Беларускі Хельсінкскі Камітэт - ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

Выбары ва ўмовах пандэміі: прапановы праваабаронцаў

office — Wed, 29 Apr 2020 18:05:34 +0000

Human Rights Defenders for Free Elections

выборы2020

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

Удзельнікі незалежнай кампаніі па назіранні за выбарамі "Праваабаронцы за свабодныя выбары" накіравалі 29 красавіка ў Цэнтрвыбаркам, Палату прадстаўнікоў і Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусі шэраг важных прапаноў па правядзенні прэзідэнцкіх выбараў, якія павінны адбыцца не пазней за 30 жніўня гэтага года.

Праваабаронцы канстатантавалі наяўнасць патэнцыйнай небяспекі для жыцця і здароўя грамадзян ва ўсіх працэдурах выбарчага працэсу, якія прадугледжваюць кантакт людзей, а тым больш, знаходжанне людзей у адным месцы як у памяшканні, так і на адкрытым паветры. Яны мяркуюць, што ўспрыманне гэтай небяспекі будзе перашкодай для свабоднага ўдзелу грамадзян і палітычных суб'ектаў у выбарчым працэсе, прывядзе да зніжэння легітымнасці выбараў і можа стаць сур'ёзным бар'ерам для рэалізацыі найважнейшых правоў выбаршчыкаў і актыўных удзельнікаў выбарчага працэсу.

На падставе гэтага праваабаронцы прапанавалі зацікаўленым органам заканадаўчай і выканаўчай улады Беларусі распрацаваць і прыняць комплекс заканадаўчых і арганізацыйных мер, якія забяспечаць бяспечнае ажыццяўленне ўсіх без выключэння выбарчых правоў грамадзян без іх непрапарцыйнага абмежавання ва ўмовах пандэміі і кампенсуюць суразмерныя абмежаванні прадастаўленнем новых магчымасцяў, адначасова выказваючы гатоўнасць прыняць удзел у выпрацоўцы такіх мер.

Так, акрамя ўсяго іншага, "Праваабаронцы за свабодныя выбары" прапанавалі дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў унесці ў Выбарчы кодэкс змены ў артыкулы, якія бы амацоўвалі магчымасць і парадак дачы згоды выбаршчыкам аб вылучэнні асобы кандыдатам у прэзідэнты, акрамя непасрэднага афармлення ў падпісным лісце ў прысутнасці члена ініцыятыўнай групы, таксама і шляхам дыстанцыйнага выказвання такой згоды, а менавіта: па пошце, па электроннай пошце, з дапамогай службы кароткіх паведамленняў аператараў мабільнай сувязі, з дапамогай электроннай перадачы выявы запоўненага падпіснога ліста. Таксама праваабаронцы прапанавалі змяніць парадак праверкі подпісаў, пададзеных у падтрымку кандыдата.

Цэнтрвыбаркаму "Праваабаронцы за свабодныя выбары" прапанавалі, акрамя ўсяго іншага, пры распрацоўцы і прыняцці пастаноў, якія рэгулююць асобныя этапы выбарчага працэсу, улічваць небяспекі распаўсюджвання COVID-19.

Вярхоўнаму Суду Рэспублікі Беларусь праваабаронцы прапанавалі забяспечыць магчымасць разгляду выбарчых спрэчак з дапамогай укаранення элементаў электроннага судаводства.

"Праваабаронцы за свабодныя выбары" звярнулі ўвагу, што правядзенне свабодных і справядлівых выбараў звязана з імплементацыяй у выбарчае заканадаўства рэкамендацый БДІПЧ АБСЕ, тым больш, што большасць такіх рэкамендацый можа быць рэалізавана праз пастановы Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь.

"Праваабаронцы за свабодныя выбары"

2019 parliamentary elections: Weekly report. November 4-9

office — Wed, 13 Nov 2019 17:43:11 +0000

Observation of the elections to the House of Representatives of the National Assembly of Belarus is carried out by the Belarusian Helsinki Committee and the Human Rights Center “Viasna” in the framework of the campaign “Human Rights Defenders for Free Elections”.

