Số 7 là con số tượng trưng cho vũ trụ, là sự kết nối với bầu trời và trái đất, trong đó bầu trời được tượng trưng bằng số ba, và trái đất được tượng trưng bằng số bốn. Số 7 cũng là con số xuất hiện xuyên suốt trong lịch sử loài người. Ví dụ như là 7 kỳ quan cổ đại của thế giới, 7 ngày trong một tuần, 7 nốt nhạc cơ bản…

Theo các nhà sinh lý học, cứ 7 năm một lần, cơ thể và tâm trí sẽ trải qua một cuộc khủng hoảng. Cứ mỗi 7 năm, tất cả các tế bào trong cơ thể sẽ được thay mới hoàn toàn. Thực tế, nếu bạn sống đến 70 tuổi, tuổi thọ trung bình của con người, cơ thể sẽ trải qua mười lần chết đi và sinh ra. Mọi thứ thay đổi mỗi 7 năm một lần, giống như các chu kỳ mùa trong năm. Một vòng đời như vậy hoàn tất trong 70 năm. Từ khi sinh ra đến khi cơ thể vật lý chết đi, vòng đời đó được hoàn thành trong bảy mươi năm, với mười chu kỳ 7 năm. Sau mỗi bảy năm, một thời kỳ mới sẽ bắt đầu, một bước đi mới sẽ được thực hiện.

1. Chu kỳ 1: từ 0-7 tuổi – Trung tâm thế giới, tuyệt đối bản ngã

Trong 7 năm đầu đời, đứa trẻ con mình là trung tâm của vũ trụ. Cả gia đình cùng xoay quanh đứa trẻ. Đáp ứng mọi nhu cầu của đứa trẻ ngay lập tức khi đứa trẻ đòi, nếu không được đáp ứng, đứa trẻ sẽ ăn vạ, giận dữ, la hét. Cha mẹ và mọi người trong gia đình sống chỉ vì đứa trẻ. Và tất nhiên đứa trẻ nghĩ, thế giới rộng lớn ngoài kia cũng như vây, mặt trời mọc lên lặn đi vì đứa trẻ, trăng lên trăng xuống vì đứa trẻ, các mùa thay đổi vì đứa trẻ. Đứa trẻ vị kỷ, và coi mình là trung tâm của vũ trụ trong 7 năm đầu đời. Nếu bạn hỏi các nhà tâm lý học, họ sẽ trả lời, 7 năm đầu đời của đứa trẻ luôn ở trong trạng thái tự thoả mãn bản thân, tự hài lòng với chính mình. Đứa trẻ không cần bất cứ thứ gì, chúng cảm thấy trọn vẹn.

2. Chu kỳ 2: từ 7-14 tuổi – Đồng dục

Sau 7 năm đầu đời, đứa trẻ sẽ có sự đột phá, chúng không còn coi mình là trung tâm của thế giới nữa, chúng trở nên lệch tâm. Theo đúng nghĩa “Lệch tâm: có nghĩa là lệch khỏi tâm điểm, đứa trẻ hướng sự tập trung đến người khác như bạn bè, đồng đội. Giờ đây đứa trẻ không còn quá quan tâm đến bản thân, chúng quan tâm đến người khác, chúng hứng thú với người khác, với một thế giới rộng lớn hơn. Đứa trẻ bước vào cuộc phiêu lưu để biết người khác là ai. Hành trình đi tìm câu trả lời bắt đầu.

Sau bảy năm đầu đời, đứa trẻ trở thành một người chất vất tuyệt vời. Chúng trở thành một người đầy hoài nghi, vì hành trình tìm kiếm câu trả lời bắt đầu. Chúng hỏi hàng triệu câu hỏi. Chúng khiến cha mẹ đau đầu vì mớ câu hỏi của chúng, chúng trở thành nỗi phiền toái. Nó cảm thấy hứng thú với người khác, mọi thứ trong thế giới này đều khiến chúng tò mò. Tại sao cây cối không có màu xanh? Tại sao thượng đế lại tạo ra thế giới? Nó ngày càng trở nên giống một triết gia – đặt câu hỏi, hoài nghi, không ngừng tìm hiểu mọi thứ. Đứa trẻ tháo tung đồ chơi để xem cách thức hoạt động của nó, ném vỡ một chiếc đồng hồ để xem tại sao nó phát ra tiếng chuông, điều gì diễn ra bên trong những thứ đó? Đứa trẻ bắt đầu quan tâm tìm hiểu người khác – nhưng những người khác vẫn cùng giới tính với chúng.Nó không quan tâm đến các bé gái. Nếu các bé trai khác quan tâm đến các bé gái, nó sẽ nghĩ chúng là bọn ẻo lả. Các bé gái không quan tâm đến các bé trai, và nếu chơi đùa với các bé trai khác, thì nó nghĩ bé gái đó thật là nam tính, không bình thường, khônh phổ biến, có điều gì đó không đúng. Các nhà phân tâm học và tâm lý học gọi giai đoạn 7 năm thứ 2 này là giai đoạn chỉ quan tâm đến người cùng giới tính – GIAI ĐOẠN ĐỒNG DỤC

3. Chu kỳ 3: từ 14-21 tuổi – Dị dục

Sau 14 năm, cánh cửa thứ 3 mở ra. Các bé trai không còn quan tâm đến các bé trai khác, các bé gái cũng không còn quan tâm đến các bé gái khác. Chúng vẫn thân thiện nhưng không quan tâm. Đó là lí do tại sao bất kì tình bạn nào xảy ra giữa bảy và mười bốn tuổi đều sâu sắc nhất, bởi vì tâm trí là đồng dục, và trong cuộc sống tình bạn như vậy sẽ không bao giờ xảy ra lần nữa. Những người bạn đó vẫn còn là bạn vĩnh viễn, nó là mối liên hệ sâu sắc. Bạn sẽ trở nên thân với người khác nhưng điều đó vẫn còn là sự quen biết, không phải là hiện tượng bạn bè sâu sắc đã xảy ra giữa bảy và mười bốn tuổi.

Sau tuổi mười bốn con trai không còn quan tâm tới con trai. Nếu mọi sự xảy ra bình thường, nếu nó không bị mắc kẹt ở đâu đó, nó sẽ quan tâm tới con gái. Bây giờ nó trở thành dị dục – không chỉ quan tâm, mà thực sự để ý tới một người khác – bởi vì khi con trai quan tâm tới con trai, con trai có thể là “người khác” nhưng người khác vẫn là con trai như bản thân nó, không đích xác là người khác. Khi con trai trở nên quan tâm tới con gái, bấy giờ nó thực sự quan tâm tới cái đối lập, người khác thực. Khi con gái trở nên quan tâm tới con trai, bây giờ thế giới mới bắt đầu.

Tuổi mười bốn là tuổi cách mạng lớn lao. Dục trở nên chín muồi, người ta bắt đầu nghĩ dưới dạng dục, những phóng túng dục trở thành nối bật trong giấc mơ. Con trai trở thành Don Juan lớn, bắt đầu tán tỉnh. Thơ ca nảy sinh, lãng mạn.

Nó bắt đầu đi vào trong thế giới.

4. Chu kỳ 4: từ 21-28 tuổi – Cánh cửa tham vọng, thế giới con người: bãi chợ

Đến tuổi 21 nếu mọi việc diễn ra bình thường và chàng trai trẻ không bị xã hội ép buộc điều gì đó phi tự nhiên nó bắt đầu quan tâm đến tham vọng lớn hơn là tình yêu. Nó muốn xe đẹp, biệt thự to. Nó muốn thành một nhà tài phiệt, một nguyên thủ quốc gia. Tham vọng trở thành nổi trội; toàn bộ mối bận tâm ở giai đoạn này là nỗi khát vọng tương lai, ước muốn thành công, làm thế nào để thành công, để cạnh tranh và để vượt lên giữa cuộc tranh đấu.

Giờ đây chàng trai trẻ không chỉ bước vào thế giới tự nhiên, mà anh ta còn bước vào thế giới con người: BÃI CHỢ, dấn thân vào thị trường. Giờ đây anh ta bước vào thế giới cuồng điên. Toàn thể bản thể của anh ta hướng về thương trường, tiền bạc, quyền lực địa vị, danh tiếng, thành công. Anh ta trở thành một phần của chợ.

5. Chu kỳ 7 năm thứ năm – Tạm dừng phiêu lưu

Nếu mọi việc diễn ra đúng – mà thực ra nó chẳng bao giờ đi đúng cảm, nó là hiện tượng tự nhiên tuyệt đối. Thì đến tuổi 28 chúng ta sẽ không còn cố gắng đi vào trong cuộc sống phiêu lưu theo bất kì cách nào nữa. Giai đoạn từ tuổi hai mươi mốt tới hai mươi tám, người ta đã sống trong phiêu lưu. Đến tuổi 28, chúng ta trở nên tỉnh táo hơn, cho rằng việc hoàn thành tất cả các ham muốn là không thể. Chúng ta trở nên quan tâm đến sự an toàn và tiện nghi. Chúng ta trở nên ít phiêu lưu và tham vọng hơn. Chúng ta bắt đầu trở nên trầm lắng hơn. Tuổi 28 không còn chỗ cho sự lập dị chống lại xã hội.

Đến tuổi 28, các người lập dị (hippies) trở nên hòa đồng, các nhà cách mạng không còn muốn làm cuộc cách mạng nữa. Họ bắt đầu lắng đọng, họ tìm kiếm cuộc sống tiện nghi, số dư ngân hàng nho nhỏ. Họ không muốn là Rockefellers – chuyện đó kết thúc rồi, niềm thôi thúc đó không còn nữa. Họ muốn có một ngôi nhà nhỏ, nhưng ấm cúng và an toàn để sống. Họ muốn một số dư ngân hàng nho nhỏ. Họ cũng liên hệ với các công ty bảo hiểm. Bây giờ kẻ lêu lổng không còn lêu lổng nữa. Anh ta mua nhà và bắt đầu sống trong đó, anh ta trở nên văn minh. Từ văn minh – civilization – bắt nguồn từ từ civis có nghĩa là thường dân. Bây giờ anh ta trở thành một phần của thị trấn, của thành phố, của định chế. Anh ta không còn là kẻ lêu lổng, lang thang nữa. Bây giờ anh ta không muốn đi đâu cả, mọi sự đã kết thúc, đã du hành đủ rồi, đã biết đủ rồi. Bây giờ anh ta muốn dừng chân và nghỉ ngơi một chút.

6. Chu kỳ 7 năm thứ sáu – Chống lại mọi sự thay đổi

Đến tuổi 35, năng lượng sống đạt tới điểm đỉnh của nó. Vòng tròn đã hoàn thành được một nửa và năng lượng bắt đầu suy giảm. Bây giờ người ta không chỉ quan tâm tới an toàn và tiện nghi. Người ta không chỉ không muốn làm cách mạng mà còn trở thành người phản cách mạng. Bây giờ người ta chống lại mọi sự thay đổi, người ta trở nên tuân thủ theo các điều luật tôn giáo. Họ chống lại mọi cuộc cách mạng. Họ muốn giữ nguyên hiện trạng và cho rằng nếu bất kì cái gì thay đổi thì mọi sự sẽ bị đảo lộn. Bây giờ họ chống lại những kẻ hippies, chống lại những kẻ nổi loạn. Bây giờ họ đã thực sự trở thành một phần của định chế.

Điều này là tự nhiên – chừng nào mọi việc vẫn diễn ra đúng thì con người sẽ không còn ở tình trạng hippie mãi mãi. Đó là một giai đoạn, đi qua thì tốt nhưng mắc kẹt lại thì không tốt. Điều đó nghĩa là bạn vẫn còn bị mắc kẹt ở giai đoạn nào đó. Nếu một người đồng dục trong giai đoạn giữa bảy và mười bốn tuổi thì tốt, nhưng nếu người đó vẫn còn đồng dục trong cả đời thì có nghĩa người đó đã không trưởng thành, người đó không trở thành người lớn. Phải có tiếp xúc với người khác giới vì đó là một phần của cuộc sống. Người khác giới phải trở nên quan trọng bởi vì chỉ như thế thì bạn mới có khả năng cảm nhận được sự hài hoà của các yếu tố đối lập và xung đột, giống như trạng thái khổ và trạng thái cực lạc. Đó là huấn luyện, một sự huấn luyện cần thiết.

