settinga møter vi Anna (Julie Sofie Reite) og pappa (Kristoffer Hjulstad) i det dei flyttar inn i nytt husvære. Pappa er romsleg, raus og empatisk, men også litt fråverande og rastlaus ettersom han nok er på Tinder og andre plattformer for å få seg ny dame. På den nye staden bur også bestemora (Embla Persdottir) som er minst femti år framfor si tid. Ho har ei undertøys- og tobakksforretning, er steintøff, direkte, tidvis rå i kjeften og driv med aggressive korsstingsbroderi.

På første skuledag får Anna ei venninne, Tina (Embla Persdottir), som er alt det Anna ikkje er, i alle fall med tanke på musikk- og filmsmak. Og når Anna vil sjå bakemeisterskapet, vil Tina heller sjå skrekkfilm. Men dei finn likevel ein tone sjølv om det tek tid før Anna vågar å opne seg. Rykta går, eller gjer dei det? Når Anna møter nye klassevenner, og dei lurer på om dei har sett henne før, slik det ikkje er uvanleg å seie, går det likevel iskaldt gjennom henne.

Etter kvart som situasjonen i ny bustad og på ny skule er etablert, går framsyninga litt att og fram i tid og rom slik at vi får innblikk i kva som skjedde før pappa og Anna valde å flytte. Og det er når Anna og Lars (Kristoffer Hjulstad) i retrospekt viklar seg inn i tankelaus chatting og fotografering, og etter kvart bildedeling, at det verkeleg dreg seg til. Når det går opp for Anna at det som ligg på nettet er der til evig tid og utanfor hennar kontroll, blir det så vi sjølve kjenner på desperasjonen hennar. Ei slik historie har sjølvsagt inga enkel løysing, og same kva du gjer vil eit bilde på nett alltid kunne dukke opp att. Men det går an å få nye venner, og det er mogeleg å bli så trygg på seg sjølv at ein kan bli sjef i eige liv. Det er vakkert vist når Anna omsider vågar å fortelje Tina om kva som har skjedd, og det syner seg at bak den svarte musikken og skrekkfilmane skjuler det seg ei empatisk og varm venninne. Korleis det vidare går, er det ingen som veit, men det ser ut som Anna er på rett veg.

Julie Sofie Reite er trass sin unge alder alt ein røynd skodespelar. Kjenslevart og attkjenneleg formidlar ho den glade tenåringen som opplever at livet går i knas for så gradvis å bygge det opp att, men alltid med redsla for kva som kan dukke opp bak neste sving. Reites Anna er verkeleg til å tru på. Kristoffer Hjulstad og Julie Sofie Reite er for lengst blitt eit radarpar etter mange produksjonar på Nordland Teater, kjenner kvarandre godt, og står tilsvarande godt til kvarandre. Som pappa, som Lars og som nokre til, greier Hjulstad med enkle middel stort sett å takle alle skifta, sjølv om det kan bli vel mange av dei. Og det er i rolla som den forknytte og angrande, men likevel litt uforståande Lars, han verkeleg får vist seg, Embla Persdottir er med frå Rimfrost, men er så nyutdanna at det er meir korrekt å seie at ho kjem meir eller mindre rett frå skodespelarutdanninga på Nord. Men vekslinga hennar, spesielt mellom bestemora og venninna Tina, to på kvar si side temmeleg spesielle figurar, tek ho så overtydande og på så strak arm at det tyder på ein allereie røynd skodespelar.

Morten Røsrud har lagd ei framsyning som snakkar forståeleg og innlevingsrikt til ungdomen om eit tema som det er for seint å gjere noko særleg med når skaden først er skjedd, og som inviterer til grundige samtalar både på skulen og i heimane. Framsyninga er nå både del av Nordland Teaters turneprogram og Den Kulturelle Skolesekken. I regien nyttar Røsrud kanskje noko lang tid før det verkeleg dreg seg til, og det går som tidlegare sagt, vel raskt med nokre av skifta. Men i hovudsak er framsyninga godt dramaturgisk oppbygd. Bruken av dei fjorten skjermane og animasjonen til den visuelle designaren Emil Holmberg Lewe gir liv til framsyninga, både når det gjeld chatting og bilde, samstundes som dei er med på å styrke den klaustrofobiske kjensla Anna slit med. «Ser du dette?» er ei tematisk viktig framsyning, men er, særleg på grunn av gode skodespelarar, blitt noko langt meir enn berre eit pedagogisk lærestykke.