SUMMARY

- observers of the campaign “Human Rights Defenders for Free Elections” report the predominantly low-key character of the election campaign;

- according to the CEC chair Lidziya Yarmoshyna, as of November 6, there were a total of 523 registered candidates; 29 people withdrew their candidacies, 10 candidates had their registration revoked by the DECs, and two candidates were reinstated by higher commissions and courts. Only 330 of the registered candidates published their electoral programs in the mass media;

- there were ongoing cases of bans on broadcasting the campaign speeches of opposition candidates; the DECs and the public media have demonstrated an extremely loose treatment of restrictions on campaigning activities, as established by Art. 47 of the Electoral Code, which in most cases constitutes censorship and unacceptable restrictions on freedom of expression;

- several candidates had their registrations revoked by the DECs over alleged violations of Art. 47 of the Code; one candidate was detained by the police;

- administrative resources have been widely abused in the organization of campaign events involving the pro-government candidates;

- appeals against DECs’ decisions to cancel the registration to the higher TECs and the CEC, as well as to the courts, in most cases, were rejected;

- on November 8, Freedom Square in Minsk hosted a campaign rally announced by the Poland-based critical vlogger NEXTA. According to the observers, the meeting was attended by more than 500 people. The police officers did not allow the use of (and damaged) sound-amplifying equipment. During the event, a German TV crew was detained; the reporters were released 2.5 hours later;

- on November 7, the OSCE ODIHR international election observation mission published an interim report on the results of the observation.

2019_weekly_nov_4-9_en.pdf

выбары

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

праваабаронцы за свабодныя выбары

Аналітычная тыднёвая справаздача па выніках назірання за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў: 4 – 9 лістапада

office — Wed, 13 Nov 2019 17:36:35 +0000

Назіранне за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца РПГА «Беларускі Хельсінкскі Камітэт» і ПЦ «Вясна» ў межах кампаніі «Праваабаронцы за свабодныя выбары».

ВЫСНОВЫ

- назіральнікі кампаніі ў цэлым адзначаюць неактыўны і малазаўважны для большасці выбарчышкаў характар перадвыбарчай агітацыі;

- згодна з інфармацыяй старшыні ЦВК Л. Ярмошынай, на 6 лістапада ўсяго налічвалася 523 кандыдаты ў дэпутаты, 29 чалавек добраахвотна знялі свае кандыдатуры, у дачыненні да 10 кандыдатаў былі прынятыя рашэнні АВК аб адмене іх рэгістрацыі, два кандыдаты былі адноўленыя вышэйстаячымі камісіямі і судамі. Толькі 330 з зарэгістраваных кандыдатаў надрукавалі свае перадвыбарчыя праграмы ў СМІ;

- працягваюцца выпадкі нядопуску ў эфір агітацыйных выступаў апазіцыйных кандыдатаў, пры гэтым АВК і кіраўніцтва дзяржаўных СМІ вельмі шырака прымяняюць абмежаванні падчас агітацыі, устаноўленыя арт. 47 ВК, што ў большасці выпадкаў носіць характар цэнзуры і недапушчальнага абмежавання свабоды выказвання меркаванняў;

- былі зафіксаваны факты адмены АВК рашэнняў аб рэгістрацыі кандыдатаў за нібыта дапушчаныя імі парушэнні арт. 47 ВК і затрыманне супрацоўнікамі міліцыі дзеючага кандыдата ў дэпутаты;

- адбываецца выкарыстанне адміністратыўнага рэсурсу пры арганізацыі агітацыйных мерапрыемстваў з удзелам праўладных кандыдадатаў у дэпутаты;

- абскарджанні рашэнняў АВК аб адмене рэгістрацыі ў вышэйстаячых ТВК і ЦВК, а таксама ў судах у большасці выпадаў былі безвыніковымі;

- 8 лістапада на пл. Свабоды ў Мінску ў межах агітацыйнай сустрэчы з выбаршчыкамі адбыўся найбольш масавы за выбарчую кампанію сход грамадзянаў. Мерапрыемства было анансавана пражываючым у Польшчы блогерам NЕХТА. Па ацэнках назіральнікаў, у сходзе прынялі удзел больш за 500 грамадзян. Супрацоўнікі міліцыі не далі скарыстацца прысутным гукаўзмацняльнай апаратурай, зламаўшы яе. Падчас мерапрыемтсва была затрыманая здымачная група нямецкіх журналістаў і праз 2,5 гадзіны вызваленая з Цэнтральнага РУУС г. Мінска;