Đến tuổi 35, chúng ta phải trở thành một phần của thế giới qui ước. Chúng ta bắt đầu tin vào tín ngưỡng trong quá khứ, tin vào Vedas, Kinh Koran, Kinh Thánh. Chúng ta dứt khoát chống lại sự thay đổi, bởi vì thay đổi nghĩa là cuộc sống riêng của bạn sẽ bị quấy rối. Bây giờ bạn có nhiều thứ bị mất. Bạn không thể ủng hộ cách mạng được – bạn muốn được bảo vệ. Chúng ta thiên về luật pháp, toà án và chính phủ. Chúng ta không còn là kẻ vô chính phủ nữa. Tất cả chúng ta đều ủng hộ cho chính phủ, qui tắc, điều luật, kỉ luật.

7. Chu kỳ 7 năm thứ bảy – Nỗi ám ảnh về cái chết

Đến tuổi bốn mươi hai, mọi bệnh tật về thể chất và tinh thần bột phát, vì bây giờ cuộc sống đang suy giảm. Năng lượng đang hướng tới cái chết. Như lúc bắt đầu – năng lượng của bạn đã đi lên và bạn đã trở nên ngày một sống động, mạnh mẽ hơn – bây giờ chính điều đối lập lại xảy ra, bạn trở nên ngày một yếu hơn. Nhưng thói quen của bạn vẫn còn đó. Bạn đã ăn đủ cho tới tuổi ba mươi lăm. Bây giờ nếu bạn tiếp tục thói quen ăn của mình, bạn sẽ bắt đầu tích trữ mỡ. Lượng thức ăn đó không cần thiết. Nó cần thiết trước đây, nhưng bây giờ nó không còn cần thiết nữa ,bởi vì cuộc sống đang đi tới cái chết, cuộc sống không cần nhiều thức ăn như vậy. Nếu bạn cứ nhét đầy bụng mình như bạn đã làm trước đây, thế thì đủ mọi loại bệnh tật sẽ xuất hiện: cao huyết áp, đau tim, mất ngủ, ung nhọt – tất cả chúng sẽ xảy ra trong giai đoạn từ bốn mươi hai tuổi trở đi. Bốn mươi hai tuổi là một trong những cột mốc nguy hiểm nhất. Tóc bắt đầu rụng, bạc dần. Cuộc sống tiến vào trong cái chết.

Gần đến tuổi bốn mươi hai, lần đầu tiên, tôn giáo bắt đầu trở nên quan trọng. Có thể trước đây bạn đã từng dính dáng đâu đó vào tôn giáo, nhưng giờ đây, tôn giáo lần đầu tiên bắt đầu trở nên quan trọng, bởi vì tôn giáo có liên quan sâu sắc với cái chết. Bây giờ cái chết đang tiến lại gần và ham muốn đầu tiên về tôn giáo được nảy sinh.

Carl Gustav Jung đã viết rằng, trong cả đời mình, ông ấy đã từng quan sát những người tìm tới ông ấy, những người trong độ tuổi bốn mươi bao giờ cũng có nhu cầu về tôn giáo. Nếu họ phát điên, có vấn đề về thần kinh, tâm thần, họ không thể nào được giúp đỡ nếu họ không dính dáng sâu sắc vào tôn giáo. Họ cần tôn giáo. Tôn giáo là nhu cầu cơ bản đối với họ. Nếu trong một xã hội thế tục và bạn chưa hề được dạy về tôn giáo, thì khó khăn lớn nhất sẽ tới vào khoảng độ tuổi bốn mươi hai. Bởi vì xã hội không cho bạn bất kì một con đường, một cánh cửa, một chiều hướng nào.

Xã hội tốt khi bạn mười bốn tuổi, bởi vì xã hội cho bạn đủ tính dục – toàn thể xã hội đều mang tính dục. Tính dục dường như tiềm ẩn trong mọi món hàng. Nếu bạn muốn bán một chiếc xe tải mười tấn, bạn phải dùng hình ảnh của một phụ nữ khêu gợi. Bán một tuýp kem đánh răng – cũng thế. Việc bán xe tải hay bán kem đánh răng chẳng khác gì nhau, đều phải sử dụng hình ảnh một phụ nữ khêu gợi mỉm cười ở đâu đó phía sau. Thực sự là hình ảnh phụ nữ khêu gợi được bán chứ không phải xe tải hay kem đánh răng. Tuýp kem đánh răng xuất hiện trước mắt bạn cùng với hình ảnh nụ cười của một cô gái đẹp. Chúng xuất hiện cùng nhau, bạn mua nụ cười của cô gái nên bạn phải mua luôn tuýp kem đánh răng. Tính dục được bán khắp nơi, trên mọi sản phẩm.

Cho nên xã hội này, một xã hội thế tục, tốt cho người trẻ. Nhưng họ sẽ không trẻ mãi được. Khi họ tới tuổi bốn mươi hai, bỗng nhiên xã hội quên lãng họ. Họ không biết phải làm gì bây giờ. Họ trở nên căng thẳng, lo âu bởi vì họ không biết, họ chưa bao giờ được huấn luyện, họ không được trao một quy luật nào để đối diện với cái chết. Xã hội làm họ sẵn sàng cho cuộc sống, nhưng không dạy họ sẵn sàng cho cái chết. Họ cần được giáo dục về cái chết cũng như họ cần được giáo dục về cuộc sống.

Nếu được cho phép, tôi sẽ chia đại học thành hai phần: một phần cho người trẻ, phần kia cho người già. Người trẻ tới để học về nghệ thuật của cuộc sống – dục vọng, tham vọng, tranh đấu. Rồi khi họ trở nên lớn tuổi hơn và họ đạt tới cột mốc tuổi bốn mươi hai, họ sẽ quay lại đại học để học về cái chết – Thượng đế, Thiền – vì bây giờ các đại học kiểu cũ sẽ không còn giúp ích gì cho họ. Họ cần được huấn luyện theo kiểu mới, quy luật mới, để cho họ có thể bước vào một giai đoạn mới đang xảy ra với họ.

Xã hội này đã quên lãng họ. Đó là lý do tại sao ở phương Tây có nhiều bệnh về tinh thần. Phương Đông không nhiều như vậy. Vì phương Đông vẫn còn có chút huấn luyện trong tôn giáo. Điều đó chưa biến mất hoàn toàn, dù là giả, dù là dỏm nhưng nó vẫn ở đó, nó tồn tại ngay góc kia thôi. Không ở trong cái chợ, không ở trong bề dày của cuộc sống, chỉ ở ngay bên cạnh – những đền, chùa. Dù nằm ngoài guồng quay vận hành của cuộc sống, nhưng nó vẫn ở đó. Nó vẫn tồn tại, bạn cần phải bước ra vài bước và bạn có thể đi tới đó.

Ở phương Tây, tôn giáo không còn là một phần của cuộc sống. Đến khoảng độ tuổi bốn mươi hai, người phương Tây đều trải qua các vấn đề về tâm lý. Hàng ngàn kiểu rối loạn thần kinh xảy ra và ung nhọt xuất hiện. Ung nhọt là dấu hiệu của tham vọng. Người tham vọng nhất định bị ung nhọt trong dạ dày. Tham vọng cắn xé bạn, nó gặm nhắm bạn. Ung nhọt không gì khác hơn việc ăn chính bản thân bạn. Bạn căng thẳng tới mức bạn bắt đầu ăn thành dạ dày của mình. Bạn căng thẳng, dạ dày của bạn căng thẳng, nó chưa bao giờ được thảnh thơi. Bất kì khi nào tâm trí căng thẳng thì dạ dày căng thẳng.

Ung nhọt là dấu hiệu của tham vọng. Nếu bạn có ung nhọt, điều đó chỉ ra bạn là người rất thành công. Nếu bạn không có ung nhọt, bạn là người nghèo, cuộc sống của bạn đã thất bại, bạn đã thất bại hoàn toàn. Nếu bạn bị cơn đau tim lần đầu tiên vào khoảng bốn mươi hai tuổi, bạn là người thành công. Ít nhất bạn cũng là Bộ trưởng trong nội các chính phủ, là một doanh nhân giàu có, một nghệ sĩ nổi tiếng. Nếu không, làm sao bạn giải thích được cho cơn đau tim? Đau tim là định nghĩa của thành công. Mọi người thành công đều sẽ bị đau tim, họ phải bị vậy. Toàn bộ tâm trí của họ đều bị nặng trĩu bởi các yếu tố độc hại: tham vọng, ham muốn, tương lai, ngày mai, cái không bao giờ có. Bạn đã sống cuộc sống trong mơ, và bây giờ hệ thống của bạn không thể dung thứ được điều đó thêm nữa. Bạn sẽ còn căng thẳng với tương lai tới mức sự căng thẳng này trở thành phong cách sống của bạn. Bây giờ nó trở thói quen ăn sâu vào bạn.

Tại tuổi bốn mươi hai, một đột phá mới lại tới. Người ta bắt đầu nghĩ về tôn giáo, về thế giới khác. Cuộc sống có quá nhiều thứ và thời gian thì còn lại ít ỏi – làm sao để có thể đạt tới Thượng đế, niết bàn, chứng ngộ? Do đó mới có thuyết đầu thai: “Đừng sợ, bạn sẽ được sinh ra lần nữa mà, cứ sinh đi sinh lại, và bánh xe cuộc sống sẽ cứ chuyển động mãi. Đừng sợ, sẽ có đủ thời gian, có đủ vĩnh hằng còn lại – bạn sẽ có thể đạt tới được.”
Đó là lí do tại sao ở Ấn Độ, ba tôn giáo lớn đã phát sinh – Jaina giáo, Phật giáo và Hindu giáo – và họ không đồng ý về bất kì điểm nào ngoại trừ việc hóa thân (đầu thai). Các giáo lý tôn giáo có thể bất đồng, thậm chí bất đồng trên nền tảng cơ sở về Thượng đế, về bản chất của cái ta… nhưng tất cả đều đồng ý về thuyết đầu thai – phải có cái gì đó cho nó. Tất cả đều cần thời gian, bởi vì để đạt tới Brahman – người Hindu gọi nó là Brahman – phải cần nhiều thời gian. Đó là một tham vọng lớn, nhưng chỉ khi vào tuổi bốn mươi hai bạn mới quan tâm. Chỉ còn lại hai mươi tám năm nữa thôi.

Và đây mới chỉ là bắt đầu của mối quan tâm. Thực tế vào độ tuổi bốn mươi hai, bạn trở lại là đứa trẻ trong thế giới của tôn giáo và chỉ còn lại hai mươi tám năm nữa thôi. Thời gian dường như quá ngắn, không đủ để đạt tới những đỉnh cao như vậy – Brahman, người Hindu gọi nó là vậy. Người Jaina gọi nó là Moksha, tự do tuyệt đối khỏi tất cả “nghiệp” trong quá khứ. Nhưng với hàng nghìn, hàng triệu kiếp đã có trong quá khứ, thì trong vòng hai mươi tám năm còn lại, làm sao bạn bao quát được? Làm sao bạn có thể hoàn tác được toàn bộ quá khứ? Quá khứ mênh mông hiện có, nghiệp xấu và nghiệp tốt – làm sao bạn lau sạch được các tội lỗi của mình trong vòng hai mươi tám năm? Điều này có vẻ không đúng!
Thượng đế đòi hỏi quá nhiều, điều đó là không thể được. Bạn sẽ cảm thấy thất vọng nếu bạn chỉ được cho hai mươi tám năm. Với các Phật tử, những người không tin vào Thượng đế, không tin cả vào linh hồn – họ cũng tin vào đầu thai. Niết bàn, sự trống rỗng cuối cùng, trống rỗng tuyệt đối. Khi bạn vẫn còn bị nhồi nhét với biết bao rác rưởi qua biết bao kiếp sống, làm sao bạn có thể làm sạch được bản thân mình trong vòng hai mươi tám năm? Có vẻ là không thể được. Cho nên tất cả đều đồng ý về một việc, là cần nhiều tương lai hơn, cần nhiều thời gian hơn.
Bất kỳ khi nào bạn có tham vọng, bạn đều cần thời gian. Với tôi, người tôn giáo là người không cần thời gian. Người đó được giải thoát ở đây và ngay bây giờ. Người đó đạt tới Brahman ở đây và bây giờ, người đó được giải thoát, được chứng ngộ, ở đây và bây giờ. Người tôn giáo không cần thời gian, bởi vì tôn giáo xảy ra trong khoảnh khắc vô thời gian. Nó xảy ra bây giờ, nó bao giờ cũng xảy ra, bằng không thì nó chẳng bao giờ xảy ra cả. Không có cách khác mà nó đã từng xảy ra.