«Brødrene Løvehjerte»
Teater Ibsen, Skien
Av: Astrid Lindgren
Dramatisert av: Toril Solvang-Kayiambakis
Regi: Jon Tombre
Scenografi og kostyme: Even Børsum
Visuell kunstnar: Katarina Caspersen
Koreografi: Jannicke Irwin Abrahamsen
Musikk og lyddesign: Peter Baden
Lysdesign: Tuva Grøterud
Med: Matias Tunold, Kurt Baatz Strandberg, Sander Lid Fiskå, Nicolai Lopez og Jannicke Irwin Abrahamsen mfl.

Ei uvanleg vakker, multimedial og poetisk framsyning som tek deg rett inn i fascinasjonen.

Astrid Lindgrens forteljing om dei to brørne Jonatan og Karl Løve er ei fabulerande historie som kan tolkast på mange vis, både heilt konkret og som i ei draumeverd. I utgangspunktet er det ei forteljing om kjærleik, redsle, mot og håp, men også om død, eit tema det var heilt uvanleg å ta opp i barnebøker i 1973. Jonatans litlebror, Karl, som han kallar Kavring, er tæringssjuk og døyande, og Jonatan trøyster han med forteljingar om Nangijala, eit land bortanfor vår verd. Så vil lagnaden det slik at heimen til gutane brenn, Jonatan tek Kavring på ryggen for å redde han og hoppar ut av vindauget, men dør i fallet. Når Kavring kort tid etter også dør, møtast dei to i landet Nangijala. Her er diverre ikkje alt som det skal, ein tyrann og ein drake er i ferd med å ta over, og dei modige to gutane set ut for å rydde opp. For lever dei ikkje opp til det nye kallenamnet sitt, Løvehjerte, så er dei «berre ein liten lort». Stundom må du overvinne redsla. Historia er alt for omfattande til å gi eit fullstendig resymé, men det sluttar med at båe gutane tar nye dristige val og til slutt endar opp i landet Nangilima.

I Toril Solvang-Kayiambakis’ dramatisering og Jon Tombres regi er framsyninga til Teater Ibsen blitt ei fabulerande og poetisk reise inn i ei draumeverd. Even Børsums scenografi er nøktern og tilsynelatande enkel. Ein stor ballong fyller deler av scenerommet. For meg illuderte den kosmos, men her er nok tolkingshøva legio. Det viktige er måten ballongen blir nytta som sentralt visuelt element. Den dyktige teiknaren Katarina Caspersen, ofte synleg på scena, lagar frå brettet sitt dei nydelegaste teikningar som blir projiserte på ballongen i sanntid. Saman med den nyskrivne musikken til Peter Baden, koreografien til Jannicke Irwin Abrahamsen og nærast stilistisk spel av unge statistar, gjer dette denne framsyninga til ei vakker og lyrisk reise inn i ei verd av draumar.

Sjølv om framsyninga følgjer den faktiske historia, rett nok med mange særs vellukka innstrammingar, har Jon Tombre vald ein regi som i større grad tek både ungane i salen, og oss andre med inn i ei fabulerande historie om redsle og motet som trengst for å overvinne henne, om kjærleik og håp. Jonatan (Matias Tunold) og Kavring (Kurt Baatz Strandberg) framstiller dei to brørne tidvis nesten stilistisk, og sjølv om framsyninga berre varar i fem kvarter, skjer det meste ganske dvelande og med god tid. Med ungar som er vande til at alt skal skje hurtig, og der konsentrasjon og kontemplasjon kan vere vanskeleg, kan ein slik spelestil fort ende i uro og bråk i salen. Men eg høyrde ikkje eit knyst, og publikum i alle aldrar let seg openbert leie inn i denne magiske, poetiske, vakre og multimediale draumeverda som «Brødrene Løvehjerte» på Teater Ibsen er blitt.

(Meldinga stod i Klassekampen måndag den 19. oktober 2026.)

«Keplers Et dukkehjem»
Trøndelag Teater, Studioscenen
Inspirert av Henrik Ibsen
Konsept og regi: Arturo Scotti
Scenografi og kostyme: Vilde Jønland
Lysdesign: Daniel Takle Piel
Med: Ingrid Myhre Løvik, Patrick Hilmar Ingvaldsen, Tiril Ramberg og Christian Eidem

Med humor og uvanleg god observasjonsevne syner Arturo Scotti og Kepler Teater oss dagens Nora og Torvald.