- 7 лістапада Міжнародная місія назірання за выбарамі БДІПЧ АБСЕ апублікавала прамежкавую справаздачу па выніках назірання за выбарамі.

spravazdacza-tydniovaja_2019_4-9-list_bel.pdf

выбары

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

праваабаронцы за свабодныя выбары

Аналітычная тыднёвая справаздача па выніках назірання за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў: 28 кастрычніка – 2 лістапада

office — Mon, 04 Nov 2019 12:40:39 +0000

ВЫСНОВЫ

– Зафіксаваны факты адмоў у публікацыі перадвыбарчых праграм і трансляцыі выступленняў кандыдатаў у дэпутаты. Афіцыйнай прычынай, як правіла, указваюцца «прыкметы парушэння артыкула 47 Выбарчага кодэкса». На думку экспертаў кампаніі, змест гэтага артыкула трактуецца выбарчымі камісіямі празмерна шырока, што вядзе да абмежавання свабоды перадвыбарчага выступу кандыдата ў дэпутаты і носіць характар цэнзуры.

– Адзначаюцца выпадкі выкарыстання адміністрацыйнага рэсурсу ў мэтах правядзення праўладнымі кандыдатамі перадвыбарчай агітацыі, а таксама факты стварэння перашкодаў для незалежных і апазіцыйных кандыдатаў у правядзенні агітацыйных мерапрыемстваў.

– Найбольш актыўна асвятляюць выбарчую кампанію незалежныя медыя, якія даюць матэрыялы пра характар правядзення пікетаў, заўвагі і скасаванні рэгістрацыі аназіцыйных кандыдатаў, паведамляюць пра зняцце выступаў з эфіру. Дзяржаўныя СМІ абмяжоўваюцца пераважна афіцыйнай інфармацыяй.

– Мясцовымі выканкамамі не выконваеца ў поўнай меры патрабаванне ЦВК аб размяшчэнні на адпаведных Інтэрнэт-старонках, прысвечаных выбарчай кампаніі, інфармацыі аб выдаткаванні сродкаў спецыяльных выбарчых рахункаў кандыдатаў у дэпутаты.

spravazdacza-tydniovaja_2019_28.10-02.11_be.pdf

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

праваабаронцы за свабодныя выбары

выбары

Аналітычная тыднёвая справаздача па выніках назірання за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў: 7-12 кастрычніка

office — Mon, 21 Oct 2019 08:14:32 +0000

ВЫСНОВЫ

- 10 кастрычніка 2019 г. ЦВК прыняла Пастанову № 63, што вызначае пералік дакументаў, па якіх выдаецца бюлетэнь для галасавання. Пастанова пашырае кола асобаў, якія могуць атрымаць бюлетэнь не па пашпарце, за кошт работнікаў дзяржаўных арганізацый;

- 7 кастрычніка завяршыўся этап вылучэння кандыдатаў у дэпутаты. Паводле дадзеных ЦВК, у сёлетняй выбарчай кампаніі вылучаны 703 прэтэндэнты на дэпутацкі мандат, што больш, чым у мінулую кампанію. Заўважана тэндэнцыя да павелічэння прадстаўніцтва дзейсных парламентарыяў і прадстаўнікоў мясцовай улады. Нягледзячы на агульную большую колькасць вылучаных кандыдатаў, апазіцыйных прадстаўнікоў стала колькасна менш. Колькасць жанчын сярод вылучаных кандыдатамі ўзрасла з 23% у 2016 г. да 25% у 2019 г.;

- назіральнікамі кампаніі зафіксаваны асобныя матэрыялы, якія маюць прыкметы датэрміновай агітацыі ў адносінах да праўладных вылучэнцаў;

- адбыліся пасяджэнні АВК, на якіх разглядаліся пытанні арганізацыі працы камісій па праверцы подпісаў выбаршчыкаў, пададзеных вылучэнцамі ў АВК для рэгістрацыі кандыдатамі ў дэпутаты. У большасці выпадкаў назіральнікам было адмоўлена ў назіранні за працэдурай праверкі сапраўднасці подпісаў выбаршчыкаў у падпісных лістах;