Vào độ tuổi bốn mươi hai, niềm thôi thúc đầu tiên nảy sinh, mơ hồ, không rõ ràng và lẫn lộn. Bạn thậm chí không nhận biết về thứ đang xảy ra, nhưng bạn bắt đầu nhìn vào đền chùa với sự quan tâm thiết tha. Đôi khi nhân tiện, như một khách thăm vô tình, bạn cũng tới nhà thờ. Đôi khi những lúc có thời gian và chẳng phải làm gì, bạn bắt đầu nhìn vào Kinh Thánh, bị phủ đầy bụi trên bàn. Mơ hồ, cũng giống như đứa trẻ nhỏ mơ hồ về tính dục, nó bắt đầu chơi với bộ phận sinh dục của mình nhưng chẳng biết mình đang làm gì. Một thôi thúc mơ hồ.

Đôi khi người ta ngồi một mình im lặng và bỗng nhiên cảm thấy bình yên, chẳng biết mình đang làm gì. Đôi khi người ta bắt đầu lẩm nhẩm câu mật chú đã được nghe từ hồi nhỏ, hoặc một câu kinh. Người già hay lẩm nhẩm đọc nó. Khi cảm thấy căng thẳng, người ta bắt đầu lẩm nhẩm đọc nó. Người ta bắt đầu tìm kiếm, tìm một người thầy, một ai đó hướng dẫn cho mình. Người ta nhận điểm đạo, bắt đầu học mật chú, lặp lại nó, rồi quên mất trong vài ngày, rồi lặp lại… Việc tìm kiếm trở nên mơ hồ, dò dẫm.

8. Chu kỳ 7 năm thứ tám – Quay lưng nhìn vào rừng

Đến tuổi bốn mươi chín, việc tìm kiếm trở nên rõ ràng. Phải mất bảy năm để làm cho việc tìm kiếm trở nên rõ ràng hơn. Bây giờ một vấn đề nảy sinh. Bạn không còn quan tâm tới người khác phái nữa, đặc biệt nếu mọi thứ đã diễn ra đúng như nó cần xảy ra – tôi phải nhắc đi nhắc lại điều này, bởi vì mọi thứ chẳng bao giờ diễn ra đúng cả. Vào độ tuổi bốn mươi chín, đàn bà mãn kinh. Vào độ tuổi bốn mươi chín, đàn ông trở nên không còn quan tâm tới đàn bà nữa. Đàn ông không còn cảm thấy thích tình dục. Toàn bộ mọi việc có vẻ giống như thời thiếu niên, có vẻ giống như chưa trưởng thành.

Nhưng xã hội có vẻ đã ép buộc nó, thay đổi nó. Ở phương Đông, họ đã chống lại tính dục và họ đã kìm nén tính dục. Khi con trai mười bốn tuổi, nó kìm nén tính dục, nó muốn tin rằng nó vẫn là đứa trẻ và không nghĩ tới con gái. Việc nghĩ tới đứa con trai thì chấp nhận – dễ dàng tìm thấy những đứa con trai sang chơi ở nhà của những đứa bạn con trai hàng xóm. Nó trông rất hồn nhiên, mơ màng nhưng điều đó không đúng. Con gái đã đi vào tâm thức nó, phải đi vào, điều đó rất tự nhiên – nhưng nó phải che dấu điều đó. Nó bắt đầu thủ dâm và nó phải che dấu điều đó. Nó có những “giấc mơ ướt quần” và nó phải che dấu điều đó. Ở phương Đông, đứa con trai mười bốn tuổi trở nên mặc cảm. Bởi vì nó nghĩ rằng, có cái gì đó sai sai đang xảy ra, và xảy ra chỉ với một mình nó. Nó không thể biết được rằng, mọi người ở mọi nơi cũng đều làm điều đó giống nó. Và mọi người đang trông chờ ở nó – rằng nó vẫn phải còn là một thiên thần, đồng trinh, không nghĩ tới con gái, thậm chí không nằm mơ về con gái. Nhưng nó đã quan tâm, và xã hội đang kìm nén nó.

Ở phương Tây, việc kìm nén này đã biến mất nhưng cái kìm nén khác lại tới. Xã hội không bao giờ có thể không mang tính kìm nén được. Nếu vứt bỏ kìm nén này, lập tức bắt đầu xuất hiện cái kìm nén khác. Bây giờ cái kìm nén lại xuất hiện vào khoảng tuổi bốn mươi chín. Mọi người bị buộc vẫn phải còn trong tính dục, bởi vì tất cả đã được dạy rằng “Anh đang làm gì vậy? Khả năng sinh lý của đàn ông kéo dài tới chín mươi tuổi lận mà !”. Những người có thẩm quyền cao đều nói điều đó. Và nếu bạn bất lực, bạn không quan tâm, bạn bắt đầu cảm thấy mặc cảm. Vào độ tuổi bốn mươi chín, con người bắt đầu cảm thấy mặc cảm rằng mình không làm tình được nhiều như mình đáng phải làm.
Và có những thầy giáo cứ thuyết giảng, “Thật vô nghĩa. Bạn có thể làm tình, bạn có thể làm tình mãi tới chín mươi tuổi mà. Cứ làm tình đi”. Và họ nói, nếu bạn không làm tình bạn sẽ bị liệt dương. Nếu bạn tiếp tục làm tình thì cơ thể của bạn vẫn tiếp tục làm việc. Nếu bạn dừng lại thì chúng cũng sẽ dừng lại. Và một khi tính dục bạn không còn thì năng lượng sống của bạn sẽ sụt giảm, bạn sẽ chết sớm. Nếu người chồng không làm tình, người vợ quan tâm chăm sóc: “Anh bị sao vậy?”. Và ngược lại, nếu người vợ dừng lại, người chồng sẽ quan tâm chăm sóc tương tự. Điều này trái ngược với các nhà tâm lí, và điều này có thể tạo ra một sự suy đồi nào đó. Ở phương Đông, chúng ta đã làm một điều ngu xuẩn và ở phương Tây cũng vậy. Vào thời xa xưa, họ đã làm điều ngu xuẩn giống nhau này. Điều đó chống lại tôn giáo, vì đứa trẻ mười bốn tuổi bắt đầu trở nên có tính dục – một cách tự nhiên. Đứa trẻ chẳng thể làm được gì khác, điều đó là ngoài tầm kiểm soát của nó. Nó có thể làm được gì đây? Bằng cách nào? Mọi giáo huấn về độc thân vào độ tuổi mười bốn đều ngu xuẩn, bạn đang kìm nén con người này. Nhưng những nhà cầm quyền, các tín ngưỡng, các Guru già nua, các nhà tâm lý lớn tuổi và những người tôn giáo – tất cả họ đều chống lại tính dục, tất cả giới cầm quyền đều chống lại tính dục. Đứa trẻ bị kìm nén, bị làm cho mặc cảm. Họ không cho phép mọi thứ diễn ra theo tự nhiên đáng ra là như vậy.

Bây giờ chính điều đối lập đang xảy ra tại đầu kia. Vào độ tuổi bốn mươi chín, các nhà tâm lí đang buộc mọi người tiếp tục làm tình, nếu không bạn sẽ mất đi cuộc sống. Nếu tại độ tuổi mười bốn, tính dục tự nhiên phát sinh, thì tại độ tuổi bốn mươi chín, tính dục tự nhiên giảm đi. Điều đó phải như vậy, bởi vì mọi vòng tròn đều cần phải được hoàn chỉnh.

Đó là lí do tại sao ở Ấn Độ, chúng ta đã quyết định rằng, vào tuổi năm mươi, đàn ông nên bắt đầu trở thành một Vanprasth – mắt nên hướng vào rừng, quay lưng vào bãi chợ. Vanprasth là một từ hay, có nghĩa là người bắt đầu nhìn lên Himalaya, nhìn vào rừng. Bây giờ người đó quay lưng lại vào cuộc sống và tham vọng. Ham muốn và mọi thứ đều dừng lại. Người đó bắt đầu hướng tới trạng thái một mình, hướng tới bản thân mình. Trước đó, cuộc sống đã có quá nhiều thứ để quan tâm và người đó không thể sống một mình được. Có những trách nhiệm cần phải được hoàn thành, con cái cần được nâng đỡ. Bây giờ bọn trẻ đã lớn khôn. Chúng xây dựng gia đình. Vào lúc bạn bốn mươi chín tuổi thì con bạn lập gia đình, có chỗ ở ổn định. Chúng không còn là những kẻ hippies nổi loạn nữa, một trạng thái mà chúng phải đạt tới khi ở độ tuổi hai mươi tám. Chúng sẽ trầm lắng lại. Và bây giờ bạn có thể sẽ làm ngược lại. Bây giờ bạn có thể đi ra khỏi nhà, bạn có thể trở thành kẻ vô gia cư. Vào độ tuổi thứ bốn mươi chín, người ta nên bắt đầu nhìn về rừng rậm, đi sâu vào nội tâm, càng ngày mang tính thiền và tính cầu nguyện nhiều hơn.

9. Chu kỳ 7 năm thứ chín – Bước ra khỏi thế giới

Vào độ tuổi năm mươi sáu, lại xuất hiện một thay đổi, một cuộc cách mạng. Bây giờ nhìn lên Himalaya cũng chưa đủ. Người ta phải thực sự du hành, người ta phải đi. Cuộc sống đang sắp hết, cái chết đang tới gần hơn. Ở độ tuổi bốn mươi chín, người ta chỉ không quan tâm tới tính dục khác giới. Còn ở độ tuổi năm mươi sáu, người ta thậm chí không quan tâm tới người khác, tới xã hội, tới các nghi lễ, tới các câu lạc bộ. Vào độ tuổi năm mươi sáu, người ta nên rút lui khỏi các câu lạc bộ Rotaries, Lions. Giờ đây, điều đó trông có vẻ lố bịch và trẻ con. Cứ tới câu lạc bộ Rotary hay Lions nào đó mà xem thử, mọi người ăn mặc chỉnh tề với cà vạt cùng tất cả mọi thứ khác – trông có vẻ thiếu niên, ngây thơ làm sao. Họ đang làm gì vậy? Lions – có nghĩa là sư tử – chính cái tên này nghe có vẻ ngớ ngẩn. Có câu lạc bộ “Mãnh thú” cho tuổi trẻ, và câu lạc bộ “Sư tử cái” dành cho phụ nữ. Với “Mãnh thú”, điều đó là hoàn toàn chấp nhận được. Nhưng với “Sư tử” và “Sư tử cái” thì…? Điều đó chỉ ra một tâm trí tầm thường . Ở độ tuổi năm mươi sáu, người ta nên trưởng thành để thoát ra ngoài mọi vướng víu xã hội. Kết thúc rồi! Người ta đã sống đủ, đã học đủ. Bây giờ người ta nên cám ơn mọi người và bước ra khỏi nó. Tuổi năm mươi sáu là thời điểm người ta nên tự nhiên trở thành một Sannyasin. Người ta nên nhận tính chất Sannyas, người ta nên từ bỏ, điều đó là tự nhiên – khi bạn đi vào, bạn nên từ bỏ. Cuộc sống nên có một lối vào và nên có một lối ra, bằng không sẽ ngạt thở. Bạn đi vào và bạn chẳng bao giờ bước ra, và rồi bạn nói bạn ngạt thở, trong đau buồn. Có lối ra đấy, và đó là tính chất Sannyas – bạn bước ra khỏi xã hội. Bạn thậm chí không quan tâm tới người khác vào độ tuổi năm mươi sáu.