Kepler Teater er ei frigruppe som blei skipa i Oslo i 2019 av og for folk i 20-åra. Primus motor er skodespelaren Arturo Scotti som etter utdanning på KhiO har vore tilsett ved Trøndelag Teater der han har gjort ei rekkje store rolletolkingar. Men parallelt har han også skrive og regissert framsyningar både for Kepler Teater, og i samarbeid med Trøndelag Teater, Studentersamfundets Interne Teater og frigruppa Markveien Drueklubb. Sams for desse produksjonane, i tillegg til at dei er uvanleg kreative, er at dei fortel historier frå eit ungdommeleg perspektiv. I 2028 er det 200 år sia Henrik Ibsen blei født, og som ein ouverture til jubileumsåret har Trøndelag Teater invitert Scotti og Kepler Teater til å lage ei framsyning basert på Henrik Ibsens «Et dukkehjem», men med utgangspunkt i dagens unge og kva dei balar med i parforholda.

Nærare 150 år etter at Nora gjekk frå mann og barn er vi i Trondheim, heime hjå Nora (Ingrid Myhre Løvik) og Torvald (Patrick Hilmar Ingvaldsen). Dei er moderne menneske. Ho er aktiv, utåtvend og driv med marknadsføring medan han er litt meir sosialt utilpass og arbeidar som førskulelærar. Etter å ha vore kjærastar i åtte år, og vore alt for kvarandre, skal dei om få dagar gifte seg. Framtida er ljos, og vyane blir delte med venneparet Vidar (Christian Eidem) og Kriss (Tiril Ramberg) som ligg litt framom i løypa og alt ventar barn.

Med overraskande stor observasjonsevne gir Scotti oss to par på terskelen til livet med herlege, ofte humoristiske og lett attkjennelege referansar til vår tid. Men utan å hamne i vareoppteljing, er spora frå Ibsens Nora og Torvald også meir enn synlege. Slik utviklar det seg til eit fornøyeleg og litt ironisk kammerspel, og kunne nesten ha greidd seg med det. Men Kepler er ikkje Kepler om dei ikkje finn på uventa vriar. Slik er det også her. Eg skal halde meg frå å gi noko resymé for her er overraskingane ein viktig del av opplevinga. Men det dreier seg om ein fullstendig dekonstruksjon av situasjonen og historia, og ei rekkje kreative metagrep der Scotti lar oss tru at framsyninga er i ferd med å havarere berre for å syne oss at dette er del av regien.

Scenografien til Vilde Jønland er opphaldsrommet til Nora og Torvald der duk, gardiner og lysekrona etter kvart får vesentlege roller. Det gjer også suffløren Martha Løseth Borgen og inspisienten Hanna Solstad utan at eg skal røpe meir om det. Som i Ibsens originalmanus, ber også dagens Nora på ein løyndom. Framsyningas hovudtema, i tillegg til ein meir enn overtydande situasjonsrapport, er korleis Torvald, Nora og venneparet taklar dette.

Dei fire på scena er i rette alderen, kjenner openbert sjargong og veremåte godt og blir såleis særs truverdige. Som i fleire tidlegare Kepler-produksjonar, kjenner eg meg som ei fluge på veggen som høyrer autentiske samtalar eg ikkje skulle ha høyrt. Dialogen verkar ekte, men veremåten til denne generasjonen er endå meir på kornet. Å uttrykke kjensler er så vanskeleg at dei nyttar songar for å få dei fram. Språktilfanget blir då også så fattig at dei stadig må ty til engelsk. Og som ungdom flest snakkar dei så fort og lite artikulert at det stundom er uråd å følgje med. Manglande diksjon er eit generelt problem i norsk teater, men her er det faktisk del av pakka. Bryllaupet er blitt eit ritual utan innhald, større enn seg sjølv, og handlar berre om kva som er rett og ikkje, om staffasje og ting. Og om posering. For når Torvald skal halde tale til Nora, vender han seg frå henne, og ser i staden inn i eit kamera og mot publikum. Alt er utvendig, fasade, posering, – og innhaldslaust.

«Keplers Et dukkehjem» er eit velskrive, godt regissert og presist framført tidsbilde, både overraskande og underhaldande. Men avslutninga blir noko melodramatisk, så Ibsen er nok framleis betre på å skrive finalar.

(Meldinga stod i Klassekampen laurdag den 17. oktober 2026.)

«Him igjen»
Haugesund Teater, Festiviteten
Av: Rolf Kristian Larsen
Regi: Morten Joachim
Scenografi: Gjermund Andresen
Musikalsk ansvarleg: Vegard Fossum og Halvor Lillesund
Lysdesign: Tom Erik Anfinsen
Med: Anderz Eide, Aslak Rossmann Rossehaug, Janna Kari Kvinnesland, Rikke Westerlund Lie, Peder Lauvås, Solveig Andsnes og Sven Henriksen
Musikarar: Vegard Fossum, Halvor Lillesund Almuth Siegel, Joakim Vikanes, Rudolf Fredly og Tobias Tellmann.