- прайшлі судовыя пасяджэнні па разгляду скаргаў суб’ектаў, якія вылучалі сваіх прадстаўнікоў ва УВК, на адпаведныя рашэнні мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў. Вярхоўны Суд не працягнуў практыку публікавання тэкстаў судовых пастаноў, прынятых па выніках разгляду гэтых скаргаў. Такім чынам, рашэнні раённых судоў па выніках разгляду скаргаў засталіся па-за ўвагай грамадскасці, што не садзейнічае адкрытасці выбарчай кампаніі.

spravazdacza-tydniovaja_2019_7-12-kastr_bel.pdf

выбары

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

праваабаронцы за свабодныя выбары

Аналітычная тыднёвая справаздача па выніках назірання за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў: 16-22 верасня

office — Mon, 23 Sep 2019 09:50:08 +0000

ВЫСНОВЫ

– па дадзеных ЦВК усяго па краіне было зарэгістравана 487 ініцыятыўныя групы з 503 пададзеных на рэгістрацыю ў АВК. Такім чынам, колькасць адмоваў у рэгістрацыі ініцыятыўных групаў склала 14 выпадкаў, што з’яўляецца найменьшым паказальнікам за перыяд правядзення парламенцкіх выбараў 2008, 2012, 2016 гг.;

– зарэгістраваныя ініцыятыўныя групы прыступілі да збору подпісаў, што зрабіла выбарчую кампанію больш заўважнай для грамадзянаў. Пры гэтым, СМІ, як і раней, не актыўна асвятляюць бягучую выбарчую кампанію;

– за справаздачны перыяд назіральнікамі кампаніі адзначаныя выпадкі вынясення папярэджанняў АВК аб парушэнні патрабаванняў выбарчага заканадаўства падчас збору подпісаў асобам, якія вылучаюцца ў якасці кандыдатаў і іх ініцыятыўным групам. У асноўным, дадзеныя папярэджанні датычацца выкарыстання агітацыі пры правядзенні пікетаванняў па зборы подпісаў (выкарыстанне лозунгаў, палажэнняў перадвыбарчых праграм і г.д.). Пры гэтым, назіральнікамі адзначаецца выбарачны падыход АВК пры вынясенні такіх папярэджанняў – усе папярэджанні вынесеныя выключна прадстаўнікам апазіцыі, а падобныя парушэнні з боку праўладных кандыдатур застаюцца па-за ўвагай АВК;

– назіральнікі кампаніі адзначаюць выпадкі выкарыстання адміністратыўнага рэсурсу пры зборы подпісаў па вылучэнні кандыдатур, якіх падтрымлівае ўлада: збор подпісаў адміністрацыямі прадпрыемстваў на працоўным месцы і ў працоўны час, уключэнне падначаленых у склад ініцыятыўных групаў па вылучэнні праўладных кандыдатаў і інш. Трэба адзначыць, што грамадзяне баяцца называць свае прозвішчы пры прадастаўленні такой інфармацыі пад страхам негатыўных наступстваў.

spravazdacza-tydniovaja_2019_16-22-verasnja_bel-.pdf

выбары

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

Аналітычная тыднёвая справаздача па выніках назірання за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў: 9-13 верасня

office — Mon, 16 Sep 2019 08:22:51 +0000

Назіранне за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца РПГА «Беларускі Хельсінкскі камітэт» і ПЦ «Вясна» ў межах кампаніі «Праваабаронцы за свабодныя выбары».

ВЫСНОВЫ

- 12 верасня скончыўся тэрмін прадстаўлення ў акруговыя выбарчыя камісіі дакументаў аб рэгістрацыі ініцыятыўных груп па вылучэнні кандыдатаў у дэпутаты; усяго пададзена 503 заявы, па стане на 13 верасня зарэгістравана 386 ініцыятыўных груп;

- адбыліся першыя пікеты па збору подпісаў за вылучэнне кандыдатаў у дэпутаты; значных перашкодаў у правядзенні пікетаў зафіксавана не было;

- пачаліся нарады і семінары, прысвечаныя арганізацыі выбарчага працэсу, якія праводзяць абласныя і Мінскі гарадскі выканкамы; назіральнікам кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары” не дазволілі прысутнічаць на гэтых мерапрыемствах;