10. Chu kỳ 7 năm thứ mười – Trở thành đứa trẻ, đi sâu vào nội tâm

Đến độ tuổi sáu mươi ba, bạn lại trở nên giống đứa trẻ, chỉ quan tâm tới bản thân mình. Mọi thứ khác dường như đã biến đâu mất và chỉ mỗi bạn tồn tại. Một lần nữa, bạn lại trở thành một đứa trẻ – tất nhiên đứa trẻ này đã có rất nhiều vốn sống. Đứa trẻ này rất trưởng thành, hiểu biết và thông minh hơn nhiều. Bây giờ bạn lại trở thành hồn nhiên. Bạn bắt đầu đi vào nội tâm. Chỉ còn lại vài năm nữa thôi, và bạn phải chuẩn bị cho cái chết. Bạn phải sẵn sàng chết. Vậy sẵn sàng chết là gì? Là mở tiệc chào đón cái chết. Một tâm trạng mãn nguyện, vui sướng, sẵn sàng dành cho cái chết. Thượng đế đã cho bạn một cơ hội để học tập và hiện hữu, và bạn đã tiếp nhận điều đó. Bây giờ bạn muốn nghỉ ngơi. Bây giờ bạn muốn đi về căn nhà tối thượng. Đó đã từng là nơi tạm trú. Bạn đã lang thang ở miền đất lạ, bạn đã sống với những người lạ, bạn đã yêu những người lạ và bạn đã học hỏi được nhiều. Bây giờ đã tới thời điểm vị hoàng tử phải trở về vương quốc riêng của mình.

Tuổi sáu mươi ba là thời điểm người ta trở nên hoàn toàn khép kín. Toàn thể năng lượng đi vào, đi vào và đi vào trong. Bạn trở thành vòng tròn năng lượng, không đi đâu cả. Không đọc, không nói nhiều. Ngày một im lặng hơn, ngày một tập trung vào bản thân mình hơn, hoàn toàn độc lập với mọi thứ xung quanh bạn. Năng lượng ngày càng sụt giảm dần.

Kết thúc mười chu kỳ – Nhận thức cái chết, đi vào bụng mẹ một lần nữa

Đến độ tuổi bảy mươi, bạn đã sẵn sàng cho cái chết. Và nếu bạn tuân theo quy trình tự nhiên này, thì ngay trước cái chết của bạn – chín tháng trước khi chết – bạn sẽ nhận biết được. Giống như đứa trẻ phải trải qua chín tháng trong bụng mẹ, chu kì này được lặp lại hoàn toàn, đầy đủ, trọn vẹn. Trước lúc cái chết tới, chín tháng trước đó, bạn sẽ nhận biết được. Bây giờ bạn đang đi vào bụng mẹ một lần nữa. Bụng mẹ này không ở trong người mẹ, bụng mẹ này ở bên trong bạn. Người Ấn Độ gọi cái gian thờ phía sâu bên trong nhất của ngôi đền là garbha, nghĩa là bụng mẹ. Khi bạn đi tới ngôi đền, thì phần sâu bên trong nhất của ngôi đền này được gọi là bụng mẹ. Nó được gọi một cách rất biểu tượng như vậy, rất có chủ ý – đó là bụng mẹ nơi người ta phải đi vào. Trong giai đoạn cuối cùng – chín tháng – người ta đi vào chính bản thân mình. Thân thể riêng của mình trở thành bụng mẹ. Người ta đi vào điện thờ, nơi sâu bên trong nhất là nơi ngọn lửa bao giờ cũng cháy, nơi ánh sáng bao giờ cũng có, nơi ngôi đền hiện hữu, nơi Thượng đế bao giờ cũng sống. Đây là một quá trình tự nhiên.

Trích sách Cách mạng giải phóng trẻ em – Osho, Phi Tuyết dịch

Từ bài này mình sẽ chia sẻ một loạt bài về các câu chuyện trong cuốn trên đường băng của cuốn “Trên đường băng”

Lời mở đầu

Phần I: Packing checklist – Chuẩn bị hành trang

Tập 1: Chuyện ở Trung Đông – Trên đường băng

Tập 2: Chuyện thằng Quân – Trên đường băng

Tập 3: Một đời xớ rớ – Trên đường băng

Tập 4: Một lá thư Quảng Bình – Trên đường băng

Tập 5: Một lá thư Cà Mau – Trên đường băng

Tập 6: Chuyện lẩu cá kèo – Trên đường băng

Tập 7: Tư duy tích cực – Trên đường băng

Tập 8: Chuyện hai bán cầu não bộ – Trên đường băng

Tập 9: Chuyện viết đúng – Trên đường băng

Tập 10: Học giùm tôi cái – Trên đường băng

Tập 11: Chuyện chọn trường – Trên đường băng

Tập 12: Hành trang tuổi 20 – Trên đường băng

Tập 13: Về nỗi cực hình mang tên ngoại ngữ – Trên đường băng

Tập 14: Tôi là ai? – Trên đường băng

Tập 15: Thiết kế cuộc đời – Trên đường băng

Tập 16: Người Nhật học hành thế nào? – Trên đường băng

Tập 17: Nước Đức và chủ nghĩa hoàn hảo trong công việc – Trên đường băng

Tập 18: Tối hậu thư cho một nhân viên đi trễ – Trên đường băng

Tập 19: Ăn cắp quen tay, ngủ ngày quen mắt – Trên đường băng

Tập 20: Bệnh “Toán lớp một” – Trên đường băng

Tập 21: Nỗi lòng bồ đề sư tổ – Trên đường băng

Tập 22: Bí mật của người giàu có – Trên đường băng

Tập 23: Một bếp lửa hồng – Trên đường băng

Tập 24: Chuyện thằng Kiên – Trên đường băng

Tập 25: Con cò của mẹ – Trên đường băng

Tập 26: Chỉ đường – Trên đường băng

Tập 27: Hùn hạp làm ăn – Trên đường băng

Tập 28: Nhành cây trứng cá – Trên đường băng

Tập 29: Chuyện cái tổng đài điện thoại – Trên đường băng

Tập 30: Thành đạt, thành công và thành gì nữa? – Trên đường băng

Tập 31: Chủ nghĩa MAKENO – Trên đường băng

Tập 32: Chị lái đò – Trên đường băng

Tập 33: Chuyển củi trấu – Trên đường băng

Tập 34: Bệnh nghiện Internet – Trên đường băng

Tập 35: Chuyện con nghé – Trên đường băng

Tập 36: Ứng xử với tiền nong – Trên đường băng

Phần II: In the departure lounge – Ở phòng chờ sân bay

Tập 37: Tầm của Tony (Bài 18+) – Trên đường băng

Tập 38: Trí khôn của Tony – Trên đường băng

Tập 39: Chứng “Tự kỷ” của Tony – Trên đường băng

Tập 40: Chuyện Tony làm hướng dẫn viên du lịch – Trên đường băng

Tập 41: Chuyện Tony đi ăn buffet quốc tế – Trên đường băng

Tập 42: Chuyện Tony đi du lịch – Trên đường băng

Tập 43: Chuyện Tony đi uống Café – Trên đường băng

Tập 44: Chuyện nghe nhạc của Tony – Trên đường băng

Tập 45: Cách ngồi xe hơi kiểu Tony – Trên đường băng

Tập 46: Ăn uống kiểu Tony – Trên đường băng

Tập 47: Điền vào dấu ba chấm – Trên đường băng

Tập 48: Chuyện nhà anh Khổm – Trên đường băng

Phần III: Boarding – Lên máy bay

Tập 49: Hồng Ngự mang tên em – Trên đường băng

Tập 50: Hào hào sảng sảng – Trên đường băng

Tập 51: Trỏ đàng đi buôn – Trên đường băng

Tập 52: Chuyện cái cối xay – Trên đường băng

Tập 53: Lẽ nào khổ miết? – Trên đường băng

Tập 54: Cô giáo miền Lục Ngạn – Trên đường băng

Tập 55: Tiền đâu khởi nghiệp? – Trên đường băng

Tập 56: Một lá thư Phan Thiết – Trên đường băng

Tập 57: Lần đầu đến Seoul – Trên đường băng

Tập 58: Nông sản an toàn và trái tim người Việt – Trên đường băng

Tập 59: Tiếng khóc xé đêm – Trên đường băng

Tập 60: Chuyện ông Park – Trên đường băng

Tập 61: Cách đo lòng người – Trên đường băng

Tập 62: Chuyện ở Mumbai – Trên đường băng

Tập 63: Các bạn trẻ hãy đọc dù chỉ một lần

Tập 64: Trên đường băng

Bạn kể, tốt nghiệp ngành sinh học, bạn làm giảng viên, sau đó nghiên cứu ngành dược phẩm ứng dụng từ công nghệ sinh học, nôm na là lấy cây cỏ nước Nam mình chiết xuất ra dược liệu. Những công trình khoa học thay vì bỏ trong ngăn bàn, các bạn đem ra ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, phần lớn đều thất bại, vì trời đất vốn công bằng, không thể cho ai đó vừa có tư duy khoa học, vừa có tư duy kinh doanh nhạy bén, vừa có khả năng sản xuất, vừa có thể làm marketing…

Các bạn đã tập hợp lại, tám con người của đủ mọi lĩnh vực, hùn hạp làm ăn với nhau. Đều là các bạn trẻ khởi nghiệp, nên vốn liếng hùn nhau cứ ngày càng vơi đi theo các chi phí phát sinh không như các bạn dự trù. Sản phẩm ban đầu là rượu vang tự hạt khổ qua thất bại, mạc dù đây là một công trình khoa học đoạt giải rất cao. Không nản chí, các bạn tiếp tục lấy công trình khác ứng dụng sản xuất thực tế, rồi lại thất bại. Cuối cùng, như người xưa hay nói “cánh cửa này đóng lại, cánh cửa khác lại mở ra”, đó là việc tận dụng thân, rễ, lá của cây trồng này làm nước uống. Nghiên cứu cho thấy, tính dược liệu trong các thành phần bị coi là phế phẩm này lại cao hơn cả ở quả. Thế là các bạn lên ý tưởng mới, cắt thân, lá khổ qua, sấy khô, rồi lên men, tạo trà. Mẻ sản phẩm đầu tiên, thấy không ngon gì cả, mùi cây cỏ hoang dã quá. Thế là các bạn thức đêm ở suốt phòng thí nghiệm cải tiến công thức, thêm vào lá bạc hà để có vị cay ấm, thêm vào lá cỏ ngọt để dịu vị đắng. Sấy khô rồi sấy lạnh, tỉ lệ thế nào để hợp lý nhất…để ra một công thức hoàn hảo.