Det hjelper ikkje med gode songarar og flotte låtar når tekstgrunnlaget er så svakt.

For førti år sia kom Haugesund Teater for første gong inn på statsbudsjettet. Same året blei byens storstove, Festiviteten, bygd opp att etter brannen nokre år tidlegare. Det har dei funne grunn til å feire med ein jubileumskabaret med presentasjon av femten songar frå Haugalandets (og omegns) rikhaldige songkatalog. Dette er forsøkt sydd saman med ei historie om sju personar frå tre familiar, alle med meir bagasje enn dei fleste, og der det etter kvart sjølvsagt syner seg at alle og alt heng saman med alt.

Framsyninga tek oss attende til jula 1985. Eddie (Aslak «Rossmann» Rossehaug) har vore nokre år i England for å bli popstjerne, men der han berre blei gatemusikant. Nå kjem han heim til faren, Henry (Sven Henriksen), som er kreftsjuk og ikkje har så lenge att. På vegen blir han plukka opp av nyseparerte Oddny (Solveig Andsnes) som driv den insolvente baren «Håpet», og kanskje blir det søt musikk mellom dei to? Men så dukkar eksen hennar, Gisle (Anderz Eide), opp og ber om forsoning. I Haugesund bur også Eddies bror, Morten (Peder Lauvås), men dei to brørne er ikkje på talefot. Morten er gift med elskovssjuke Kristine Robin (Rikke Westerlund Lie) som fryktar at mannen er homse ettersom han likar å kle seg i kvinneklede. Og så er det Vivian (Janna Kari Kvinnesland), mora til Kristine Robin. Ho går på fylla fordi mannen akkurat har stukke av til Tyskland med ei anna dame. Forteljinga har eit menasjeri og eit utal intrigar det ikkje er så lett å halde styr på.

Alle dei sju på scena er framifrå songarar, og med solid tonefølgje frå orkestergrava får vi undervegs ei rekkje strålande framførte songnummer. Ofte i slike framsyningar, som er meir som ein teaterkonsert, blir songvala litt på sida og ikkje alltid heilt i tråd med handlinga. Men har tilfanget vore så stort at om ein ikkje visste betre, kunne ein tru tekstane var skrivne til framsyninga. Det er skodespelaren og dramatikaren Rolf Kristian Larsen som har skrive stykket, og her skulle det nok ha vore ein myndig dramaturg eller eit ytre auge. For historia er sprikande og alt for omfattande. Berre tidvis kjem vi under huda på dei sju og dei har heller ikkje fått nok å spele på til å bli heile personar.

Men unnataka finst. Janna Kari Kvinnesland speler mora til Kristine Robin, ei rolle heilt på sida av handlinga og som ikkje på noko vis er nødvendig for å drive dette framover. Likevel leverer ho ei av dei beste tablåa i det heile i ei infam tolking av ei forlate og stupfull middelaldrande kvinne. Heimkomsten, settinga og mange av songane er ganske mollstemde, og den som med innestemme og på lågmælt vis greier å løfte denne stemninga, er Sven Henriksen, den einaste i ensemblet som ikkje er vestlending. Hans finstemde kreftsjuke og pensjonerte sjømann er ein person eg trur på og som eg blir glad i. Og framføringa hans av 3 Busserulls «St. Pauli Blues» der han vil ha seksten lasaronar til å bere kista si, var både intens og gripande.

Gjermund Andresens scenografi er ein slags catwalk som også kan symbolisere Haugesunds bruer, og fungerer fint for både songpresentasjonar og for å dele scena i ulike seksjonar. Morten Joachim har hatt regien der personinstruksjonen er god, men han kunne nok med fordel ha stramma inn mykje og gjort framsyninga tydelegare og mindre sprikande. Alle dei godt framførte songane gjorde sjølvsagt at folk kosa seg, men med eit så lite vellukka tekstgrunnlag, er det eit ope spørsmål om ein rein teaterkonsert ville ha vore like bra.

(Meldinga stod i Klassekampen tysdag den 6.oktober 2026.)