- усе скаргі на рашэнні мясцовых Саветаў дэпутатаў і мясцовых выканкамаў аб фарміраванні выбарчых камісій былі разгледжаны ў судах і ўсе яны былі пакінутыя без задавальнення; як раней адзначалі эксперты кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары”, адсутнасць у выбарчым заканадаўстве гарантый уключэння ў склад выбарчых камісій прадстаўнікоў, вылучаных усімі палітычнымі суб’ектамі, якія прымаюць удзел у выбарах, робіць магчымым адвольны і дыскрымінацыйны падыход у дачыненні да апазіцыйных партый і рухаў, а прадугледжаную судовую працэдуру абскарджання неэфектыўнай;

- СМІ па-ранейшаму неактыўна асвятляюць выбарчую кампанію, абмяжоўваючыся публікацыямі аб асноўных падзеях.

spravazdacha-tydnevaja-2019-09-14-bel.pdf

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

выбары

праваабаронцы за свабодныя выбары

Аналітычная тыднёвая справаздача па выніках назірання за выбарамі ў Палату прадстаўнікоў: 5-10 жніўня

editor — Tue, 13 Aug 2019 10:01:41 +0000

ВЫСНОВЫ

- выбары ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу ў 2019 г. адбываюцца на фоне складаных палітычных абставінаў у свеце і Еўропе, ва ўмовах пэўнага прагрэсу ў адносінах Беларусі з ЗША, краінамі Еўразвязу і двухбаковага крызісу ў беларуска-расійскіх адносінах;

- наладжана супрацоўніцтва Беларусі і дэмакратычных краін па многіх напрамках, пэўная лібералізацыя ў грамадска-палітычнай і культурнай сферы назіраецца на фоне бесперапынных парушэнняў дзяржавай правоў чалавека;

- выбары будуць праводзіцца па заканадаўстве, у якім не ўлічаны найбольш важныя рэкамендацыі з боку назіральнікаў і міжнародных структур;

- Указ прэзідэнта аб прызначэнні выбараў у Палату прадстаўнікоў на 17 лістапада 2019 г. парушае канстытуцыйную норму пра тэрмін паўнамоцтваў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, істотна скарачае тэрмін паўнамоцтваў дзеючага Парламента і з'яўляецца ўмяшальніцтвам у дзейнасць органа заканадаўчай улады.

spravazdacha-tydnevaja-2019-08-010-bel.pdf

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

праваабаронцы за свабодныя выбары

“Праваабаронцы за свабодныя выбары” абвяшчаюць пра пачатак назірання і запрашаюць на прэс-канферэнцыю

editor — Wed, 07 Aug 2019 07:49:27 +0000

ПАРЛАМЕНЦКІЯ ВЫБАРЫ 2019

выбары

праваабаронцы за свабодныя выбары

Аналітыку па гэтых выбарах вы можаце знайсці ў раздзеле “Праваабаронцы за свабодныя выбары” Алег Гулак (РПГА “Беларускі Хельсінкскі камітэт”) і Уладзімір Лабковіч (Праваабарончы цэнтр “Вясна”) дадуць сваю ацэнку грамадска-палітычнаму фону на момант абвяшчэння кампаніі па выбарах у Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу.

Праваабаронцы таксама распавядуць пра сітуацыю з імплементацыяй рэкамендацый міжнародных і нацыянальных назіральнікаў адносна зменаў у Выбарчы кодэкс, важных для правядзення свабодных і празрыстых выбараў.

Апроч вышэйпералічанага будуць агучаныя некаторыя планы незалежнага назірання за парламенцкімі выбарамі, а таксама асаблівасці, якімі будзе вызначацца сёлетні маніторынг.

Запрашаем прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі і зацікаўленых асоб!

Калі: 8 жніўня, пачатак у 14:00

Дзе: Мінск, вул. Веры Харужай 3, офіс 601, Прэс-клуб

Дадатковая інфармацыя па тэл.: (017) 394 63 11

Кампанія «Праваабаронцы за свабодныя выбары», якую з 2008 года праводзяць РПГА «Беларускі Хельсінкскі Камітэт» і Праваабарончы цэнтр «Вясна», з'яўляецца незалежнай і не ставіць за мэту падтрымку палітычных партый і якіх-небудзь палітычных дзеячоў. Увесь выбарчы працэс назіральнікі ацэньваюць выключна зыходзячы з прынцыпаў свабодных дэмакратычных выбараў, пры якіх народ Беларусі можа ў поўнай меры рэалізаваць сваё канстытуцыйнае права на ўдзел у кіраванні краінай.