Sản phẩm mới sau khi cải tiến, niềm vui chưa bao lâu thì các bạn đối mặt với gánh nặng đầu tiên, tiền đâu? Tiền đâu để sản xuất đại trà. Nhiều phương án và tính toán được thực thi. Ngoài nghuyên liệu là khổ qua, là bạc hà và cỏ ngọt cũng được các bạn tự trồng, vừa giảm chi phí vừa theo dõi chất lượng an toàn nông sản theo quy trình Global G.A.P. Từ việc tìm kiếm máy móc để sấy lạnh, hút chân không, bao bì nhãn mác…các bạn ròng rã tìm trong mấy tháng quên ăn quên ngủ, ở đâu bán rẻ nhất là các bạn tìm đến giao dịch. Song song đó, các bạn còn đăng ký với Bộ Y Tế để có thể lưu hành sản phẩm như một loại thực phẩm chức năng, và đăng ký giấy chứng nhận Global G.A.P để có thể xuất khẩu. Để có được những dòng chữ này trên sản phẩm là những đêm mất ngủ, những tài liệu trăm trang phải đọc và triển khai, là hàng loạt các quy định nghiệm ngặt phải tuân thủ, kể cả bắt sâu bằng tay…

Sản phẩm Karantina ra đời, đẹp lung linh, sang trọng vô cùng nhưng…không bán được. Tiền đâu quảng bá tiếp thị, vì xưa này thực phẩm chức năng của nước ngoài thường do các tập đoàn kinh doanh, họ có ngân sách lớn. Các bạn cầm từng hộp trà đến các nhà thuốc chào hàng, sức mua vẫn không khá hơn. Có nhiều người khuyên các bọn bỏ cuộc, vì sản xuất thực phẩm chức năng không dành cho nước nghèo, nước nghèo chỉ nên mua lại thuốc men, thực phẩm chức năng của Mĩ, của châu Âu, của Nhật, của Hàn Quốc,…và kinh doanh để kiếm tiền, thế thôi. Mình chỉ nên xuất khẩu nguyên liệu thô qua cho nước ngoài họ làm, rồi nhập lại thành phẩm.

Các bạn không nghĩ vậy. Xoay xở trong những nỗ lực khủng khiế, mấy chục con người đều là tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân sinh học, đã bỏ chiêc áo Blouse trắng, từ phòng thí nghiệm bước ra ngoài ngọn đồi cuốc đất trồng rau. Tranh thủ tiêu chuẩn Global G.A.P, các bạn tiến hành trồng rau sạch, xà lách, bầu bí, dưa leo, cà chua…phủ xanh cả chục hecta đất xung quanh nhà máy, và bán sản phẩm này vào các siêu thị cao cấp, các khách sạn năm sao…để có thể duy trì hoạt động của công ty. Vì rau quả của các bạn hoàn toàn không dùng thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học nên đáp ứng tiêu chuẩn hàng nông sản sạch. Tiền bán rau, các bạn tái đầu tư vào những hộp trà khổ qua, với niềm tin sắt đá là, lẽ nào thực phẩm chức năng chỉ là sân chơi của những nước giàu? Lẽ nào các công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên chỉ là những luận án bảo vệ và để trong thư viện?

Sản phẩm Karantina của các bạn có gửi Tony dùng. Cảm nhận đầu tiên là vị rất ngon, thơm ngát. Đem tặng các cụ già trong nhà Tony, ai cũng nói là giúp ngủ ngon, hạ đường huyết, thấy khỏe rõ rệt. Đem tặng một anh bạn là doanh nhân bận rộn, anh đem rap ha trà trong mọi cuộc họp với khách hàng, ai cũng khen uống vào sảng khoái, chất lượng cuộc họp cũng từ đó mà hiệu quả hơn.

Đôi lời nhắn gửi T, người bạn khởi nghiệp với món trà lá khổ qua lên men này, bạn cứ yên tâm nhé. Lập nghiệp là quá trình vô cùng khó khăn và gian khổ, đặc biệt là sản xuất thì càng khổ cực hơn. Ngọc càng mài càng sáng.

“Ví phỏng đường đời bằng phẳng cả

Anh hùng hào kiệt có hơn ai?”

Bạn cứ tự tin với sự nghiệp nhà khoa học làm kinh tế của mình, cứ tiếp tục đam mê trà khổ qua của các bạn. Người Việt sẽ ủng hộ hàng Việt, chắc chắn là như vậy. Các bạn trẻ đam mê nghiên cứu khoa học. Các doanh nghiệp mạnh dạn mua các công trình của các bạn trẻ về triển khai thay vì “làm cò”, mua đi bán lại sản phẩm sản xuất từ nước ngoài.

Cứ mạnh dạn khởi nghiệp để tạo thành dân tộc cho việc như người Đức, người Nhật, người Hàn,,,

Cứ đi, rồi sẽ đến.

Bạn trẻ hãy hướng đến sản xuất mọi sản phẩm thay thế nhập khẩu. Người nước ngoài làm được thì người mình cũng làm được.

Cứ có quyết tâm, cứ có ý chí, cứ mím chặt môi, cứ nắm chặt tay. Thì khổ mấy cũng qua.

Khổ qua, khổ qua….

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Ở một ký túc xá nọ, sinh viên hay truyền nhau về câu chuyện cái Lan và bịch bột giặt. Số là chiều hôm đó, cái Lan đi ra ngoài mua bịch bột giặt rồi về ký túc xá giặt đồ. Tới cổng bảo vệ ký túc xá thì anh bồ đến thăm rủ đi chơi, nên cái Lan gửi bịch bột giặt cho anh bảo vệ rồi leo lên xe đi. Anh bảo vệ do không coi ngó nên người khác lẻn vào lấy mất. Cái Lan về tiếc tiền, tức khóc và bắt anh bảo vệ đền mấy chục ngàn để cô mua bịch bột giặt mới. Ngày hôm sau, trên trường ầm ĩ với nhau là cái Lan, quê Sơn La, ở phòng A217 ký túc, vừa có thai. Tụi mày biết tác giả cái thai là ai không, chính là anh bảo vệ đấy. Anh bảo vệ không chịu thừa nhận nên cái Lan nó khóc đòi anh đền mấy chục ngàn.

Sinh viên là trí thức, mà còn hiếu kỳ và tò mò vậy huống chi dân thường, càng rảnh rang thì càng nhiều chuyện lắm. Ở quê thì nói chung tò mò hơn thị thành, nhưng rồi người ở thị thành cũng không quên thói quen này nên cũng tò mò, hình thành đất màu mỡ cho các tờ báo lá cải. Người nổi tiếng thì càng bị tò mò chuyện đời tư. Nói chuyện một hồi thì ai cũng quen ca sĩ này diễn viên kia. Và ai cũng khẳng định là có quen biết hay tận mắt thấy, tận tai nghe, để tăng dần tính thuyết phục. Lúc Tony còn đi học đại học, ở trọ chung với nhiều bạn. Nửa đêm cả nhà trọ xôn xao, đánh thức nhau dậy, ra cầu Sài Gòn coi vì có người nhảy cầu tự tử. Thế là cả nhà trọ đi hết, Tony bị bắt đi coi xe máy giùm, để mọi người lên lan can cầu quan sát cho dễ. Trời thì khuya, tới 2-3 giờ sáng rồi mà hàng trăm người vẫn cứ nhìn chăm chăm xuống dòng nước trong khi đội cứu hộ thì tất bật. Tony nói thôi về nha, mai tao đi thi thì tụi nó chửi dữ dội, nói phải ở lại coi cho biết chứ, thi thi cái gì, thi lại được. Hiếu kỳ tức là “ưa thích sự kỳ lạ”, vốn nằm trong gen của nhiều người, hầu như không thể bỏ được.

Ở một làng quê nọ, đêm đến hai vợ chồng nhà X to tiếng trị tội thằng con, thằng con quì gối không được nói, cửa thì đóng nên hàng xóm bỏ ăn bỏ ngủ bu quanh nhà, miệng mồm im thin thít để lắng nghe và thấu hiểu. Khổ là tiếng được tiếng mất, do lúc đó các đương sự tự nhiên nói nhỏ lại. Đám đông ghé tai sát vách, ráng lắng nghe nhưng chả rõ gì cả, có nhiều dấu ba chấm trong một câu nói. Thế là đám đông bên ngoài tự động điền vào chỗ trống đó, tùy theo khả năng sáng tạo.

Cả làng suốt đêm trằn trọc không ngủ, chỉ mong tinh sương sớm mai ra chợ kể nhau nghe. Đâu trưa trưa bà vợ nhà X đi chợ, gặp ai cũng nghe nói kiểu sáng nay vẫn dậy đi chợ được à, hay mua thịt cho nó ăn làm chi em ơi, đàn ông nó vậy đó em, em có hầu hạ cho lắm thì nó cũng có bồ khác thôi. Chị vợ nghe xong không biết là chuyện nhà mình, tưởng chị hàng thịt có tâm sự nên nước mắt lưng tròng vì thương chị ấy. Đi về, quăng miếng thịt xuống bếp, lên nhà trên để kể cho chồng nghe rằng chị bán thịt chợ mình vừa bị chồng bỏ tội lắm anh à. Anh chồng liền gọi bạn bè qua làm xị rượu làng Vân để thảo luận đề tài khoa học cấp thôn: “Vì sao mấy cô hàng thịt hay bị chồng bỏ”.

Xưa Tony có một anh tài xế rất vui vẻ. Bữa đó đừng khá đông nhưng anh không tập trung lái gì cả, chỉn nhìn ra cái gương chiếu hậu bên phải. Thấy anh nhìn hoài nên Tony cũng nhìn theo, nhìn thấy hai thanh niên đang đi xe máy, vừa đi vừa chỉ chỏ bàn tán về cái xe của Tony. Nó chạy theo khá dài nên Tony nghĩ chắc là sợ nó bẻ gương hay gì đó nên anh ấy đề phòng. Ai ngờ lúc đèn đỏ ngừng lại, thấy anh tài xế hạ kính xuống, thò đầu ra nói: “Xe này bảy tỉ chứ không phải hai tỉ đâu Phúc ơi, Minh nó nói đúng đó”. Tony hỏi ủa chuyện gì vậy, anh quen tụi nó hả? Ảnh nói đâu có, tại tui nhìn qua gương, thấy hai đứa nhép miệng nói qua nói lại về đề tài cái xe mình, tui hiểu hết. Thằng lái xe tên Phúc, thằng sau tên Minh, tụi nó nói đúng hết các chi tiết, chỉ trừ cái giá xe nên tui lật đật đính chính.

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Trong những năm đầu 90, kinh tế xã hội Thái Lan giống nước mình bây giờ, phần lớn học sinh thi vào kinh tế, tài chính. Hai đứa đầu của anh Khổm cũng vậy một đứa quản trị, một đứa khá giả, tốt nghiệp xong, một đứa qua Anh, một đứa qua Úc lấy bằng thạc sĩ quản trị. Rồi về nước. May mà có cái công ty của gia đình, chứ không thì hai đứa này cũng xin việc trối chết.

Vợ chồng anh Khổm giống nhiều người từ dưới quê đi lên, xây dựng sự nghiệp ở Bangkok xong, muốn con cái có tương lai nên cũng lo cho tụi nó vô toàn trường chuyên lớp chọn, bên Thái gọi là trường tư, tốn tiền ghê lắm. Nhưng sau đó thì chìm lỉm, không còn chút dấu ấn gì xứng đáng với sự đầu tư ấy. Đứa nào vô công ty đa quốc gia làm lương 2000 đô/tháng là tự hào ghê lắm, thời gian còn lại chỉ quan tâm đến áo hiệu quần hiệu, bữa này chỗ này sale off, tuor du lịch nước kia đang hạ giá rồi tíu tít nhau đi chơi. Khi kinh tế Thái Lan cứ giẫm chân tại chỗ, toàn gia công cho nước ngoài suốt một thời gian dài. Một thế hệ con nhà thành phố khá giả, chẳng có động lực gì phấn đấu, ăn uống có người lo, tài liệu học tập có người cung cấp…nên làm não bộ mất khả năng tự tìm kiếm thông tin. Vô công ty làm bị các đồng nghiệp coi thường, trề môi nói tụi mày vô được công ty này là nhờ cha nhờ mẹ. Vì không tự mình kiếm sống nên không có trải nghiệm, lúc họp công ty tụi nó đứng lên phát biểu nghe không thu hút gì. Mặc dù hai đứa con anh Khổm cũng hòa đồng và lễ phép, nhưng nói chung làng nhàng, tẻ nhạt.