«Heks»
Rogaland Teater, Intimscenen
Av: Olga Ravn
Omsett, dramatisert og regissert av: Maria Drangeid
Scenografi og kostyme: Katja Ebbel
Komponist og lyddesign: Fredrik Almstedt Storsveen
Lysdesign: Mathias Langholm Lundgren
Med: Ragnhild Arnestad Mønness, Malene Wadel, Malin Landa, Marianne Holter og Matias Kuoppala

Leikent, absurd og humoristisk om eit særs alvorleg tema.

For fire hundre år sia heimsøkte dei såkalla hekseprosessane store delar av Europa og Nord-Amerika. Det meste gjekk føre seg i dei reformerte landa medan dei katolske stort sett gjekk fri. Der hadde dei i staden inkvisisjonen. I dobbelmonarkiet Danmark-Norge skaut prosessane fart med forordninga som kong Christian IV signerte i 1617. Den la ned forbod mot all form for trolldom, både svart og kvit magi. Det siste førte til flytande grenser mellom kjerringråd og gamle ritar, og det som blei rekna som trolldom. Omgrepet «heks» kom først i bruk fleire år seinare. Over 300 blei brende for trolldom i Norge, og meir enn 80 % av dei var kvinner.

Den danske forfattaren Olga Ravn (f. 1986) har arbeidd lenge med trolldomstematikken, og i 2023 ga ho ut boka «Voksbarnet» basert på fem verkelege kvinners historier. Same året blei framsyninga «Hex» sett opp på Det Kongelige Teater i København, dramatisert av Olga Ravn, Jeanett Albeck og Liv Hjelm. Nå har Maria Drangeid omsett, dramatisert og regissert framsyninga for Rogaland Teaters intimscene, og det er blitt både underhaldande og alvorleg, men først og fremst ei særs heilskapleg gjennomført framsyning, og ganske annleis i all sin absurditet.

I Katja Ebbels teikneserieaktige scenografi og med kreativ lyssetting av Mathias Langholm Lundgren opnar det med ein pulserande og flammeliknande bakvegg. Inn kjem fem kvinner som var dei ein sams kropp og i koreografert rørsle. Dei viser seg å vere eit slags kvinnekollektiv som møtest og dyrkar både rite, litt kvit magi, og kanskje også noko meir? Det er adelskvinna Christenze Kruckow (Ragnhild Arnestad Mønness) som lenge nyt godt av posisjonen som patrisiar. Det er prestefrua Elisabeth Klyne (Marianne Holter) som til slutt bergar skinnet ved å vitne mot dei andre. Dorte Kjærulf (Malin Landa) blei enke på akkurat passe tid, ung nok til å kunne ha eit liv, men for gamal til å måtte gifte seg på nytt. Apelone Ibsdatter (Matias Kuoppala) går etter kvart frå forstanden. Og Maren Kneppis (Malene Wadel) innleier eit lesbisk forhold til Christenze. Dei fem er tydelege einskildpersonar, eit slags kvinnekollektiv som driv med sine ting. Men dei går også ut og inn av andre roller og blir både aktor og andre personar.

Maria Drangeid har vald ei gjennomført absurd og leiken tilnærming, litt naivistisk i forma, og der dei fem framstår både som heile personar og samstundes noko sjablongmessig og passe overspela. Drangeid har openbert hatt ein klår idé med denne framsyninga, og gjennom å vere tru mot den, har ho skapt ein uvanleg heilskapleg gjennomført produksjon. Lys, scenografi og i særleg grad kostyma til Katja Ebbel bidreg i same retninga. Og heilt avgjerande for det vellukka resultatet er Fredrik Almstedt Storsveens musikk og songar, framført både solo og i kor, og som gjer framsyninga nesten til ein musikal.

Rogaland Teater har i mange år vore kjend for godt ensemblespel, og sjølv om det er mange gode einskildprestasjonar, kanskje spesielt Kuoppalas infame tolking av Apelone, er dette eit velsynkronisert samspel der dei fem stundom framstår som ein kropp før dei løyser seg opp i fem ulike individ.

Framsyninga er leiken, humoristisk, og framstiller ikkje kvinnene som fullstendig sakeslause offer. Dei har sine historier og driv med voksdokker (ein slags voodoo) og både kvit og svart magi utan at dei blir troll av den grunn. Gamle ritar, som ei Luciafeiring, kan fort bli noko heilt anna når angjevarane blir for ivrige. Og med Drangeids absurdhumoristiske tilnærming blir kontrasten så ekstra sterk når vi mot slutten får presentert prosessane, torturen og avrettinga. Framleis absurd, men ikkje spesielt humoristisk.

(Meldinga stod i Klassekampen laurdag den 3. oktober 2026.)