Đến cậu út, anh Khổm thay đổi hướng nghiệp. Cho nó học kĩ thuật thuật trước, sau này học quản trị để trở thành nhà kĩ trị, vì đứa út này biết vượt sướng. Anh thuyết phục nó học nông lâm. Nó đầu tiên không chịu, nói dơ dáy đất cát. Nhưng sau một năm, nó tự nhiên đam mê. Anh nói giống như con người có nguồn gốc động vật nên trở về với đất cát là thấy khoái. Tốt nghiệp xong, nó sang California làm thạc sĩ. Anh nói, trường Fresno State sang tuyển, nhận hết cả lớp nó, cho học bổng hết, trừ mấy đứa dốt tiếng Anh. Qua được ba tháng là tụi nó bắt đầu để dành được tiền, đi phụ thầy cô, đi hái nho hái táo, nuôi giấm hay làm hướng dẫn viên cho khách Thai tham quan công viên Yosemite gần đó. Trường Fresno này Tony cũng từng đến. Ôi nhìn cơ ngơi của nó mà mê, nằm giữa những cánh đồng nho bạt ngàn. Các tổ chức quốc tê như FAO (tổ chức Lương nông thế giới), FDA (tổ chức Quản lý an toàn thực phẩm), các tập đoàn như Monsanto, Bayer, Dow Chemical, Syngenta, BASF,…đến đặt cọc trước, giành giật sinh viên, thất bắt mệt. Cậu Út được FDA tuyển, đưa đi đào tạo thêm rồi về phụ trách FDA Thái Lan, chuyên kiểm nghiệm các lô hàng trái cây xuất khẩu. Nhờ một thế hệ những người Thái giỏi giang như vầy, mà trái cây Thái đi vô được hầu hết các siêu thị trên thế giới. Riêng xuất khẩu cho Trung Quốc hoa quả nhiệt đới như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt…cũng đem lại cho nông dân Thái sự giàu có tột bậc. Thế hệ cậu Út còn chọn các ngành kĩ thuật như hóa chất, cơ khí, máy móc, xe hơi, điện tử,…mặc dù học kĩ thuật nhưng đứa nào đứa nấy tiếng Anh giới nên vô mấy hãng nước ngoài làm hết. Đâu 5-10 năm là có thể ra riêng tự sản xuất một cái gì đó Made in Thailand, nhờ tiếng Anh giỏi nên ra tiếp thị với thế giới bên ngoài, người ta mua ào ào. Cả thế giới ớn hàng Trung Quốc quá, tìm miết mới có hàng của một nước có giá cả cao hơn Trung Quốc một chút mà chất lượng hơn hẳn, đó là hàng Thái. Thế hệ cậu Út góp phần xây dựng nền công nghiệp sản xuất Thái Lan hùng mạnh, số 1 Đông Nam Á và thứ 10 thế giới về sản xuất xe hơi, top 5 thế giới về điện tử, đồ gia dụng, máy tính đồ chơi…Du lịch cũng mạnh, nông nghiệp cũng mạnh, giờ công nghiệp cũng mạnh nữa thì dân Thái ngày càng giàu có, sung túc.

Cậu Út nói, bạn bè của em nhìn lại 10 năm ra trường đều thành đạt cả. Đứa được giữ lại làm giảng viên, đứa làm việc cho mấy tổ chức quốc tế, đứa tự mua đất trồng trọt chăn nuôi, CHO VIỆC cả trăm lao động. Đứa nào cũng triệu phú đô la trở lên, đời sống hết sức phong lưu vì có một tuổi trẻ học như điên, làm như điên, chấp nhận lấm lem dầu mỡ trong các nhà máy. Chứ không có sức dài vai rộng mà mặc quần tây đóng thùng, ôm cái laptop ngồi quán café Starbucks ở Bangkok chat chit chờ ngân hàng này, công ty kia tuyển thì vác đơn đến XIN VIỆC. Chả có cái nghề gì ngoài bằng cấp gọi là quản trụy kinh doanh (cách nói vui của sinh viên quản trị kinh doanh).

Tự nhiên ngồi nghĩ, nếu bây giờ mà 18 tuổi, Tony sẽ chọn kĩ thuật như như nông nghiệp, thủy sản, hóa công nghệ, sinh công nghệ, máy móc điện đóm…để học ngay. Rồi mần tiếng Anh thiệt giỏi để làm cái MBA ở nước ngoài. Kinh tế không khó, nắm phương pháp và chăm đọc sách, chăm tự học là OK. Học kĩ thuật trước, kinh tế sau thì dễ hơn 22-23 tuổi mới ôn lại Toán, Lý, Hóa để thi Kỹ thuật.

Trở thành một nhà kỹ trị vẫn có gì đó thú vị hơn. Quan điểm riêng của Tony là như vậy.

Nếu bây giờ mà Tony 18 tuổi. Ối chà chà, với gương mặt thanh tú như vầy, có khi lại đi đóng phim ca nhạc làm nên làn sóng T-Pop, cạnh tranh với K-Pop của Hàn Quốc cũng nên.

18 tuổi, 18 tuổi,…

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Một buổi sáng ở Bến Lức Long An. Như mọi ngày, chị Lành (quê Hồng Ngự) ròng rã đi bộ cả chục cây số để bán vé số, gặp ai cũng mời cũng chào, nụ cười đôn hậu. Sáng đó, chị gặp anh Tuấn, làm nghề chạy xe ba gác đang uống cafe. Thấy chị tội nghiệp, anh Tuấn mua ủng hộ 20 tờ, nhưng không có tiền trả, nên nói thôi chị cứ giữ giùm, nếu tới chiều mà còn thì đưa cho tui, tui trả tiền cho. Nói rồi anh chạy đi chở hàng, nụ cười sáng loáng. Dưới miền Tây, người lao động dù nghèo khổ vẫn không quên giúp đỡ những người nghèo giống mình, ăn cái bánh cũng bẻ đôi cho người bên cạnh.

Ở miền Tây, người ta hay cười. Cười hồn nhiên theo kiểu văn hóa Miên Thái, ít chửi bới văng tục nặng lời ghim gút với nhau. Trong suốt hơn 300 năm mở cõi, những cư dân ở đây đã phải biết sống hào sảng nghĩa tình như thế nào để tồn tại, sẵn sàng cho nhau cả công đất, thôi tui già yếu quá rồi, cậu có làm thì qua lấy làm luôn, kiểu vậy. Ranh giới giữa nhà này cách nhà kia con mương hay cây dứ, chứ không rào dậu hay lấn từng mét đất.

Nhưng vì tài nguyên phong phú có sẵn, nên có rất nhiều người làm biếng, thích hưởng thụ hơn lao động. Và việc kinh doanh, vé số nên hạn chế ở miền Tây, nó khiến người ta có tâm lí “cầu may, ăn may” hơn là lao động. Và người ở đây cũng bị đánh giá là ít sâu sắc, kém khoản ăn nói hoa mĩ. Nhưng suy cho cùng, cái tâm sáng mới là cái đáng trân trọng. Chứ ăn nói sắc sảo khôn ngoan mà chi. Sắc sảo thì có đứa sắc sảo hơn. Khôn ngoan khéo léo thì có đứa khôn khéo hơn. Chỉ có trung thực thì không có tính tứ so sánh hơn (trong tiếng Anh, beautiful thì có more beautiful, the most beautiful nhưng honest [trung thực] thì không có more hay most gì cả).

Có chiều hôm đó, ông trời có mắt, trong 20 tờ vé số đó có 4 tờ trúng đặc biệt. Và 16 tờ còn lại thì cũng có giải này giải kia…nên tổng giá trị là 6.6 tỉ. Chị Lành dò thấy trúng nên mới gọi anh Tuấn tới quán café hồi sáng, kêu: “Trả lại cho tui 200 ngàn tiền anh mua thiếu rồi tui đưa 20 tờ vé trúng thưởng cho anh”. Anh Tuấn tới, móc túi đưa chị Lành 200 ngàn, nhận 20 tờ. Boa luôn một tờ đặc biệt. Thế là chị Lành có được 1.5 tỉ, còn anh Tuấn thì vẫn còn 5.1 tỉ. Mọi người nói sao chị không giữ lại, im luôn là anh Tuấn cũng đâu có biết, thậm chí có biết cũng không làm được gì vì số trên vé bao nhiêu thì chỉ có chị Lành biết thôi. Chị Lành trả lời hồn nhiên là: “Hai chục tờ này anh Tuấn nói là mua rồi, tui để riêng, trúng trật gì cũng của anh. Tui chỉ giữ giùm. Tui mà im luôn thì người ta coi tui ra gì”.

Tony đọc mẩu tin trên mà cười ra nước mắt. “Coi tui ra gì” à, chị như thế nào mà người ta coi ra như thế ấy chứ. Tony rất thích hành động của chị Lành gọi điện đòi được 200 ngàn tiền bán thiếu. Dân làm ăn phải vậy. Sòng phẳng để được bền lâu. Và cũng thích cách anh Tuấn tặng lại chị tỉ rưỡi. Một sự tưởng thưởng rất hào sảng của người phương Nam. Người tốt nên đền đáp lại cho xứng đáng, đừng có tiếc.

Trong lòng Tony, chị Lành xứng đáng với danh hiệu doanh nhân. Câu chuyện của chị xứng đáng được đưa vào giáo khoa thư về giữ chữ tín trong làm ăn.

Chị đã làm rạng danh quê hương Hồng Ngự, ít ra trong các quán café, quán nhậu vỉa hè. Nhìn ảnh chị chụp trên báo, nhìn nụ cười hồn nhiên của chị và anh Tuấn, trong đầu Tony bất chợt vang lên bài hát Hồng ngự mang tên em của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng.

“Tôi sẽ về thăm quê hương Hồng Ngự.

Nhìn lúa Tháp Mười vươn lên đầy đồng.

Nhìn dòng Tiền Giang êm ái.

Nhìn cánh chim trời tung bay.

Mà nghe luyến lưu dâng đầy…”

Mỗi độc giả hãy là một chị Lành. Để mình đi đâu, làm gì, quê hương mình, đất nước mình cũng được thơm lây. Tiếng “Lành” vang xa

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Các bạn đi xa chút, Thái Nguyên, Lai Châu, Lào Cai…lập dự án đầu tư nông nghiệp đi. Có đường cao tốc hết rồi, vận chuyển về Hà Nội hay Hải Phòng sẽ vô cùng nhanh chóng dễ dàng, các bạn ở Hà Nội lên đó làm việc sáng đi chiều về vẫn được. Mùa hè mình lắp máy phun sương, lưới chắn nóng, mùa đông dùng bóng halogen sưởi ấm. Chứ Tony thấy trên phố Hà Thành, dọc một con phố mà thấy cơ man nào là công ty, toàn làm dịch vụ như tư vấn, tài chính, chứng khoán, bất động sản, quảng cáo truyền thông, rồi san sát là các cửa hiệu bán quần áo Trung Quốc, rồi thậm chí bà gánh hàng hoa quả đi ngang qua, Tony liếc nhìn vô cũng thấy táo, lê, lựu, nho, đào, thanh mai…toàn hàng Tàu.

Các bạn nói nông nghiệp bấp bênh, có lúc đổ đống không ai mua, đó là do nông nghiệp mình manh mún, tự phát. Nông nghiệp hiện đại quy mô lớn, mình sẽ tổ chức có bộ phận marketing. Bộ phận này sẽ phải liên hệ với các siêu thị , các chợ bán sỉ, các thương nhân xuất khẩu,các nhà máy chế biến…cứ dội chợ là họ đem đi trữ đông, các nhà máy chế biến liền. Họ tham gia mọi hội trợ triển lãm, nên khách hàng ngày càng đông, họ càng mở rộng quy mô sản xuất. Làm nông nghiệp, phải tính toán và cắt cử nhân lực phụ trách đầu ra, sales và marketing. Làm nho nhỏ trước, đi tiếp thị xong rồi mới mở rộng, Ví dụ: nuôi cua quy mô công nghiệp, đội bán hàng sẽ phải cả ngày liên hệ với các chợ bán sỉ các tỉnh thành, các nhà hàng lớn để tiếp thị, thậm chí phải biết được nhà máy đông lạnh nơi gần nhất trong trường hợp hàng bị thừa nguồn cung mà cua ngày mỗi lớn, mình có thể đông lạnh gửi nhà máy trữ giùm. Hoặc trồng vải cũng vậy, mình có thể gửi cấp đông khi vào vụ chính. Kinh doanh là phải sáng tạo ghê lắm. Mục tiêu cuối cùng của nông nghiệp hiện đại là tự chủ trong nước, hướng đến xuất khẩu ra thế giới tới 200 quốc gia chứ không phải xe tải xếp hàng chờ ở biên giới Lạng Sơn. Muốn xuất khẩu phải có tiêu chuẩn Global G.A.P, HACCP, HALAL, ISO*…rồi kiểm dịch, chiếu xạ, chưa nói đến kích cỡ sản phẩm phải đồng nhất chứ không phải trái to trái bé, trái ngọt trái chua…như vậy chỉ có quy mô trang trại chuyên nghiệp mới đáp ứng được.

Còn bạn muốn khởi nghiệp? Cứ mạnh dạn đi xa. Về quê tổ chức sản xuất kinh doanh. Sợ gì mà không đi? Không bao giờ có việc ngồi gõ máy tính lách cách chat chit với mấy đứa thất nghiệp mà kiếm nhiều tiền cả đâu, trừ đầu óc thiên tài như Mark Zuckerberg với Facebook. Mình kém tài hơn thì phù phiếm chi? Nhiều bạn từ nông thôn lên thành phố học, xong ở lại cố bám trụ thành phố lớn trong khi tài năng không có gì đặc biệt, lương cứ mấy triệu đồng một tháng, đổi hết việc này sang việc khác thì cũng chỉ có thêm thu nhập 1-2 triệu đồng. Thử hỏi chục năm sau các bạn có gì? Tích tiểu thành đại, chín xu đổi lấy một hào, mạnh dạn đi xa làm ăn khởi nghiệp. Như Tony nè, cũng có học hàm học vị chứ không phải không có, nhưng vẫn bỏ đi trồng nấm trồng hoa ở tận mấy miệt vườn xa lắc xa lơ, vì thấy thị trường lớn. Nếu nấm trồng ra bị ế, Tony vẫn ra ngoài chợ đứng bán, chả sợ ai. Gương mặt thanh tú và đôi tay búp măng (của Tony) sẽ gói rau thoăn thoắt, nụ cười sáng bừng các góc chợ. Việc mình mình làm, hơi đâu để ý. Đứa nào nó khinh “dân bán hàng” kiểu “sĩ phu” nhảm nhỉ, mình ra tay chỉ thẳng vào mặt nó. Nó sẽ sợ hãi ngay.

Tony đọc báo cáo tài chính các công ty tập đoàn, thấy mệt. Có tiền trăm triệu đô la thì hãy đầu tư trung tâm R&D để phát triển công nghệ chớ sao chực đánh quả không vậy? Vẽ vời chi mấy cái dự án viển vông, cổ phiếu cổ đông gì đó rồi người ta lao vô thì úp sọt hết. Nền kinh tế không thể mạnh với dự án chung cư, biệt thự nghỉ dưỡng và mua qua bán lại cổ phiếu.

Phải sản xuất và sản xuất, chưa đủ trình làm ra smartphone như Hàn Quốc thì phải đủ gà vịt để ăn. Chứ 70% dân số nghề nông mà gà cũng nhập, bò cũng nhập, heo cũng nhập, rau củ quả gì cũng nhập. Mình hay nói “phi thương bất phú” nhưng không đúng đâu. Hiểu sai nên nhà mặt tiền nào cũng “thương” để mà “phú”. Tiểu thương cứ loay hoay mua qua bán lại hàng Tàu. Học sinh giỏi chọn vào kinh tế, ngoại thương, ngân hàng chứ không chịu vô cơ khí, điện tử, hóa chất. Đứa nào ra trường chỉ chực xin việc chứ không chịu mở cái lò rèn, giả dụ, học cơ khí ra, làm cuốc xẻng để lên mạng quảng cáo xuất khẩu. Mấy nước ôn đới họ vẫn nhập cuốc xẻng để làm vườn và xúc tuyết từ Thái Lan đấy thôi. Lê Quí Đôn nói: “phi công bất phú, phi thương bất hoạt, phi trí bất hưng, phi nông bất ổn”, tức nếu muốn giàu có, phải làm công nghiệp. Nếu muốn ổn định, phải đầu tư nông nghiệp. Muốn hưng thịnh đất nước, phải đầu tư giáo dục. Và muốn xã hội nhộn nhịp, người dân lanh lợi, thì phải có giao thương.

“Phi công” nghĩa là “không có công nghiệp”, chứ không phải nghề lái máy bay đâu nha. Các bạn gái trong Câu lạc bộ con Dượng thấy bạn trai làm nghề phi công, nó mê mình một cái thì gật đầu chịu liền. Lấy liền liền cho Tony. Nó khỏe mạnh, ít tốn tiền thuốc thang bệnh tật.

Vui lòng đọc lại bài này một lần nữa. Ông bà mình nói “Cho bạc cho vàng, không ai trỏ đàng đi buôn”. “Đi buôn” ở đây có nghĩa là “làm ăn, sản xuất”, chứ không phải thương mại. Người châu Á ít trỏ đường làm ăn cho người khác, vì người ta sợ trỏ xong, đứa kia giàu có hơn mình. Trừ Tony.

Vì Tony giàu quá.

*Các chứng chỉ do các tổ chức quốc tế cấp để chứng nhận hàng nông sản đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm để phân phối vào nước họ.

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Nhiều bạn hỏi hào sảng là gì. Vì xưa giờ chưa nghe ai nói. Hào sảng đơn giản là sự cho đi mà không tính toán, là sự buông bỏ để làm lại từ đầu. Hào sảng là không tham lam, không ích kỉ, không cá nhân không chủ nghĩa.

Tony có hai người bạn tên là A và B, đều là chủ hai công ty thương mại lớn. Cả hai đều li hôn sau một thời gian chung sống với vợ. Ngày chia tay, mọi thứ với anh A đều chia đôi. Con hai đứa chia mỗi người nuôi một, đũa anh lấy một chiếc vợ một chiếc, cả củ gừng trong tủ lạnh anh cũng bẻ đôi. Những gì không chia đôi được như tivi, tủ lạnh, máy nước nóng…thì anh qui thóc, định giá bằng giá mua. Cô vợ thì không chịu, nói món đó giá mua năm triệu bây giờ đã là đồ cũ chỉ có hai triệu thôi, cãi nhau ầm ĩ đàm phán tòe loe, cuối cùng cô vợ phải chấp nhận mức ba triệu và trả lại cho anh 1,5 triệu. Nhìn anh gánh ra khỏi nhà mà lỉnh khỉnh đồ đạc, lẽo đẽo với đứa con gái nhỏ, ai trông cũng hết sức thương cảm. Anh làm ăn cũng có tiền, nhưng không phát triển được. Anh kiếm tiền chủ yếu từ chụp giật đơn hàng với đối thủ cạnh tranh. Anh ngồi thở dài miết, nói sao tôi không thành tỉ phú nhỉ? Gương mặt anh khôn thiệt khôn, quắt queo trong cái nắng tháng tư…

Anh B cũng li hôn, để lại hết gia tài cho vợ, bước ra khỏi nhà và đêm đó thuê khách sạn ngủ, bắt đầu lại từ đầu. Sự hào sảng của anh gặp phải sự chỉ trích khủng khiếp từ cha mẹ người thân, bảo là “cái thằng ngu chưa từng có”, “cái đồ u mê, cái đầu chỉ để đội nón”. Anh cười khẩy, vì anh biết vợ cũ của anh vẫn phải tiếp tục nuôi con, và mình là đàn ông đàn ang, phải biết hào sảng buông bỏ. Đến giờ, công ty anh càng ngày càng lớn, khách hàng ngày càng nhiều, đối thủ cạnh tranh cũng nể, chia sẻ đơn hàng với họ, họ chia sẻ lại đơn hàng với anh. Khách tới mua hàng, nếu anh hết hàng đó, hoặc không có, anh sẽ giới thiệu qua một đơn vị cung cấp khác. Người ta nợ một món nợ ân tình, trả hoài không hết…

Có hai sức mạnh lớn của một con người. Một là sức mạnh lấy vào, the power of talking. Cố gắng học để có bằng cấp, để có kiến thức thật uyên bác, kiếm tiền thật nhiều, mua cái này cái nọ…từ tay trắng, nhiều người đã có tất cả những gì họ từng mơ ước, với sức mạnh của sự lấy vào này. Nhưng có một sức mạnh lớn hơn, chính là sự cho đi, the power of giving. Đang trên đỉnh vinh quang, nhiều người sẵn sàng bỏ hết, để về quê hưởng cuộc sống an nhàn, mà bị người đời chê là dại. Bậc đại trí Nguyễn Bỉnh Khiêm từng viết: “Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ. Người khôn người đến chốn lao xao”.

Có hoa hậu nọ đăng quang xong, sau hai năm trả hết nghĩa vụ từ thiện, đi nước ngoài du học, lấy chồng sinh con, từ chối mọi cuộc phỏng vấn hay xuất hiện chốn đông người, sống bình yên với thiên chức của một người phụ nữ như tạo hóa đã ban cho. Tony thật sự ngưỡng mộ, vì cô buông bỏ được những lời tán dương đẹp đẽ, những son phấn nước hoa, những siêu xe, những ánh đèn màu và những xấp đô la lấp lánh, cô đã bỏ được những phù phiếm xa hoa để lấy giá trị bình yên của riêng mình. Đó hẳn là một sức mạnh ghê gớm của người đẳng cấp.

Tony có quen một MC được nhiều người ưa thích. Bạn đang hot nên chạy sô liên tục, xuất hiện ở mọi chương trình đến nhẵn mặt. Khán giả bắt đầu ớn, vì câu nói nào cũng giống câu nói nào. Tony khuyên thôi em nghỉ một thời gian đi, đi du học rồi hai năm sau về, dẫn chương trình bằng tiếng Anh luôn, bạn sợ, nói em ráng khai thác thêm chút tiền nữa. Với bạn, sức mạnh của sự láy vào quá lớn so với sức mạnh của sự cho đi, nên cuối cùng bạn rơi vào ngõ cụt của sự nghiệp, vì tài năng không có thời gian phục hồi. Một người bạn khác của Tony là giảng viên đại học, anh nhận làm giảng viên, sáng dạy chiều dạy tối dạy, không có thời gian nghỉ ngơi đọc sách nâng cao trình độ, nên có nhiều đó nói miết, nói hoài…Rồi anh bị bạo lực, đang giảng bài thì bị đột quị, phải cấp cứu. Những đồng tiền kia cũng cắp nón ra đi theo hóa đơn dài ngoằng của bệnh viện. Giờ anh nằm ở nhà, chèo queo một mình, rồi luôn miệng giá như, giá như…

Buông bỏ thật sự là rất khó, phải tập luyện mới có. Buông bỏ không có nghĩa là mất, mà là “có chỗ trống” để đón nhận cái lớn hơn. Nhưng nhiều người với tư tưởng tiểu nông vụn vặt, sợ “mất cả chì lẫn chài” nên cố bám víu, riết đầy óc càng nhỏ hẹp, sự ích kỉ cá nhân và sự tham lam chế ngự hết tâm trí, u u mê mê, không phân biệt cái gì đúng, cái gì sai.

Là doanh nhân, chúng ta phải tập tính sẵn sàng cho đi, SẴN SÀNG BUÔNG BỎ. Vì được đó, mất mấy hồi. Mất đó, được mấy hồi. Lúc sinh ra, mình trần truồng chẳng có gì. Người đời đeo vàng đeo bạc đeo bằng cấp phấn son lên người, nhưng khi chết đi, chui vô hòm nằm, cũng chỉ là những mảnh vải trắng quấn quanh thân, Vua chúa xưa nay chôn theo nào là châu báu bạc vàng nhưng mồ mả của họ chả yên ổn vì cứ bị trộm đào miết.

Cả đời người phấn đấu, các bạn yên tâm. Cái gì của mình thì của mình, cái gì không phải là của mình thì KHÔNG BAO GIỜ GIỮ ĐƯỢC. Ngay cả cái của mình, đẳng cấp là mình DÁM buông bỏ hết khi cần để làm lại từ đầu, mình có tài năng, có ý chí, có sức khỏe mà, sợ gì?

Chương trình Áo ấm mùa đông (các bạn trẻ tình nguyện lên vùng cao thu mua nông sản về thành phố bán, lợi nhuận mua áo ấm chuyển lên lại các trường vùng cao) là chương trình tập tính hào sảng cho các bạn trẻ. Nhiều bạn thấy hay quá, tuần nào cũng kiếm được mấy triệu, nên tách ra, cũng lên miền núi mua đồ về bán y chang, còn nhắn tin cho Ban tổ chức (BTC) nói: “Bận rồi nha, không tình nguyện nữa nha”. Thậm chí nhóm nọ, sau khi hoàn thành nhiệm vụ còn kiên quyết không hủy page [trang bán hàng] nói: “Ngu gì, page này nhiều like  thế mà, tôi đang bán nhiều đơn hàng lắm”. Tony định dạy cả chục chương trình khác nhau để sau này các bạn làm doanh nhân lớn, xã hội bao la, còn bao nhiêu lĩnh vực làm ăn chứ đâu mỗi cái nông sản. Nhưng mới bài tập một đã vậy rồi, thì làm sao mà các bạn có thể tiếp tục thu các bài tập khác đây?

Tony òa khóc. Nhớ là mình đã dạy tụi nó từ “hào sảng” cả chục lần rồi mà. Bèn vô từ điển tiếng Việt của Vũ Chất Lượng coi lại hào sảng nghĩa là gì, thấy bác ấy ghi là: “Hào sảng là hành động bị đá lọt xuống hào sâu rồi bị mê sảng”.

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Không biết tự bao giờ có cái khái niệm “hãy cho cần chứ không cho cá” rồi mọi người khen hay. Đối với thể loại làm biếng, ví dụ thử lấy cần câu cho mấy người ăn xin (mà còn lành lặn) thử coi. Nói sẽ đòi “cho mồi”, đưa mồi thì kêu “móc vô lưỡi câu giùm”, rồi “câu giùm luôn đi”. Cuối cùng cũng quay lại cái máng lợn nằm đó “lạy ông đi qua lạy bà đi lại”.

Cái mình cho phải là “tinh thần câu cá”. Khi có tinh thần, tự động nó sẽ bật dậy, chạy chặt tre cây trúc về làm cần, tự động mài sắt thành lưỡi, tự động hăm hở đi hết chỗ này chỗ kia để tìm cá.

Tony có quen anh Quảng, dân Vĩnh Long. Tốt nghiệp đại học Tổng hợp Hóa vào thập niên 80, anh làm xà bông, mì tôm, nước rửa chén, nước tương…và lao động cật lực để bây giờ anh làm chủ một nhà máy bao bì nhựa. Anh có bốn thằng con trai, đầu tiên đẻ hai đứa, ráng kiếm cô con gái, ra tiếp thằng nữa. Anh sợ “tam nam bất phú” nên đẻ thêm một thằng nữa thành “tứ quí”. Anh cho bốn thằng học ở bốn nền giáo dục khác nhau, cứ tốt nghiệp lớp 12 xong là đi. Thằng học ở Singapore, thằng ở Mĩ, thằng ở Canada, thằng ở Anh. Những thằng nào cũng 1-2 năm thì về nước, học không nổi. Tony xuống chơi, thấy bốn thằng từ trên lầu đi xuống, đứa nào đứa nấy cao hơn mét tám, trắng hồng, nặng cả tạ, mặt to như cái mâm. Anh Quảng nói kêu tập thể thao thì tụi nó nói không có phương tiện, thế là tao phải mua máy chạy bộ, tạ các loại…về nhưng tụi nó có tập đâu. Kêu đi bơi thì tụi nó nói nhà phải có hồ bơi riêng, bơi chỗ công cộng không sạch, tao bán cái nhà mặt tiền dưới quận 6, ra Thủ Đức xây nhà có hồ bơi, tụi nó hào hứng bơi  đúng có một ngày. Tony nhìn thấy trên bàn dọn sẵn bốn tô cơm, bốn cái giò heo to đùng. Anh kể hai thằng sau thì đang học mấy đại học liên danh gì đó, còn hai thằng đầu thì vô nhà máy của anh phụ việc hành chính văn thư, nhưng liên tục kêu đói bụng, nửa chừng bỏ về nhà để ăn. Anh cười hi hí, nói thôi kệ. Nhà “có điều kiện” mà, lúc nào cũng có nồi giò heo hầm trên bếp.

Anh Mark Facebook, anh Bill Microsoft, anh Quảng như trên bài đây…tất cả đều là những người với hai bàn tay trắng xây dựng cơ đồ. Nhưng thế hệ sau thì có thể khác, nếu cha mẹ cho tiền mà không cho tinh thần, thì nó lại bán nhà máy để mua giò heo và thuốc trị bệnh Gout.

Với thể loại cứ kêu “tiền đâu”, “điều kiện không có” thì khỏi trả lời mắc công. Và đã có hàng vạn bạn trẻ, thấy người ta khởi nghiệp cũng về khóc lóc ép bố mẹ đưa tiền để mở công ty và ba bữa là ném hết xuống sông. Dù ít dù nhiều, đứa nào biết tự tạo ra vốn ban đầu, thì đứa đó mới làm chủ được.

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs

Khi nước ta còn Bắc thuộc, thời nhà Đường, người đẹp Dương Quí Phi rất thích ăn quả này. Cứ mỗi năm, khi quả lệ chi vừa ra quả nhỏ, hàng trăm phu đã phải bứng gốc với bầu đất rất to và khiêng đi, mất cả tháng mới đến được kinh đô Tây An (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây Trung Quốc). Trên đường đi, mọi người đã phải che chắn nếu không sẽ rụng, và tưới nước để nó vẫn lớn. Đến nơi thì quả lệ chi đã chín đỏ, mọng nước và người đẹp họ Dương có thể hái xuống thưởng lãm với Đường Minh Hoàng ở vườn thượng uyển, lâu lâu nàng lén lút mang cho An Lộc Sơn một quả, An Lộc Sơn mừng quá nói hạo a, hạo a…

Lệ chi từ đó biến thành tên quốc tế, tiếng Hoa tiếng Anh tiếng Nhật gì cũng phát âm na ná lệ chi. Giống như quả Tu-Rên của Campuchia, nguồn gốc từ đây nên tiếng Anh cũng Durian, tiếng Việt là Sầu Riêng còn tiếng Hoa là Lưu Luyến Quả. Cây Lệ chi hàng năm chỉ ra hoa một lần, và đồng loạt chín trong khoảng 2-3 tuần, nên việc bảo quản rất khó. Ngoài việc sấy khô thủ công, việc đầu tư nhà máy chế biến vải khó khả thi, vì không thể hoạt động chỉ trong một thời gian ngắn còn quanh năm đóng cửa. Nên quả Lệ chi, dù thân phận hoàng tộc cao quí, phải chịu cảnh đổ đống hoặc nông dân để mặc gió lay rụng đầy gốc vườn. Năm nào, cứ được mùa vải, thì nông dân lại nước mắt như mưa. Vì đầu ra hầu như phụ thuộc vào bên kia biên giới, các hậu duệ của Dương Quí Phi lúc ăn ào ào, trái xanh cũng mua, có lúc nói nổi mụn không ăn nữa, xe chở quả lệ chi nối đuôi dài ở cửa khẩu Tân Thanh…

Lúc đó, ở huyện Lục Ngạn nọ, bỗng xuất hiện một cô giáo (nghe giống truyện cổ tích). Sau khi tốt nghiệp đại học Sư phạm Hà Nội, cô về quê dạy hóa sinh ở một trường cấp 2. Hàng ngày đi dạy, cứ đến mùa, nhìn thấy những quả vải đổ đống bên đường, trong khi học trò của mình, tức con em các nông dân trồng vải lại nghèo xơ xác, cô quyết định phải làm một cái gì đó. Cô tìm tòi lại kiến thức đã học ở giảng đường, ép nước vải ra, hòa với mật ong, lên men để làm rượu, làm giấm. Sản phẩm đầu tay, cô đưa cho bạn bè đồng nghiệp dùng thử, ai cũng khen ngon. Thế rồi cô quyết định đầu tư lớn, mua nhiều thùng chứa về, vải đổ đống của bà con được cô mua lại, ép ra, và ủ sẵn. Bà con vui mừng vì giờ đây đã có thêm một kênh tiêu thụ khác. Những bông hoa lệ chi bạt ngàn cũng là điều kiện để ngành mật ong địa phương phát triển mạnh, lúc những quả lệ chi bắt đầu mọng đỏ thì những tổ ong cũng đầy mật ngọt. Cô kết hợp hai món quà trời cho ấy, cộng với chút kiến thức của một cô giáo dạy hóa sinh, sự kiên trì và với tình yêu nông sản Việt một cách mãnh liệt, từ đó một loại giấm vải mang tên cô ra đời.

Lần đầu tiên khi cô viết thư cho Tony giới thiệu sản phẩm, Tony ngỡ ngàng vì chưa nghe thấy giấm vải bao giờ, hồi giờ toàn ăn giấm gạo, sau này có tiền thì ăn giấm táo, giấm dứa nhập khẩu. Sau khi dùng thử giấm của cô giáo, thì với Tony, không có loại giấm nào ngon hơn thế nữa. Muối tiêu hay muối rau răm, sau khi hòa chút giấm vải vào, thành món chấm cực ngon. Còn xà lách rau sống trộn dầu giấm là món khoái khẩu hàng ngày của Tony. Giấm của cô giáo có vị chua thanh của vải, vị ngọt hậu của mật ong, và cả tình yêu thiêng liêng với mọi sản vật trời đất ban cho nước Việt.

Tony dạo này rất bận, vì vào Đông Xuân chính vụ, sức khỏe đã kém hẳn mấy phần, nét thanh tú cũng từ đó phôi phai. May mà nhờ mấy chai giấm vải, Tony ăn uống được nhiều hơn, có sức khỏe mà làm việc. Dù rất bận nhưng Tony vẫn ránh 20 phút sáng nay để viết về cô, khi tháng 11, mùa hiến chương nhà giáo đang về.

Khi ở miệt Cần Thơ có một Tony đang ngồi vừa bán phân vừa viết những dòng chữ này, thì ở miền Lục Ngạn có một cô giáo đang say sưa cắt nghĩa cho tụi nhỏ những phương trình hóa học giản đơn, rồi tất tả về nhà mờ từng thùng trong coi “con giấm”. Tony chợt nghĩ, nếu ở mỗi xã mỗi huyện của đất Việt mình, đều có ít nhất một người như cô giáo, thì nông sản của bà con sẽ không còn phải phập phồng nỗi lo được mùa mất giá nữa. Tony tặng cô thương hiệu Litvin, “Lit” là litchin, tên quốc tế của quả lệ chi, còn “vin” là vinegar, nghĩa là giấm, vin cũng có nghĩa là Vietnam, với hi vọng những Litvin của cô sẽ bay xa, thật xa.

Tháng 11. Gió mùa đông bắc bắt đầu rét mướt trên những quả đồi lệ chi ở Lục Ngạn.

Tháng 11. Mùa hiến chương nhà giáo đang về.

Tháng 11/2014.

Nguồn: Trên đường băng

Tony Buổi Sáng
Theo TnBs